D66
functie(s) in de periode 2020-heden: lid Tweede Kamer, staatssecretaris, minister
Personalia
voornamen (roepnaam)
Johannes Alexander (Hans)
titulatuur
Dr. J.A. Vijlbrief
geboorteplaats en -datum
Leiden, 17 augustus 1963
Partij/stroming
partij(en)
D66 (Democraten 66)
Hoofdfuncties/beroepen
- diverse functies bij het directoraat Algemene Economische Politiek, ministerie van Economische Zaken, van 1992 tot 1997
- directeur-generaal Energie, Telecom & Markten
- plaatsvervangend directeur Algemene Economische Politiek, ministerie van Economische Zaken, van 1997 tot 1999
- directeur (parttime) onderzoekscentrum voor financieel-economisch beleid, Erasmus Universiteit Rotterdam, van 1998 tot 2000
- onderdirecteur CPB (Centraal Planbureau), van 1999 tot 2001
- bijzonder hoogleraar Economische Politiek, Vrije Universiteit te Amsterdam, van 2000 tot 2010
- directeur Algemene Economische Politiek, ministerie van Economische Zaken, van 2001 tot 2004
- directeur-generaal Economische Politiek, ministerie van Economische Zaken, van 2004 tot 2010
- directeur-generaal Energie, Telecom en Markten, ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie, van 2010 tot 1 juli 2011
- thesaurier-generaal, ministerie van Financiën, van 1 juli 2011 tot 1 februari 2018
- voorzitter Eurogroup working group in Brussel, van 1 februari 2018 tot 29 januari 2020
- staatssecretaris van Financiën (belast met fiscale zaken), van 29 januari 2020 tot 10 januari 2022
- lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 31 maart 2021 tot 10 januari 2022
- staatssecretaris van Economische Zaken en Klimaat (belast met mijnbouw en mededinging), van 10 januari 2022 tot 2 juli 2024
- lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 6 december 2023 tot 23 februari 2026
- minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, vanaf 23 februari 2026
takenpakket (staatssecretaris)
- Was als staatssecretaris van Financiën belast met: 1. Fiscaliteit; 2. Belastingdienst, inclusief FIOD; 3. Financiële verhoudingen tussen het Rijk en de decentrale overheden; 4. Exportkredietverzekeringen en -faciliteiten; 5. Holland Casino en Staatsloterij; 6. Muntwezen; 7. Domeinen Roerende Zaken
- Was als staatssecretaris van EZK belast met 1. Mijnbouw, waaronder begrepen de schadeafhandeling en de versterkingsoperatie in Groningen; 2. Nationaal Programma Groningen; 3. mededinging, voor zover het betreft het kartelverbod, het verbod op misbruik van economische machtspositie, fusies en overnames, markt en overheid, financiële transparantie en het wetsvoorstel ruimte voor duurzaamheidsinitiatieven; 4. flitsgiettechnologie.
Partijpolitieke functies
vorige
- medeauteur D66-verkiezingsprogramma, Tweede Kamerverkiezingen 2017
- voorzitter commissie verkiezingsprogramma D66, Tweede Kamerverkiezingen 2023
Nevenfuncties
vorige
- voorzitter brede Heroverwegingsgroep “Veiligheid en Terrorisme”, van 2009 tot 2010
- voorzitter Economic Policy Committee van de Europese Unie, van 2012 tot 2014
- voorzitter Raad van Bestuur EFSF, van maart 2014 tot januari 2020
afgeleide functies, presidia etc.
voorzitter vaste commissie voor Asiel en Migratie (Tweede Kamer der Staten-Generaal), vanaf 10 september 2024
Opleiding
voortgezet onderwijs
- v.w.o., Chr. Lyceum 'Dr. W.A. Visser 't Hooft' te Leiden, tot juni 1981
academische studie
- algemene economie, Vrije Universiteit te Amsterdam, van 1981 tot 1987
- economie, Vrije Universiteit te Amsterdam, van 1987 tot 1992
promotie
- economische wetenschappen, Vrije Universiteit te Amsterdam, 6 oktober 1992
Activiteiten
als parlementariër
- Was in 2024 woordvoerder bij de algemene financiële beschouwingen
- Bracht in 2025 samen met Ilana Rooderkerk (D66) een initiatiefnota getiteld "Lezen voor je leven" uit om laaggeletterdheid tegen te gaan (36.773)
als bewindspersoon (beleidsmatig)
- Kondigde in april 2023 in reactie op het rapport van de enquêtecommissie Aardgaswinning Groningen een pakket van vijftig maatregelen aan om de schadeafhandeling en versterkingsoperatie te versoepelen. Verder komt er 30 jaar lang jaarlijks een investering van 250 miljoen euro voor verduurzaming, leefbaarheid en economisch perspectief van Groningen en Noord-Drenthe.
als bewindspersoon (wetgeving)
- Bracht in 2020 de Wet CO2-heffing industrie (Stb. 544) tot stand. De heffing is onderdeel van een breed maatregelenpakket op het gebied van klimaatdoelstellingen, dat industriële bedrijven stimuleert op een verstandige manier te verduurzamen. (35.575)
- Bracht in 2020 de Wet aanpassing box 3 (Stb. 546) tot stand. Hiermee wordt een eerste stap gezet naar het belasten van het werkelijke rendement op vermogen. Kleinere vermogens worden ontzien. (35.577)
- Bracht in 2020 de Wet vliegbelasting (Stb. 549) tot stand. Het betreft een belasting per vertrekkende passagier (een vliegticketbelasting), waarbij de transferpassagier is uitgesloten, en een belasting per vertrekkend vrachtvliegtuig op basis van gewicht en geluidsklasse. Het wetsvoorstel werd in 2019 ingediend door staatssecretaris Snel. (35.205)
- Bracht in 2023 als staatssecretaris van EZK de Wet Versterking gebouwen in de provincie Groningen (Stb. 164) tot stand. Er komt een publieke regeling voor een transparant versterkingsproces voor de gebouwen in Groningen. Dit is nodig vanwege de (mogelijke) schade door aardbevingen door de gaswinning. De rollen en verantwoordelijkheden van de betrokken partijen, waaronder gemeenten, worden vastgelegd en de positie van de eigenaar wordt verbeterd. Tevens worden er mogelijkheden geboden om de uitvoering te versnellen. Het wetsvoorstel was in 2020 ingediend door minister Wiebes en in 2021 in de Tweede Kamer verdedigd door minister Van 't Wout. (35.603 & 36.094)
- Bracht in 2024 de Wet beëindiging gaswinning Groningerveld (Stb. 95) tot stand. Hiermee wordt per 1 oktober 2024 de gaswinning gestopt en daarna verboden. De wet legt de zorgplicht en verplichtingen van de NAM vast ten aanzien van de monitoring van seismische activiteiten. (36.441)
Wetenswaardigheden
verkiezingen
- Was bij de Tweede Kamerverkiezingen 2025 nummer 3 op de D66-kandidatenlijst. Kreeg 18.215 stemmen.
Publicaties van/over
lijst van publicaties
- "Unemployment insurance and the Dutch labour market" (dissertatie, 1992)
- "De Groningers hadden altijd gelijk" (2024)
literatuur/documentatie
"Een groene doener en een minzame crisismanager voor de Belastingdienst", Het Financieele Dagblad, 28 januari 2020
Familie/gezin
huwelijk/samenlevingsvorm
getrouwd
kinderen
2 kinderen
