J.A. Laan

J.A. Laan
bron: Fotoarchief Eerste Kamer

Ondernemer uit Wormerveer en in de Eerste Kamer liberaal vertegenwoordiger van de Zaanse fabrikanten. Volgde in de Senaat zijn neef Dirk op. Eigenaar van molens en rijstpellerijen. Daarnaast onder meer wethouder, Statenlid en waterstaatsbestuurder. Behoudend op sociaal en economisch gebied.

oud- of vrije liberalen
functie(s) in de periode 1905-1918: lid Eerste Kamer

Inhoud

  1. Personalia
  2. Partij/stroming
  3. Hoofdfuncties/beroepen
  4. Nevenfuncties
  5. Opleiding
  6. Activiteiten
  7. Wetenswaardigheden
  8. Publicaties van/over
  9. Familie/gezin

Personalia

voornamen (roepnaam)

Jan Adriaan

titulatuur en naam

J.A. Laan Jan Adriaan

geboorteplaats en -datum

Wormerveer, 25 april 1848

overlijdensplaats en -datum

Overveen (gem. Bloemendaal), 15 september 1918

begraafplaats en -datum

Driehuis-Westerveld, 17 september 1918 (crematie)

levensbeschouwing

Doopsgezind

Partij/stroming

stroming(en)

oud-liberaal

Hoofdfuncties/beroepen

  • medewerker firma "Wessanen & Laan" te Wormerveer (tevens verdere opleiding)
  • firmant, firma "Bloemendaal & Laan", exploitanten van vier windoliemolens en rijstpelmolens, vanaf 1872 (geassociëerd met F. Bloemendaal en R.A. Laan)
  • lid gemeenteraad van Wormerveer, van 1876 tot 1906
  • wethouder van Wormerveer, van augustus 1887 tot 1892 (met onderbrekingen)
  • lid Provinciale Staten van Noord-Holland, van 29 december 1897 tot 29 mei 1905 (voor het kiesdistrict Zaandam)
  • lid Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 29 mei 1905 tot 27 juni 1917 (voor Noord-Holland)
  • lid Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 6 november 1917 tot 16 september 1918 (voor Noord-Holland)

Nevenfuncties

  • lid Raad van Commissarissen Twentsche Bankvereeniging
  • voorzitter Maatschappij van Nijverheid, departement Zaanstreek
  • lid hoofdbestuur Maatschappij van Nijverheid, vanaf 1901
  • voorzitter Raad van Bestuur "Onderlinge Verzekering tegen brandschade aan oliemolens"
  • lid hoofdbestuur Vereeniging van Nederlandsche Werkgevers, vanaf 1904
  • voorzitter Vereeniging van Nederlandsche Werkgevers, van 1905 tot 1906
  • hoofdingeland waterschap De Beemster, omstreeks 1916

afgeleide functies, presidia etc.

lid Centrale Afdeling (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van september 1915 tot december 1915

Opleiding

primair onderwijs

  • Volksschool te Wormerveer

voortgezet onderwijs

  • Hogere Burgerschool te Haarlem
  • gymnasium te Haarlem, van 1860 tot 1864

hoger beroepsonderwijs

  • opleiding particuliere handelsschool te Amsterdam, tot 1865

Activiteiten

als parlementariër

  • Sprak in de Eerste Kamer onder meer over onderwerpen op het gebied van de handel, defensie, koloniën en de arbeidswetgeving

opvallend stemgedrag

  • Stemde in 1907 (met rechts en de liberalen Stork en Van Houten) tegen het wetsvoorstel inzake het arbeidscontract
  • Behoorde in 1911 tot de vier liberalen die tegen een wijziging van de Arbeidswet stemden
  • Stemde in 1911 tegen de ontwerp-Steenhouwerswet
  • Stemde in 1912 tegen de ontwerp-Radenwet, -Ziektewet en -Invaliditeitswet van Talma

Wetenswaardigheden

uit de privésfeer

  • Bouwde in 1877 de stoomrijstpellerij "Hollandia"
  • Kocht in 1891 de stoomolieslagerij "De Toekomst"
  • Een oom van hem, J. Laan, was lid van Provinciale Staten van Noord-Holland

verkiezingen

  • Werd in 1905 bij een tussentijdse verkiezing van een Eerste Kamerlid in Provinciale Staten van Noord-Holland met 38 van de 75 stemmen gekozen
  • Versloeg in 1907 bij de periodieke verkiezing van Eerste Kamerleden in Provinciale Staten van Noord-Holland in de tweede stemmingsronde J. Domela Nieuwenhuis (c.h.) met 37 tegen 24 stemmen
  • Werd in 1916 bij de periodieke verkiezing van een Eerste Kamerlid in Provinciale Staten van Noord-Holland in de tweede stemmingsronde gekozen. Kreeg 30 stemmen en versloeg onder anderen W.H. Vliegen (sdap) en J.N.J.E. Heerkens Thijssen (rk).

woonplaats(en)/adres(sen)

Wormerveer, omstreeks 1876 (nog in 1917)

ridderorden

Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 17 februari 1890

Publicaties van/over

literatuur/documentatie

  • W.A.M. van 't Geloof, "J.A. Laan", in: Joop Visser, Matthijs Dicke, Annelies van der Zouwen (red.), "Nederlandse Ondernemers 1850-1950. Noord-Holland en Zuid Holland" (2013), 105
  • Onze Afgevaardigden, 1905, 1909, 1913
  • H. van Felius en H.J. Metselaars, "Noordhollandse Statenleden 1840-1919"
  • Ned. Patriciaat, 1921/22

Familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm

gehuwd te Bloemendaal, 7 oktober 1880

echtgeno(o)t(e)/partner

C.E. Prins, Cornelia Eva

kinderen

3 zoons en 1 dochter

vader

A. Laan, Adriaan

geboorteplaats en/of -datum

Wormerveer, 23 december 1810

beroep vader

koopman van de firma "Wessanen en Laan" (1832-1851)

moeder

E. Avis, Elisabeth

geboorteplaats en/of -datum

Krommenie, 21 april 1807

beroep grootvader (vaderskant)

koopman

familierelaties