Dr. W.J.A. Jonckbloet

W.J.A. Jonckbloet
bron: Beeldbank Groningen

Gronings liberaal Tweede Kamerlid en letterkundige. Kreeg in 1841 door bemiddeling van zijn hoogleraren een doctoraat in de letteren en werd in 1847 hoogleraar in Deventer. In 1854 ging hij letteren en vaderlandse geschiedenis doceren in Groningen. Sinds 1864 afgevaardigde voor het district Winschoten. Hield zich onder meer bezig met onderwijswetgeving. Nam vaak een zelfstandige positie in en sympathiseerde met Fransen van de Putte. In 1877 nam een andere liberaal het bij de verkiezingen tegen hem op, maar werd hij nog wel herkozen. Korte tijd later volgde een benoeming tot hoogleraar in Leiden. Verondersteld wordt dat hij een bastaardzoon van koning Willem II was.

Puttianen, liberaal
functie(s) in de periode 1864-1877: lid Tweede Kamer

Inhoud

  1. Personalia
  2. Partij/stroming
  3. Hoofdfuncties/beroepen
  4. Nevenfuncties
  5. Opleiding
  6. Activiteiten
  7. Wetenswaardigheden
  8. Publicaties van/over
  9. Familie/gezin

Personalia

voornamen (roepnaam)

Willem Jozef Andreas

titulatuur en naam

Dr. W.J.A. Jonckbloet Willem Jozef Andreas

geboorteplaats en -datum

's-Gravenhage, 6 juli 1817

overlijdensplaats en -datum

Wiesbaden (Dld.), 19 oktober 1885

Partij/stroming

stroming(en)

  • liberaal
  • Puttiaan

Hoofdfuncties/beroepen

  • letterkundige
  • redacteur "Geïllustreerde Courant", vanaf 1844
  • hoogleraar Nederlands en Geschiedenis, Atheneum Illustre te Deventer, van 7 juli 1847 tot januari 1854
  • hoogleraar vaderlandse geschiedenis, taal en letterkunde, Hogeschool te Groningen, van 9 januari 1854 tot 1 oktober 1864
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 19 september 1864 tot 1 oktober 1866 (voor het kiesdistrict Winschoten)
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 19 november 1866 tot 3 januari 1868 (voor het kiesdistrict Winschoten)
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 25 februari 1868 tot 24 september 1877 (voor het kiesdistrict Winschoten)
  • hoogleraar Nederlandse letteren, Hogeschool te Leiden, van 10 september 1877 tot 1 oktober 1883

Nevenfuncties

  • voorzitter tiende Nederlandse taal- en letterkundig congres, 1869
  • voorzitter Commissie van Toezicht Rijksacademie van beeldende kunsten, omstreeks 1873

afgeleide functies, presidia etc.

  • lid Gemengde Commissie voor de Stenographie (namens de Tweede Kamer), van 9 maart 1868 tot 17 september 1877
  • voorzitter Gemengde Commissie voor de Stenographie (Eerste en Tweede Kamer der Staten-Generaal), van april 1868 tot 17 september 1877
  • lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van september 1870 tot april 1871
  • lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van september 1871 tot november 1871
  • lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van februari 1874 tot augustus 1874
  • voorzitter Commissie van Rapporteurs voor de hoofdstukken I, II etc. en de Wet op de Middelen 1875 (Tweede Kamer der Staten-Generaal)
  • lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van september 1875 tot 24 september 1877

Opleiding

voortgezet onderwijs

  • gymnasium te 's-Gravenhage (enkele jaren)

academische studie

  • letteren (niet voltooid), Hogeschool te Leiden, vanaf 12 mei 1835 (kon geen examen doen, omdat hij geen gymnasium-eindexamen had gedaan)

eredoctoraten

  • letteren, Hogeschool te Leiden, 1841

Activiteiten

als parlementariër

  • Was onderwijs-specialist in de Tweede Kamer. Sprak verder vooral over volksgezondheid, kunsten en militaire zaken. Had een groot aandeel in de behandeling van de ontwerp-Hoger-Onderwijswet in 1876.

opvallend stemgedrag

  • Behoorde in 1865 tot de minderheid van de liberalen die tegen de ontwerp-wet tot regeling van de uitoefening der geneeskunst stemde
  • Stemde op 23 maart 1868 vóór de motie-Blussé van Oud-Alblas, die uitsprak dat de Kamerontbinding van 1867 niet in het landsbelang was geweest
  • Stemde in 1872 tegen artikel 1 van de ontwerp-Wet op de inkomstenbelasting van minister Blussé. Het wetsvoorstel werd na de verwerping van het artikel ingetrokken.
  • Was in 1874 één van de acht liberalen die tegen artikel 1 van de ontwerp-Censuswet stemde, waardoor dit voorstel sneuvelde

Wetenswaardigheden

uit de privésfeer

  • Oprichter van de Vereniging ter bevordering van de Oud-Nederlandsche letterkunde
  • In 1844 oprichter van de "De Geïllustreerde Courant"
  • Schreef onder het pseudoniem Sagittaris portretten van zijn mede-Kamerleden
  • Nam ontslag als hoogleraar in verband met zijn gezondheid. Ging naar Wiesbaden om te kuren.
  • Hij was een bastaardzoon van koning Willem II. Zijn wettige vader was hoffourier van de Koning

verkiezingen

  • Werd in 1864 in het district Winschoten gekozen, nadat ds. A. Winkler Prins zijn benoeming niet had aangenomen. Versloeg na herstemming T. Borgesius. De verkiezing was nodig vanwege uitbreiding van het ledental.
  • Versloeg in 1866 bij de periodieke verkiezingen B.J. Gratama
  • Versloeg in 1866 en 1868 bij de algemene verkiezingen B.J. Gratama
  • Versloeg in 1869 bij de periodieke verkiezingen B.J. Gratama
  • Versloeg in 1873 J. van Beest van Andel (a.r.)
  • Versloeg in 1877 J. Freseman Viëtor met 56 stemmen verschil

pseudoniemen, bij-, koos- en schuilnamen

Sagittarius (schuilnaam als publicist)

woonplaats(en)/adres(sen)

  • 's-Gravenhage, van 1841 tot 1847
  • Deventer, van 1847 tot 1854
  • Groningen, van 1854 tot 1864
  • 's-Gravenhage, van 1864 tot 1877
  • Leiden, vanaf 1877

ridderorden

Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 12 mei 1874

verenigingen, sociëteiten, genootschappen etc.

  • lid Maatschappij der Nederlandsche Letterkunde te Leiden, vanaf april 1841
  • lid Koninklijke Academie van Wetenschappen, vanaf 24 maart 1855

Publicaties van/over

lijst van publicaties

  • "Letter- en geschiedkundige aanteekeningen op de rijmkroniek van Jacob van Heelu" (1840)
  • "Beatrijs eene sproke uit de 13e eeuw" (2 delen, 1841)
  • "Geschiedenis der middennederlandsche dichtkunst" (3 delen, 1851-1855)
  • "Het koloniale vraagstuk in de Tweede Kamer der Staten-Generaal: Eene studie" (Amsterdam, circa 1864)
  • "De schoolwet-agitatie: Eene studie" (1866)
  • "Het kabinet-Van Zuylen: Een woord aan het Nederlandsche volk" (Æs-Gravenhage, 1868)
  • "Geschiedenis der Nederlandsche letterkunde" (2 delen, 1868-1872)
  • vele letterkundige en historische werken, onder andere studies van middelnederlands en oud-Frans (voor overzicht zie NNBW, deel IX, 466)

literatuur/documentatie

  • Jaarboek Koninklijke Acedemie van Wetenschappen, 1886
  • Sagittarius, "Parlementaire Portretten. De aftredende helft van de Tweede Kamer der Staten-Generaal" (1869)
  • Nieuw Nederlandsch Biografisch Woordenboek, deel IX, 464

Biografisch Woordenboek(en)

biografie opgenomen in het Nieuw Nederlandsch Biografisch Woordenboek

publicaties over en van letterkundigen

biografie

Familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm

gehuwd te 's-Gravenhage, 13 september 1848

echtgeno(o)t(e)/partner

M.J.H. Schick, Maria Jeanette Henriëtte

kinderen

kinderloos

vader

J. Jonckbloet, Joannes (tweede voornaam mogelijk Reinier)

geboorteplaats en/of -datum

Maastricht, 1773

moeder

S. Diehl, Susanna

geboorteplaats en/of -datum

's-Gravenhage, 1786


Op bovenstaande tekst en gegevens zijn auteursrechten van PDC van toepassing; overname, in welke vorm dan ook, is zonder expliciete goedkeuring niet toegestaan. Ook de afbeeldingen zijn niet rechtenvrij.