D.W. Stork

D.W. Stork
bron: Fotoarchief Eerste Kamer

Vooruitstrevende Twentse ondernemer, die geloofde in samenwerking tussen arbeiders en ondernemer. Politiek actief als liberaal Statenlid en Eerste Kamerlid. Trad daarmee in de voetsporen van zijn vader. Richtte diverse instellingen op ten behoeve van zijn werknemers, zoals een zieken- en pensioenfonds en een school. Initiatiefnemer van een vereniging van Nederlandse werkgevers. Bestreed de opvattingen van de SDAP ten aanzien van de klassenstrijd.

liberaal, oud- of vrije liberalen
functie(s) in de periode 1903-1920: lid Eerste Kamer

Inhoud

  1. Personalia
  2. Partij/stroming
  3. Hoofdfuncties/beroepen
  4. Partijpolitieke functies
  5. Nevenfuncties
  6. Opleiding
  7. Activiteiten
  8. Wetenswaardigheden
  9. Publicaties van/over
  10. Familie/gezin

Personalia

voornamen (roepnaam)

Dirk Willem

titulatuur en naam

D.W. Stork Dirk Willem

geboorteplaats en -datum

Oldenzaal, 4 april 1855

overlijdensplaats en -datum

Hengelo (Ov.), 15 februari 1928

levensbeschouwing

Hervormd

Partij/stroming

stroming(en)

oud-liberaal

partij(en)

Bond van Vrije Liberalen, vanaf 1906

Hoofdfuncties/beroepen

  • medewerker machinefabriek "Gebr. Stork en Co." te Hengelo (Ov.), van 1872 tot 1875
  • directeur machinefabriek "Gebr. Stork en Co." te Hengelo (Ov.), van 1875 tot 1893
  • firmant machinefabriek "Gebr. Stork en Co. te Hengelo (Ov.), van 1893 tot 1927
  • lid Provinciale Staten van Overijssel, van 28 februari 1893 tot juli 1903 (voor het kiesdistrict Enschede)
  • lid Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 20 juli 1903 tot 23 juli 1904 (voor Overijssel)
  • lid Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 6 december 1904 tot 20 september 1910 (voor Overijssel)
  • lid Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 19 september 1916 tot 27 juni 1917 (voor Overijssel)
  • lid Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 17 juli 1917 tot 29 juni 1920 (voor Overijssel)

Partijpolitieke functies

overzicht

  • lid hoofdbestuur Bond van Vrije Liberalen, van 1914 tot 1918

Nevenfuncties

  • voorzitter Coöperatieve Winkelvereniging te Hengelo (Ov.), van 1883 tot 1921
  • voorzitter vereniging "Het Ziekenhuis" te Hengelo (Ov.)
  • lid Staatscommissie inzake de werkliedenverzekering (Staatscommissie-Pijnacker Hordijk), van juli 1895 tot augustus 1898
  • voorzitter VNW (Vereeniging van Nederlandsche Werkgevers), van 1899 tot 1903
  • lid Centrale Commissie voor de Statistiek, omstreeks 1901
  • lid hoofdbestuur Maatschappij tot Nut van 't Algemeen, omstreeks 1901
  • ondervoorzitter Kamer van Koophandel en Fabrieken te Hengelo, omstreeks 1901 (nog in 1917)
  • lid Raad van Toezicht Rijksverzekeringsbank, vanaf 1903
  • voorzitter VNW (Vereeniging van Nederlandsche Werkgevers), van 1909 tot 1916
  • voorzitter Kamer van Koophandel en Fabrieken te Hengelo, van 1913 tot 1916
  • plaatsvervangend lid Commissie van Advies Rijkskolendistributie, vanaf 1916 (nog in 1920)
  • voorzitter Staatscommissie inzake de bezoldiging der Rijksambtenaren, van maart 1917 tot juli 1918
  • lid commissie van onderzoek artillerie-inrichting aan de Hembrug, omstreeks 1917
  • lid Hoge Raad van Arbeid, van januari 1920 tot 1922 (namens de Vereeniging van Nederlandsche Werkgevers)
  • lid Raad van Commissarissen Nederlandsche Gist- en Spiritusfabriek
  • lid Raad van Commissarissen N.V. "Twentsche Bank"

comités van aanbeveling, erefuncties etc.

erelid Maatschappij van Nijverheid

Opleiding

voortgezet onderwijs

  • h.b.s.

hoger beroepsonderwijs

  • Twentsche Industrie- en Handelsschool te Enschede

Activiteiten

als parlementariër

  • Sprak in de Eerste Kamer vooral over financiële en economische aangelegenheden
  • Interpelleerde in 1907 minister Veegens over de Rijksverzekeringsbank en de bevoegdheid tot het zelf dragen of overdragen van het risico

opvallend stemgedrag

  • Behoorde in 1903 tot de tien liberalen die tegen het wetsontwerp opsporing van delfstoffen van staatswege stemden
  • Stemde in 1907 (met enkele rechtse Kamerleden en de liberalen Van Houten en Laan) tegen het wetsvoorstel inzake het arbeidscontract
  • Stemde in 1917 als enige van links bij de tweede lezing van de grondwetsherziening tegen de invoering van de evenredige vertegenwoordiging
  • Behoorde in 1918 tot de zes leden die tegen de ontwerp-Wet inzake de dividend- en tantièmewet stemden
  • Was in 1919 tegenstander van de invoering van de 45-urige werkweek, maar stemde desondanks vóór de wijziging van de Arbeidswet omdat verwerping van het voorstel tot een kabinetscrisis zou leiden

Wetenswaardigheden

uit de privésfeer

  • Medeoprichter van de Hoogovens
  • In 1899 medeoprichter van de Vereniging van Nederlandse Werkgevers
  • In 1902 medeoprichter van de Centrale Werkgevers-Risicobank
  • Had een zomerhuis in Meerssen

verkiezingen

  • Werd in november 1904 door de Staten van Overijssel tot Eerste Kamerlid gekozen. Versloeg in de tweede stemronde G.W. baron van Dedem met 23 tegen 22 stemmen.
  • Werd in 1910 bij de periodieke verkiezingen voor de Eerste Kamer in Provinciale Staten van Overijssel met 24 tegen stemmen verslagen door R.Th. baron van Pallandt (c.h.)
  • Werd in 1916 bij loting tot Eerste Kamerlid gekozen. In de Staten van Overijssel kregen hij en J.Ch.L. van der Lande beiden 23 stemmen.

woonplaats(en)/adres(sen)

Hengelo (Ov.), Enschedesestraat 54, omstreeks 1915 (nog in 1920)

ridderorden

Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw

relevante buitenlandse reizen

studiereis naar Groot-Brittannië, omstreeks 1871

Publicaties van/over

literatuur/documentatie

  • A.L. van Schelven, "Stork, Dirk Willem (1855-1928)", in: Biografisch Woordenboek van Nederland, deel II, 545
  • B. Hijma, "Stork, Dirk Willem", in: Biografisch Woordenboek van het Socialisme en de Arbeidersbeweging, deel III, 194
  • M. Dicke, lemma-D.W. Stork, in: "Nederlandse Ondernemers 1850-1950 Groningen, Friesland, Drenthe, Overijssel" (2011), 362
  • Ned. Patriciaat, 1919

Biografisch Woordenboek(en)

  • biografie opgenomen in het Biografisch Woordenboek van Nederland
  • biografie opgenomen in het Biografisch Woordenboek van het Socialisme en de Arbeidersbeweging in Nederland

Familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm

  • gehuwd te Oosterbeek, 9 juli 1878 (echtgenote overleden 26 mei 1888)
  • gehuwd (tweede huwelijk) te Ede, 6 maart 1890 (huwelijk ontbonden 22 januari 1918)
  • gehuwd (derde huwelijk) te Amsterdam, 15 februari 1918

echtgeno(o)t(e)/partner

F. Zeper, Fenna

2e echtgeno(o)t(e)/partner

C.S.E. Thomas, Cornelia Sara Elisabeth

3e echtgeno(o)t(e)/partner

C. van Aken, Catherine (weduwe van Jan Jacob Diemont)

kinderen

  • 3 dochters en 1 zoon (uit eerste huwelijk)
  • 2 dochters en 1 zoon (uit tweede huwelijk)

vader

Ch.Th. Stork, Charles Theodorus

geboorteplaats en/of -datum

Oldenzaal, 6 februari 1822

moeder

A.Ph.J. Reincke de Sitter, Alida Philippina Johanna

geboorteplaats en/of -datum

Beers, 31 januari 1825

beroep grootvader (vaderskant)

  • directeur postkantoor
  • ontvanger te Oldenzaal

familierelaties