technocraat
functie(s) in de periode 1849-1852: minister
Personalia
voornamen (roepnaam)
Johannes Theodorus
titulatuur en naam
Jhr. J.Th. van Spengler Johannes Theodorus
geboorteplaats en -datum
Zutphen, 4 december 1790
overlijdensplaats en -datum
Gendringen (Gld.), 16 november 1856
levensbeschouwing
Gereformeerd (Ned. Hervormd)
Partij/stroming
stroming(en)
gematigd liberaal
Hoofdfuncties/beroepen
- in dienst bij lijfwacht te paard van koning Lodewijk Napoleon, van 27 september 1809 tot 12 mei 1810
- brigadier 's-Konings lijfwacht te voet, van 12 mei 1810 tot 30 oktober 1810
- tweede luitenant, tweede regiment garde-gardeniers Franse Keizerrijk, van 30 oktober 1810 tot 6 december 1811
- eerste luitenant, adjudant-majoor bij de pupillen van de Garde, van 6 december 1811 tot 10 augustus 1813
- kapitein-adjudant, vanaf 10 augustus 1813
- kapitein in het Korps Velites, van 26 juni 1814 tot 1 december 1814
- kapitein, elfde bataljon infanterie van linie, van 1 december 1814 tot 9 juni 1815
- compagnieshoofd, van 9 juni 1815 tot 16 november 1815
- commandant, bataljon Jagers nummer XVI, van 16 november 1815 tot 1 januari 1819
- officier Schoolcompagnie, elfde afdeling Infanterie, van 1 januari 1819 tot 1 juni 1824
- officier zevende afdeling Infanterie, vanaf 1 juni 1824
- commandant, depot Grenadiers, van 7 december 1829 tot 1830
- commandant eerste bataljon, zevende afdeling Infanterie, van 1830 tot 7 december 1837
- commandant, afdeling Grenadiers, van 1 januari 1841 tot 6 maart 1841
- commandant, regiment Grenadiers, vanaf 6 maart 1841
- commandant, Regiment Grenadiers en Jagers, van 7 maart 1845 tot 30 april 1848
- minister van Oorlog, van 1 november 1849 tot 15 juli 1852
- minister van Marine ad interim, van 20 april 1851 tot 1 november 1851 (na het aftreden van minister Lucas)
officiersrangen
- tweede luitenant, van 30 oktober 1810 tot 6 december 1811
- eerste luitenant, van 6 december 1811 tot 10 augustus 1813
- kapitein Nederlandse leger, vanaf november 1813
- majoor, 16 augustus 1829
- luitenant-kolonel à la suite, vanaf 4 mei 1840
- luitenant-kolonel, van 8 oktober 1840 tot 1843
- kolonel, van 24 oktober 1843 tot 1848
- generaal-majoor, van 30 april 1848 tot 1 november 1849
- luitenant-generaal titulair, september 1852
Nevenfuncties
adjudant in buitengewone dienst van de koning Willem I en II, vanaf 7 december 1837
Opleiding
hoger beroepsonderwijs
- officiersopleiding
- onderofficier-élève in dienst bij garde van Koning Lodewijk, van 20 december 1806 tot 4 april 1807
- sergeant garde-grenadiers, van 4 april 1807 tot 1809
- adelborst, 26 december 1808
Activiteiten
als bewindspersoon (beleidsmatig)
- Stelde in 1850 het Comité van Defensie in, een uit officieren (gewone leden) en deskundigen (buitengewone leden) bestaand permanent adviesorgaan over defensie-aangelegenheden
als bewindspersoon (wetgeving)
- Bracht in 1851 wetten tot stand tot regeling van de militaire pensioenen bij de landmacht en bij de zeemacht
Wetenswaardigheden
algemeen
- Op 2 mei 1851 verwierp de Eerste Kamer met 25 tegen 8 stemmen het door hem als minister van Marine ad interim verdedigde begrotingsvoorstel (f 150.000) inzake het herstel van de schipsluis te Willemsoord
- Vroeg ontslag als minister, nadat de Tweede Kamer op 16 februari 1852 zijn wetsvoorstel houdende bepalingen omtrent het bouwen, planten en het maken van andere werken binnen zekeren afstand van vestingswerken (de Kringenwet) met 31 tegen 23 stemmen had verworpen.
uit de privésfeer
- In zijn verschillende militaire rangen nam hij aan krijgstochten deel. In 1809 in Brabant tegen de Engelsen, in 1815 tegen Napoleon en in 1830 te Antwerpen tegen de Belgen.
- Nam deel aan de Tiendaagse Veldtocht
- In 1832-1834 dienst bij het mobiele leger
ridderorden
- Ridder vierde klasse, Militaire Willemsorde, 31 augustus 1831
- Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 6 december 1845
- Commandeur in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 10 april 1849
overige onderscheidingen en prijzen
- Metalen Kruis, 5 april 1832
- Gouden gesp voor langdurige dienst als officier, 6 december 1845
predicaten/adellijke titels
- jonkheer, 20 februari 1816
Publicaties van/over
literatuur/documentatie
- A.J. van der Aa, Biographisch Woordenboek der Nederlanden, deel X, 280
- Nieuw Nederlandsch Biografisch Woordenboek, deel V, 785
- J.W.G. Cornet en D. Langedijk, Jonkheer Johannes Theodorus van Spengler, in: "Leven en bedrijf van de Gouverneurs van de koninklijke residentie 's-Gravenhage 1813-1963" (Den Haag. 1963) 1-15
Biografisch Woordenboek(en)
biografie opgenomen in het Nieuw Nederlandsch Biografisch Woordenboek
Familie/gezin
huwelijk/samenlevingsvorm
gehuwd te Zeddam, 28 juli 1815
echtgeno(o)t(e)/partner
M.H. Westenberg, Maria Henriëtte
kinderen
7 zonen en 3 dochters
vader
Jhr. J.G. van Spengler, Johannes Gerardus
geboorteplaats en/of -datum
Zaltbommel, april 1748 (gedoopt 21 april)
beroep vader
officier der infanterie (hoogste rang: generaal-majoor)
moeder
S.A. Slicher, Stephani Aleida (tweede echtgenote van vader)
geboorteplaats en/of -datum
Doesburg, april 1758 (gedoopt 30 april)
