functie(s) in de periode 1798: lid Intermediair Wetgevend Lichaam
Personalia
voornamen (roepnaam)
Eise (Eise)
titulatuur en naam
E. Eisinga Eise (Eise)
wijziging in naam en/of titulatuur
Oorspronkelijk Eise Jeltes
geboorteplaats en -datum
Dronrijp, 21 februari 1744
overlijdensplaats en -datum
Franeker, 27 augustus 1828
levensbeschouwing
Gereformeerd
Hoofdfuncties/beroepen
- wolkammer en sajetfabrikant te Franeker
- burgervaandrig te Franeker, vanaf 1776
- raad in de Vroedschap van Franeker, van 1777 tot 1787
- lid Vergadering van representanten van het Volk van Friesland, van 23 juni 1795 tot 23 juni 1796
- lid Intermediair administratief bestuur van Friesland, van 30 januari 1798 tot 30 maart 1799
- lid Intermediair Wetgevend Lichaam, van 19 juni 1798 tot 31 juli 1798
- lid departementaal bestuur, departement van de Eems, van 30 maart 1799 tot juni 1799
- lid municipaliteit van Franeker, vanaf 1803
- lid stedelijke raad van Franeker, vanaf 1807
- schepen van Franeker, van 1808 tot 1811
- raad in de Vroedschap van Franeker, van december 1813 tot januari 1816
- lid stedelijke raad van Franeker, van januari 1816 tot 27 augustus 1828
- lid Provinciale Staten van Friesland, van 5 juli 1825 tot juli 1826 (voor de steden, Franeker)
Nevenfuncties
- lid comité van defensiewezen van Friesland
- collecteur brandewijnen en havenspecien te Franeker, vanaf 1777
- armenvoogd te Franeker, vanaf 1777
- lid commissie van financiën van Friesland, vanaf 8 maart 1798 (intermediair administratief bestuur)
- lid College van Curatororen Hogeschool te Franeker, van 1797 tot 1802
Opleiding
onderwijs buiten schoolverband
privé-onderwijs door zijn vader
voortgezet onderwijs
- middelbare school te Franeker
Wetenswaardigheden
algemeen
- Werd in april 1791 gearresteerd en gevangengezet in het Blokhuis te Leeuwarden en in april 1792 veroordeeld tot vijf jaar verbanning uit Friesland. Keerde na de omwenteling in 1795 terug naar Friesland.
uit de privésfeer
- Was een groot wis-, natuur-, werktuig- en sterrenkunde te Franeker. Hij ontwierp en bouwde in de jaren 1774-1781 in Franeker een planetarium. De directe aanleiding voor de bouw was een samenstand van vier planeten in het voorjaar van 1774. Een krantenartikel voorspelde de mogelijke ondergang van de wereld. Eisinga besloot een planetarium - een bewegend schaalmodel van het zonnestelsel - te bouwen, om de mensen te laten zien wat er in werkelijkheid aan de hemel gebeurde. Daartoe verbouwde hij de zoldering van zijn woonkamer.
- Van hem staat bij zijn geboortehuis in Dronrijp een borstbeeld
- Zijn vader was wolkammer te Dronrijp
woonplaats(en)/adres(sen)
- Dronrijp, vanaf 21 februari 1744
- Enschede, daarna Gronau en Steinfurt
- Franeker, van april 1790 tot 1791
- Visvliet, van april 1792 tot 1795
- Franeker, van 1795 tot 28 augustus 1828
Publicaties van/over
literatuur/documentatie
- Arjen Dijkstra, "De Hemelbouwer. Een biografie van Eise Eisinga" (2021)
- Sandra Langereis, "Machineman. De tijden van Eise Eisinga" (2024)
- Nieuw Nederlandsch Biografisch Woordenboek, deel II, 433
Familie/gezin
huwelijk/samenlevingsvorm
- gehuwd te Dronrijp, 22 mei 1768 (echtgenote overleden 27 juli 1788)
- gehuwd (tweede huwelijk) te Visvliet, 27 mei 1792
echtgeno(o)t(e)/partner
P. Jacobs, Pijtje
2e echtgeno(o)t(e)/partner
T. Eelkes, Trijntje
kinderen
- 3 kinderen (uit eerste huwelijk)
- 3 kinderen (uit tweede huwelijk)
vader
J. Eises, Jelte
geboorteplaats en/of -datum
Oosterlittens, december 1715 (gedoopt 2 januari 1716)
moeder
H. Steffens, Hiltje
geboorteplaats en/of -datum
Winsum, oktober 1713 (gedoopt 29 oktober)
