Jhr.Mr. C. van Foreest

C. van Foreest
bron: Fotoarchief Eerste Kamer

Conservatief grootgrondbezitter die tijdens zijn veeljarig lidmaatschap van de Kamers elk liberaal voorstel bestreed. Ging na de ontbinding van 1853 vanwege de Aprilbeweging over van de Eerste naar de Tweede Kamer. Als voorstander van het particularisme was hij tegen het afschaffen van accijnzen op het malen van graan en het slachten van vee. Geharnast ridder volgens wie de volkeren er waren om te worden geregeerd door de aristocratie. Vermogend en invloedrijk in West-Friesland. Neef (oomzegger) van de schrijver Nicolaas Beets.

regeringsgezinden ten tijde van Willem II, conservatief (protestants)
functie(s) in de periode 1848-1875: buitengewoon lid Tweede Kamer, lid Tweede Kamer, lid Eerste Kamer

Inhoud

  1. Personalia
  2. Partij/stroming
  3. Hoofdfuncties/beroepen
  4. Nevenfuncties
  5. Opleiding
  6. Activiteiten
  7. Wetenswaardigheden
  8. Publicaties van/over
  9. Familie/gezin

Personalia

voornamen (roepnaam)

Cornelis

titulatuur en naam

Jhr.Mr. C. van Foreest Cornelis

geboorteplaats en -datum

Alkmaar, 3 februari 1817

overlijdensplaats en -datum

's-Gravenhage, 22 mei 1875

begraafplaats en -datum

begraven op landgoed te Heiloo

levensbeschouwing

Nederlands Hervormd

Partij/stroming

stroming(en)

conservatief (ook wel: antirevolutionair)

Hoofdfuncties/beroepen

  • landeigenaar te Heiloo
  • advocaat te 's-Gravenhage, vanaf april 1838
  • lid stedelijke raad van Alkmaar, van 4 oktober 1843 tot mei 1851
  • schoolopziener, derde schooldistrict van Noord-Holland, van 1 december 1846 tot 1 januari 1858
  • rechter-plaatsvervanger Arrondissementsrechtbank te Alkmaar, van 1 juni 1847 tot november 1853
  • buitengewoon lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 18 september 1848 tot 8 oktober 1848 (voor Noord-Holland)
  • lid Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 8 oktober 1850 tot 20 april 1853 (voor Noord-Holland)
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 16 juni 1853 tot 1 oktober 1866 (voor het kiesdistrict Alkmaar)
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 19 november 1866 tot 3 januari 1868 (voor het kiesdistrict Alkmaar)
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 25 februari 1868 tot 20 september 1869 (voor het kiesdistrict Alkmaar)
  • dijkgraaf waterschap "De Hondsbossche en Duinen tot Petten", van 1 januari 1870 tot 25 mei 1875
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 20 september 1870 tot 3 oktober 1870 (voor het kiesdistrict Alkmaar)
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 8 november 1870 tot 22 mei 1875 (voor het kiesdistrict Alkmaar)

Nevenfuncties

  • regent Provenhuis "Paling en Van Foreest" te Alkmaar, vanaf 1833 (opvolger vader)
  • penningmeester Zijpe- en Hazepolder, van 1833 tot 1860 (opvolger van vader)
  • administrateur vicariegoederen van de St. Cornelius te Haarlem, van 1839 tot 1847
  • heemraad Anna Paulownapolder, van 1850 tot 1854
  • hoofdingeland Anna Paulownapolder, van 1854 tot 1856
  • voorzitter Hollandsche Maatschappij van Landbouw, van 1861 tot 1865
  • regent Asyl Steenbeek te Hemmen

afgeleide functies, presidia etc.

  • lid Centrale Afdeling (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van december 1852 tot april 1853
  • lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van april 1869 tot september 1869
  • lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van december 1870 tot maart 1871
  • lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van september 1871 tot november 1871
  • lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van september 1873 tot november 1873

Opleiding

voortgezet onderwijs

  • toelatingsexamen Latijnse school te Leiden, 1833

academische studie

  • Romeins en hedendaags recht (gepromoveerd op dissertatie), Hogeschool te Leiden, van 11 april 1834 tot 28 juni 1838

Activiteiten

als parlementariër

  • Voerde als lid van de Dubbele Kamer het woord bij de algemene beschouwingen over de Grondwetsherziening
  • Stemde vóór alle wetsvoorstellen tot grondwetsherziening
  • Stemde in 1851 als Eerste Kamerlid tegen de ontwerp-Gemeentewet en voerde onder andere bij de behandeling daarvan het woord
  • Stemde in 1851 tegen de ontwerp-Onteigeningswet
  • Sprak in de Tweede Kamer vooral over onderwerpen op het gebied van het binnenlands bestuur, financiën en landbouw en over Noord-Hollandse aangelegenheden
  • Behoorde in 1861 tot de 17 leden die tegen de ontwerp-Wet op de Raad van State stemden
  • Behoorde in 1861 tot de meerderheid die vóór een amendement-Ter Bruggen Hugenholtz stemde over het halveren van de begroting voor Onvoorziene Uitgaven
  • Interpelleerde in 1866 minister Fransen van de Putte over de kabinetscrisis
  • Voerde na 1866 nog slechts zelden het woord
  • Stemde in 1866 tegen de motie-Keuchenius, waarin afkeuring werd uitgesproken over het vertrek van minister Mijer vanwege diens benoeming tot Gouverneur-Generaal
  • Stemde in 1867 vóór de begroting van Buitenlandse Zaken
  • Stemde op 23 maart 1868 tegen de motie-Blussé van Oud-Alblas, die uitsprak dat de Kamerontbinding van 1867 niet in het landsbelang was geweest

Wetenswaardigheden

algemeen

  • Werkte in december 1861 als conservatief mee aan het ten val brengen van het kabinet-Van Heemstra
  • Heroverde in augustus 1870 zijn zetel, nadat het Kamerlidmaatschap van W.J. Knoop ten gevolge van de mobilisatie (en diens terugkeer in werkelijke dienst als officier) was geëindigd
  • Bedankte in oktober 1870 voor de Tweede Kamer om zodoende W.J. Knoop de kans te geven zich opnieuw kandidaat te stellen. Die maakte daarvan overigens geen gebruik, omdat hij niet afhankelijk wilde zijn van een 'gunst' van Van Foreest.

uit de privésfeer

  • Hij was gehuwd met zijn vermogende nichtje
  • Zijn zwager, P.L. Wentholt, was burgemeester van Heiloo en Limmen (1854-1883)
  • Schoonvader van jhr. S. Laman Trip, president Hoge Raad der Nederlanden

verkiezingen

  • Bij de verkiezingen in 1848 van buitengewone leden van de Tweede Kamer in Provinciale Staten van Noord-Holland werd, na de derde stemming die onbeslist was gebleven, J.C. van Wessem als winnaar uitgeroepen
  • Versloeg in 1850 bij de Eerste Kamerverkiezing in Provinciale Staten van Noord-Holland in de derde stemmingsronde D. Borski met 49 tegen 15 stemmen
  • Versloeg in 1853 bij de algemene verkiezingen de liberalen S.A. de Moraaz en J.R. Thorbecke
  • Versloeg in 1856 A.S. van Nierop (lib.) na herstemming
  • Versloeg in 1860 P. Blussé van Oud-Alblas (lib.) na herstemming
  • Versloeg in 1864 M.J. de Lange (lib.)
  • Werd in 1866 bij de algemene verkiezingen samen met E.H. s'Jacob in de eerste stemmingsronde gekozen. Zij versloegen de liberalen W. van der Kaay en N. Olivier.
  • Versloeg in 1868 bij de algemene verkiezingen W. van der Kaay (lib.) na herstemming
  • Werd in 1869 verslagen door W.J. Knoop (lib.)
  • Versloeg in augustus 1870 bij tussentijdse verkiezingen W.J. Knoop (lib.) na herstemming
  • Versloeg in oktober 1870 bij tussentijdse verkiezingen jhr. H.G.C.L. Janssens (lib.)
  • Versloeg in 1873 W. van der Kaay (lib.)

woonplaats(en)/adres(sen)

  • Alkmaar
  • Heiloo, landgoed "de Nijenburg"

ridderorden

Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 1868

bezit van heerlijkheden

  • heer van Schoorl, Groet, Kamp en De Nijenburg

verenigingen, sociëteiten, genootschappen etc.

  • lid Leidse studentensociëteit "Minerva"
  • lid letterkundig gezelschap "Utile et Jucundum" te Leiden
  • senatus "Amicitia" te Leiden
  • lid rederijkerskamer voor uiterlijke welsprekendheid te Leiden

Publicaties van/over

lijst van publicaties

"Specimen juridicam inaugurale de indignei qui succedant jure gallico cum jure romano et novo belgico composito" (dissertatie, 1838)

literatuur/documentatie

  • M. Slegers, basisdoctoraalscriptie Staatkundige studierichting, vak Geschiedenis der Nederlandse Staatsinstellingen, R.U. Leiden (1980)
  • R. van der Laarse en Y. Kuiper, ed. "Van goeden huizen. Elite in en rondom Alkmaar in de negentiende eeuw" (Alkmaar 2001)
  • M.J. Prins, "'Hoe gy zoo de naam die gy draagt, nieuwe luister geeft'. Status, macht en vermogen van de familie Van Foreest 1750-1870" (Scriptie Universiteit van Amsterdam 2001)
  • Sagittarius, "Parlementaire Portretten. De aftredende helft van de Tweede Kamer der Staten-Generaal" (1869)
  • Nieuw Nederlandsch Biografisch Woordenboek, deel I, 878

Biografisch Woordenboek(en)

biografie opgenomen in het Nieuw Nederlandsch Biografisch Woordenboek

Familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm

gehuwd te Schiedam, 28 november 1839

echtgeno(o)t(e)/partner

J.E. Loopuyt, Johanna Elisabeth

kinderen

1 zoon en 2 dochters

vader

Jhr.Mr. D. van Foreest, Dirk

geboorteplaats en/of -datum

Alkmaar, 14 augustus 1792

moeder

J.E. van der Palm, Jacoba Elisabeth

geboorteplaats en/of -datum

Middelburg, 23 oktober 1791 (of 1793)

broers en zusters

4 broers en 4 zusters (en 1 jong-gestorven broertje)

familierelaties