J. Dirks

J. Dirks
bron: stadsarchief Amsterdam

Liberaal Tweede Kamerlid uit Amsterdam. Waterstaatkundige van tamelijke eenvoudige afkomst. Klom voortvarend op in de waterstaatkundige dienst en kreeg in 1864 bij de Amsterdamse Kanaaldienst de leiding over de werken voor het graven van het Noordzeekanaal. Na oplevering van het kanaal en overgang van het beheer naar het Rijk werd hij op internationaal gebied actief als waterstaatkundig adviseur. In 1881 koos het district Amsterdam hem tot Tweede Kamerlid, maar hij voelde zich weinig thuis in de politiek. Toen hij na twee jaar ontslag nam vanwege een reis naar Chili werd hij echter direct herkozen en hij keerde eind 1883 voor nog tweeënhalf jaar terug in de Kamer.

liberaal
functie(s) in de periode 1881-1886: lid Tweede Kamer

Inhoud

  1. Personalia
  2. Partij/stroming
  3. Hoofdfuncties/beroepen
  4. Nevenfuncties
  5. Opleiding
  6. Activiteiten
  7. Wetenswaardigheden
  8. Publicaties van/over
  9. Familie/gezin

Personalia

voornamen (roepnaam)

Justus

titulatuur en naam

J. Dirks Justus

geboorteplaats en -datum

Bergen op Zoom, 12 januari 1825

overlijdensplaats en -datum

Scheveningen (gem 's-Gravenhage), 26 december 1886

begraafplaats en -datum

Amsterdam, Oosterbegraafplaats, 30 december 1886

Partij/stroming

stroming(en)

liberaal

Hoofdfuncties/beroepen

  • aspirant-ingenieur bij Rijkswaterstaat, toegevoegd aan de hoofdingenieur in Zeeland, van 1 oktober 1845 tot 1 april 1846
  • (voorlopig) arrondissements-ingenieur bij Rijkswaterstaat, vijfde district te Axel, van 1 april 1846 tot 15 oktober 1846
  • arrondissements-ingenieur bij Rijkswaterstaat, vijfde district te Terneuzen, van 15 oktober 1846 tot 1 april 1849
  • arrondissements-ingenieur bij Rijkswaterstaat, vierde district te Breskens, van 1 april 1849 tot 1 juli 1850 (rang sinds 1 oktober 1849 ingenieur tweede klasse)
  • arrondissements-ingenieur bij Rijkswaterstaat, vijfde district te Terneuzen, van 1 juli 1850 tot 1 mei 1858
  • ingenieur bij Rijkswaterstaat te 's-Hertogenbosch, van 1 mei 1858 tot 1 oktober 1860 (rang sinds 1 mei 1860 ingenieur eerste klasse)
  • ingenieur eerste klasse bij Rijkswaterstaat te Gorinchem, van 1 oktober 1860 tot 1 april 1865 (kreeg verlof bij rijkswaterstaat)
  • eerstaanwezend ingenieur N.V. Amsterdamse Kanaalmaatschappij (leiding bij de aanleg van het Noordzeekanaal), van 1 januari 1864 tot 1 januari 1883 (enkele keren verlof voor onbepaalde tijd vanwege reizen)
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 4 maart 1881 tot 2 maart 1883 (voor het kiesdistrict Amsterdam)
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 7 december 1883 tot 11 oktober 1884 (voor het kiesdistrict Amsterdam)
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 16 februari 1885 tot 18 mei 1886 (voor het kiesdistrict Amsterdam)

Nevenfuncties

  • lid Raad van Waterstaat, van 1 juli 1860 tot oktober 1861
  • lid commissie waterpeil Noordzeekanaal, vanaf februari 1873

Opleiding

hoger beroepsonderwijs

  • ingenieursopleiding, KMA (Koninklijke Militaire Academie) te Breda, van 1841 tot 1845 (cadet van waterstaat)

Activiteiten

als parlementariër

  • Sprak in de Tweede Kamer hoofdzakelijk over waterstaatsaangelegenheden en een enkele maal over West-Indische zaken

Wetenswaardigheden

algemeen

  • Nam op 2 maart 1883 ontslag vanwege een reis (als waterstaatkundig adviseur bij havenwerken) naar Chili, maar werd op 10 april 1883 herkozen

uit de privésfeer

  • Was in Zeeuwsch-Vlaanderen onder meer betrokken bij de aanleg van het kanaal Gent-Terneuzen
  • Deed in 1876 in Spanje onderzoek naar droogmaking van een meer en een deel van de Guadalquiver
  • Zijn dienstbetrekking bij de Amsterdamse Kanaalmaatschappij eindigde op 1 januari 1883 toen het kanaal aan het Rijk was overgegaan. Hij kreeg daarvan op 10 januari 1883 de melding.
  • In 1923 is in IJmuiden op het Sluiseland een door S. de Clercq ontworpen gedenknaald ter nagedachtenis aan hem opgericht vanwege zijn rol bij de aanleg van het Noordzeekanaal

verkiezingen

  • Versloeg in 1881 bij een tussentijdse verkiezing in het district Amsterdam J.J.W. van den Biesen (r.k.)
  • Versloeg in april 1883 bij een tussentijdse verkiezing na herstemming H.W. van Marle (a.r.)
  • Werd in 1883 bij de periodieke verkiezingen samen met jhr. J.W.M. Rutgers van Rozenburg en J.G. Gleichman gekozen. Zij versloeg A. baron Schimmelpenninck van der Oye, H.W. van Marle en jhr. M.A. de Savornin Lohman (arp).
  • Werd in 1884 bij de algemene verkiezingen in de eerste stemmingsronde gekozen. Hij kreeg 73 procent van de stemmen.

woonplaats(en)/adres(sen)

Amsterdam

relevante buitenlandse reizen

  • Maakte reizen naar Spanje, Denemarken en Egypte in verband met waterstaatkundige werken
  • bezocht met F. burggraaf de Lesseps Panama, van december 1879 tot maart 1880

Publicaties van/over

literatuur/documentatie

  • Nieuw Nederlandsch Biografisch Woordenboek, deel V, 134
  • M.L. ten Horn-van Nispen, "Biografische schetsen van waterstaatkundigen", in: Jaarboek Centraal Bureau voor de Genealogie 2003, 147

Biografisch Woordenboek(en)

biografie opgenomen in het Nieuw Nederlandsch Biografisch Woordenboek

Familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm

gehuwd te Axel, 13 oktober 1848

echtgeno(o)t(e)/partner

A.C. Kruijsse, Alida Clasina

kinderen

zoon en enkele dochters

vader

J. Dirks, Justus

geboorteplaats en/of -datum

Groningen, 12 februari 1802

beroep vader

apotheker

moeder

M.E. Backer, Maria Elselina

geboorteplaats en/of -datum

Dordrecht, 16 juni 1800