Jhr.Mr. C.J.A. (Coen) de Ranitz

C.J.A. de Ranitz

Eenentwintig jaar de populaire burgemeester van Utrecht. Werd in 1948 tot veler verrassing (niet in het minst van hemzelf) als tamelijk onbekende ambtenaar benoemd tot burgemeester van de vierde stad van het land, nadat koningin Juliana de benoeming van Ridder van Rappard had verhinderd. Hoewel hij een 'jonker' was die met een deftig Haags accent sprak en ook regenteske trekjes had, wist hij bij alle lagen van de Utrechtse burgerij het vertrouwen te winnen. Stond bekend vanwege zijn grote toewijding en goede contacten met de bevolking. Liet zelden verstek gaan bij jubilea, huldigingen of andere evenementen. Zette zich als ambassadeur van de stad in voor woningbouw, ontwikkeling van het stationsgebied (Hoog Catharijne) en uitbreiding van de universiteit. Sportief en muzikaal begaafd.

functie(s) in de periode 1948-1970: burgemeester van Utrecht

Inhoud

  1. Personalia
  2. Partij/stroming
  3. Hoofdfuncties/beroepen
  4. Nevenfuncties
  5. Opleiding
  6. Wetenswaardigheden
  7. Publicaties van/over
  8. Familie/gezin

Personalia

titulatuur en naam

Jhr.Mr. C.J.A. de Ranitz Constant Johan Adriaan (Coen)

opmerkingen over de naam en/of titel

Promoveerde in 1938 in de rechtsgeleerdheid, maar voerde de doctorstitel niet

geboorteplaats en -datum

's-Gravenhage, 3 april 1905

overlijdensplaats en -datum

Driebergen (gem. Driebergen-Rijsenburg), 24 februari 1983

levensbeschouwing

Remonstrants

Partij/stroming

partij(en)

partijloos

Hoofdfuncties/beroepen

  • ambtenaar afdeling hoger-onderwijs (rangen: adjunct-commies en commies), ministerie van Onderwijs, Kunsten en Wetenschappen, van 1932 tot 1937
  • sous-chef afdeling volksgezondheid (rang: referendaris), ministerie van Sociale Zaken, van 1937 tot februari 1942 (ontslagen door de bezetter)
  • gevangenschap te Scheveningen en in Duitsland, van april 1941 tot november 1942
  • werkzaam bij de dienst speciale hulpverlening voor politieke gevangenen, als gedelegeerde van het Nederlandse Rode Kruis, van mei 1944 tot april 1945
  • referendaris ministerie van Sociale Zaken, van 7 mei 1945 tot 1 september 1945
  • hoofd afdeling hoger onderwijs (rang: administrateur), ministerie van Onderwijs, Kunsten en Wetenschappen, van 1 september 1945 tot 16 november 1948
  • burgemeester van Utrecht, van 15 december 1948 tot 1 mei 1970 (benoemd bij K.B. van 16 november 1948)

Nevenfuncties

  • preses L.S.V. "Minerva"
  • preses Leidsch Studentencorps
  • secretaris Centrale Jeugdraad, van 1933 tot 1941
  • secretaris rijkscollege voor de lichamelijke opvoeding, van 1933 tot 1941
  • lid bestuur Inrichting voor ooglijders te 's-Gravenhage
  • lid bestuur Instituut voor Bestuurswetenschappen
  • directeur N.V. Drentse Veen- en Middenkanaalmaatschappij
  • voorzitter Vereniging voor Volkshuisvesting "Nutswoningen", van 1945 tot 1948
  • lid curatorium Stedelijk Gymnasium te 's-Gravenhage, van 1946 tot 1948
  • voorzitter Residentieorkest, van 1946 tot 1948
  • lid Commissie van Toezicht Koninklijk Conservatorium voor Muziek
  • voorzitter Nederlandse Alpenvereniging, vanaf 1947
  • lid College van Curatoren Rijksuniversiteit Utrecht, van 1948 tot 1970
  • voorzitter Nederlandse Bachvereniging, vanaf 1950
  • voorzitter Commissie van Toezicht op het bijzonder hoger onderwijs, vanaf 1954
  • lid Universiteitsraad van het Leids Universiteits Fonds
  • lid Staatscommissie voor de reorganisatie van het hoger onderwijs
  • voorzitter College van Bestuur Rijksuniversiteit Utrecht
  • voorzitter Stichting Oranjehotel, vanaf juli 1964
  • voorzitter Prins Bernhard Cultuurfonds, Utrecht
  • lid bestuur diverse verzetsorganisaties

comités van aanbeveling, erefuncties etc.

  • ereridder Johanniter Orde
  • erevoorzitter NWB (Nederlandse Wandelsportbond), vanaf september 1954

Opleiding

voortgezet onderwijs

  • gymnasium te 's-Gravenhage

academische studie

  • Nederlands recht, Rijksuniversiteit Leiden, van september 1923 tot 13 november 1929

promotie

  • rechtsgeleerdheid, Rijksuniversiteit Leiden, 4 februari 1938

cursussen

  • piano (meer dan 20 jaar les, onder meer bij Jo Boekweit)

Wetenswaardigheden

algemeen

  • Tijdens zijn burgemeesterschap werd Utrecht uitgebreid met de voormalige gemeente Zuilen en met delen van omliggende gemeenten.

uit de privésfeer

  • Werd in april 1941 gearresteerd vanwege hulp aan Engelandvaarders en belediging van het Duitse Rijk
  • Zijn echtgenote was een kleindochter van jhr. J.H. van Reenen (president Algemene Rekenkamer). Zij was hofdame van prinses (later koningin) Juliana. Het echtpaar was persoonlijk bevriend met Juliana en Bernhard.
  • Op het afscheidsfeest dat voor hem in 1970 in de Jaarbeurs werd gehouden, was ook koningin Juliana aanwezig
  • Bij zijn afscheid ontving ook zijn echtgenote de zilveren erepenning van de gemeente, vanwege haar activiteiten op maatschappelijk gebied (m.n. voor gehandicapte kinderen). Als geschenk van de bevolking werd ruim f 100.000 ingezameld voor een ontwikkelingsproject in Nepal.
  • Zijn vader was officier

woonplaats(en)/adres(sen)

  • 's-Gravenhage, tot 1948
  • Utrecht, Maliesingel 18, van 1948 tot 1970
  • Driebergen, van 1970 tot februari 1983

ridderorden

  • Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 29 april 1956
  • Commandeur in de Orde van Oranje-Nassau, 22 april 1970

overige onderscheidingen en prijzen

  • Commandeur in de Huisorde van Oranje
  • erekruis Nederlandse Rode Kruis
  • zilveren erepenning gemeente Utrecht, 28 april 1970

hobby's

  • piano-spel (trad regelmatig op als pianosolist zowel in huisconcerten als bij orkestuitvoeringen)
  • bergsport (beklom diverse Alpenreuzen, zoals de Matterhorn)
  • wandelsport (liep enkele malen de Vierdaagse van Nijmegen)
  • judo (behaalde de bruine band)

Publicaties van/over

lijst van publicaties

"De rechtspositie van de rijksuniversiteit en van haar elementen" (dissertatie, 1938)

literatuur/documentatie

N.X.M.M. Vos de Wael, "Portret van een periode: De Ranitz als burgemeester, 1948-1970" (1986)

Familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm

gehuwd te 's-Gravenhage, 20 september 1945 (echtgenote overleden 16 september 1981)

echtgeno(o)t(e)/partner

Jkvr. A.M. de Brauw, Ariane Margaretha (Ariane)

kinderen

kinderloos

vader

Jhr. S.M.S. de Ranitz, Sebastiaan Mattheus Sigismund

geboorteplaats en/of -datum

Zutphen, 3 december 1866

moeder

A.N. van Iterson, Anna Nannette

geboorteplaats en/of -datum

Leiden, 16 april 1871

broers en zusters

2 broers

familierelaties


Op bovenstaande tekst en gegevens zijn auteursrechten van PDC van toepassing; overname, in welke vorm dan ook, is zonder expliciete goedkeuring niet toegestaan. Ook de afbeeldingen zijn niet rechtenvrij.