H.J. Bool

H.J. Bool
bron: Rijksbureau voor Kunsthistorische Documentatie

Uit Zeeuws-Vlaanderen afkomstig Tweede Kamerlid voor het district Leiden. Kwam al snel in contact met het liberale Kamerlid Daniël van Eck en werd via hem kamerstenograaf. Vervolgens ambtenaar en redacteur van de Staatsalmanak. Had als bestuurder van het Indisch Genootschap goede contacten met Fransen van de Putte en Van Höevell en doorliep een succesvolle Indische loopbaan, waarbij hij de rechterhand was van enkele Gouverneurs-Generaal. Na terugkeer in het vaderland werd hij in Leiden wethouder. Publicist over koloniale vraagstukken en in de Tweede Kamer woordvoerder op dat terrein. Tegenstander van sterke kiesrechtuitbreiding.

oud- of vrije liberalen
functie(s) in de periode 1888-1897: lid Tweede Kamer

Inhoud

  1. Personalia
  2. Partij/stroming
  3. Hoofdfuncties/beroepen
  4. Partijpolitieke functies
  5. Nevenfuncties
  6. Opleiding
  7. Activiteiten
  8. Wetenswaardigheden
  9. Publicaties van/over
  10. Familie/gezin

Personalia

voornamen (roepnaam)

Hendrik Johannes

titulatuur en naam

H.J. Bool Hendrik Johannes

geboorteplaats en -datum

Schoondijke (Zld.), 27 februari 1828

overlijdensplaats en -datum

Utrecht, 22 januari 1898

levensbeschouwing

Hervormd

Partij/stroming

stroming(en)

  • conservatief-liberaal
  • anti-Takkiaan, 1894

partij(en)

Liberale Unie, vanaf 1885

Hoofdfuncties/beroepen

  • klerk, kantoor van de ontvanger der registratie te Middelburg, van 1843 tot 1848
  • stenograaf Staten-Generaal, van 1849 tot 1 april 1859
  • chef afdeling Nijverheid (rang: commies), ministerie van Binnenlandse Zaken, van 1 april 1859 tot 1863
  • onderchef afdeling statistiek, Algemeene Secretarie van het Gouvernement te Buitenzorg (Ned.-Indië), van januari 1864 tot 1867 (sinds november 1864 referendaris)
  • tweede Gouvernementssecretaris, Algemeene Secretarie van het Gouvernement te Buitenzorg (Ned.-Indië), van oktober 1867 tot december 1869
  • eerste Gouvernementssecretaris, Algemeene Secretarie van het Gouvernement te Buitenzorg (Ned.-Indië), van december 1869 tot april 1872
  • directeur van Financiën te Buitenzorg (Ned.-Indië), van april 1872 tot 1877
  • Europees verlof, van 1876 tot 1877
  • directeur van Burgerlijke Openbare Werken te Buitenzorg (Ned.-Indië), van 1877 tot 1880
  • Europees verlof, van 1879 tot 1880
  • lid gemeenteraad van Leiden, van 6 september 1881 tot 1 september 1891
  • wethouder (van burgerlijke stand en bevolkingsregister) van Leiden, van 12 oktober 1882 tot september 1883
  • wethouder (van onderwijs) van Leiden, van 4 september 1883 tot 6 september 1887
  • wethouder (van financiën) van Leiden, van 6 september 1887 tot 1 september 1891
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 1 mei 1888 tot 20 maart 1894 (voor het kiesdistrict Leiden)
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 16 mei 1894 tot 21 september 1897 (voor het kiesdistrict Leiden)

Partijpolitieke functies

overzicht

  • lid bestuur Liberale Unie, vanaf mei 1886 (namens "Het Algemeen Belang", Leiden)

Nevenfuncties

  • lid bestuur Indisch Genootschap, van 1858 tot 1860
  • secretaris Indisch Genootschap, van 1860 tot 1863
  • medewerker "Koloniale Jaarboeken", van 1860 tot 1863
  • lid (later tweede secretaris) bestuur Koninklijk Instituut voor de taal-, land- en volkenkunde van Nederlandsch-Indië, van 1861 tot 1863
  • mederedacteur "Nederlandsche Staatsalmanak", van 1862 tot 1863
  • redacteur "Nederlandsche Staatsalmanak voor Nederlandsch-Indië", vanaf 1864
  • redacteur officiële mededelingen "Javasche Courant", vanaf 1864
  • lid College van Curatoren Gemeente-inrichting voor de opleiding van Oostindische ambtenaren te Leiden, omstreeks 1882 tot 1885
  • lid bestuur spaarbank Maatschappij tot Nut van 't Algemeen, departement Leiden, van 1882 tot 1888
  • lid bestuur Stedelijke Werkinrichting te Leiden, van 1882 tot 1891
  • regent "Brouchovenhofje" te Leiden, van 1883 tot 1891
  • regent "Sint Janshofje" te Leiden, van 1883 tot 1891
  • lid commissie voor de Openbare Bewaarscholen te Leiden, van 1884 tot 1891
  • regent Gevangenissen te Leiden en Oegstgeest, van 1887 tot 1890
  • lid commissie van administratie, Militair Detentiehuis te Leiden, van 1885 tot 1886
  • voorzitter (later erevoorzitter) Vereeniging tot instandhouding van het Kolff-fonds, van 1885 tot 1897
  • lid College van Regenten Rijkswerkinrichting en Huis van Bewaring te Oegstgeest, van 1890 tot 1891
  • lid bestuur KILTV (Koninklijk Instituut voor de taal-, land- en volkenkunde van Nederlandsch-Indië), omstreeks 1889
  • medewerker voor Nederland en de Koloniën van "The Statesmen Yearbook"

afgeleide functies, presidia etc.

  • voorzitter Commissie van Rapporteurs voor de begroting van Nederlandsch-Indië (Tweede Kamer der Staten-Generaal) (voor 1893 en 1894)
  • voorzitter Commissie van Rapporteurs voor hoofdstuk X (Koloniën) (Tweede Kamer der Staten-Generaal) (voor 1893 en 1894)
  • lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van november 1896 tot februari 1897

Opleiding

primair onderwijs

  • lagere school te Schoondijke

voortgezet onderwijs

  • studie Frans te IJzendijke
  • Ecole évangelique te Rijssel, tot 1843

Activiteiten

als parlementariër

  • Was koloniaal-woordvoerder in de Tweede Kamer. Hield zich ook bezig met onderwijs- en waterstaatsaangelegenheden.
  • Hoewel hij anti-Takkiaan was, stemde hij in 1896 tegen de ontwerp-Kieswet van Van Houten

Wetenswaardigheden

uit de privésfeer

  • Was bevriend met A. van Eck, de broer van het Tweede Kamerlid D. van Eck en later ook met D. van Eck.
  • Was Thorbecke behulpzaam bij de uitgaven van diens parlementaire redevoeringen

verkiezingen

  • Werd in 1881 in het district Middelburg met 21 stemmen verschil gekozen tot Tweede Kamerlid. Bij het onderzoek van de geloofsbrieven kwam een onregelmatigheid aan het licht, waarop hij niet werd toegelaten. Bij nieuwe verkiezingen in januari 1882 werd hij verslagen door P.C. 't Hooft met ruim 100 stemmen verschil.
  • Versloeg in 1888 en 1891 in het district Leiden O.J.E. baron van Wassenaer van Catwijck (a.r.)
  • Versloeg in 1894 H.L. Drucker (lib.-takkiaan)
  • Was in 1897 geen kandidaat meer

woonplaats(en)/adres(sen)

  • Batavia (Ned.-Indië), vanaf januari 1864
  • Leiden, Garenmarkt, van 1879 tot 1882
  • Leiden, Hogewoerd 171, van 1882 tot 1889
  • Leiden, Hooigracht 25, van 1889 tot 1891
  • Deventer, van 1891 tot 1896
  • Utrecht, vanaf 1896

ridderorden

Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 1883

verenigingen, sociëteiten, genootschappen etc.

  • lid Indisch Genootschap, vanaf 1856
  • lid Maatschappij der Nederlandsche Letterkunde te Leiden

Publicaties van/over

lijst van publicaties

diverse artikelen over koloniale aangelegenheden in tijdschriften ('Vragen des Tijds', 'De Gids', 'de Tijdspiegel', 'De Indische Gids')

literatuur/documentatie

  • Levensbericht door G. Keller, in: Levensberichten van leden van de Maatschappij der Nederlandsche Letterkunde, 1898/9, 31
  • Nieuw Nederlandsch Biografisch Woordenboek, deel IV, 206

Biografisch Woordenboek(en)

biografie opgenomen in het Nieuw Nederlandsch Biografisch Woordenboek

publicaties over en van letterkundigen

biografie

Familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm

gehuwd te 's-Gravenhage, 14 juli 1858

echtgeno(o)t(e)/partner

A.C. Keller, Alida Catharina

kinderen

2 zonen (en 1 jong-gestorven dochter)

vader

J.F. Bool, Jan Francies

geboorteplaats en/of -datum

Schoondijke (Zld.), 1799

beroep vader

kleermaker

moeder

M. Ockers, Maria

geboorteplaats en/of -datum

IJzendijke, 1801