Dr. W.H. Idzerda

W.H. Idzerda
bron: Gemeentearchief Den Haag

Uit het Friese Akkrum afkomstige arts die in de Tweede Kamer optrad als deskundige op het gebied van volksgezondheid. Aanvankelijk afgevaardigde voor het district Leeuwarden, later voor Sneek. In de tussentijd geneeskundig inspecteur in Noord-Nederland. Volbloed Thorbeckiaan, die ook opkwam voor de Friese belangen. Stond bekend als een nauwgezet Kamerlid, humaan en daardoor geacht bij zijn medeleden.

Thorbeckiaan, liberaal
functie(s) in de periode 1858-1881: lid Tweede Kamer

Inhoud

  1. Personalia
  2. Partij/stroming
  3. Hoofdfuncties/beroepen
  4. Nevenfuncties
  5. Opleiding
  6. Activiteiten
  7. Wetenswaardigheden
  8. Publicaties van/over
  9. Familie/gezin

Personalia

voornamen (roepnaam)

Wieger Hendrikus

titulatuur en naam

Dr. W.H. Idzerda Wieger Hendrikus

opmerkingen over de naam en/of titel

Stond in de Burgerlijke Stand van Groningen vermeld als 'Idserda'

geboorteplaats en -datum

Rauwerd (grietenij Rauwerderhem), 13 augustus 1816

overlijdensplaats en -datum

's-Gravenhage, 6 december 1881

levensbeschouwing

Nederlands Hervormd

Partij/stroming

stroming(en)

liberaal (Thorbeckiaan)

Hoofdfuncties/beroepen

  • arts te Akkrum
  • vennoot in een olieslagerij te Akkrum, tot 1852
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 20 september 1858 tot 1 november 1865 (voor het kiesdistrict Leeuwarden)
  • inspecteur Geneeskundig Staatstoezicht in Friesland en Groningen, van 1 november 1865 tot 1 november 1869
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 20 september 1869 tot 18 september 1881 (voor het kiesdistrict Sneek)

Nevenfuncties

  • lid Medische Politie te Friesland en Groningen, van 16 december 1868 tot december 1871
  • plaatsvervangend lid Medische Politie te Friesland en Groningen, vanaf 15 december 1871

afgeleide functies, presidia etc.

  • voorzitter Commissie voor de Verzoekschriften (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van september 1865 tot september 1866
  • voorzitter Commissie voor de Verzoekschriften (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van september 1869 tot september 1870
  • lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van november 1878 tot januari 1879

Opleiding

academische studie

  • geneeskunde (gepromoveerd op dissertatie), Hogeschool te Groningen, van 5 september 1832 tot 28 februari 1838

Activiteiten

als parlementariër

  • Sprak in de Tweede Kamer vooral over zaken betreffende de volksgezondheid, landbouw (veterinaire zaken), visserij, justitie en over Friese aangelegenheden (spoorwegverbindingen etc.)
  • Interpelleerde in 1874 minister Geertsema over de toestand van de spoorwegen in het Noorden van het land

opvallend stemgedrag

  • Stemde in 1860 vóór de ontwerp-Wet aanleg van spoorwegen voor rekening van de staat
  • Behoorde in 1872 tot de 27 leden die vóór artikel 1 stemden van de ontwerp-wet over invoering van een inkomstenbelasting. Verwerping van het artikel was voor minister Blussé reden het wetsontwerp in te trekken.
  • Behoorde in 1880 tot de veertien leden die tegen de toelating van Schaepman als Kamerlid waren

Wetenswaardigheden

algemeen

  • Werd in 1881 herkozen, maar kon in verband met zijn slechte gezondheid niet worden beëdigd

uit de privésfeer

  • Was 24 jaar ouder dan zijn tweede echtgenote
  • Speelde als geneeskundig inspecteur in 1866/1867 een belangrijke rol bij de bestrijding van de cholera-epidemie

anekdotes en citaten

  • Trad in de Kamer vaak in het politieke strijdperk als ook zijn vakgenoot Rombach dat deed. Geregeld verschilden beide artsen van opvatting.

verkiezingen

  • Werd in 1856 bij de periodieke verkiezing in het district Sneek na herstemming verslagen door S. Wybenga
  • Versloeg in 1858 bij een tussentijdse verkiezing in het district Leeuwarden na herstemming J.B. Oosting
  • Versloeg in 1862 bij de periodieke verkiezingen S. baron van Heemstra
  • Werd in 1869 bij de periodieke verkiezing in het district Sneek samen met S. Wybenga gekozen. Tegenstanders waren onder anderen Jhr. J.W. van Loon (a.r.), B.J. Gratama en J.B. Oosting.
  • Versloeg in 1873 samen met S. Wybenga de antirevolutionairen L.W.C. Keuchenius en J. Wolbers (a.r.)
  • Versloeg in 1877 samen met S. Wybenga de antirevolutionairen J. Wolbers en A. Brummelkamp sr. (a.r.)
  • Versloeg in 1881 samen met S. Wybenga de antirevolutionairen W.M. Oppedijk en W. baron van Heemstra (a.r.)

woonplaats(en)/adres(sen)

Akkrum

ridderorden

Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 12 mei 1874

Publicaties van/over

lijst van publicaties

  • "de morbis cutaneis secundum Hippocratem" (dissertatie, 1838)
  • "De Inenting van het rundvee als voorbehoedmiddel tegen de besmettelijke longziekte" (1872)

literatuur/documentatie

  • Castoretpollux, "In de Tweede Kamer. Portretten" (1881)
  • Nieuw Nederlandsch Biografisch Woordenboek, deel IV, 794

Biografisch Woordenboek(en)

biografie opgenomen in het Nieuw Nederlandsch Biografisch Woordenboek

Familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm

  • gehuwd te Groningen, 4 april 1838 (echtgenote overleden 12 januari 1857)
  • gehuwd (tweede huwelijk) te Meppel, 13 februari 1861

echtgeno(o)t(e)/partner

G. Tijl, Geesje

2e echtgeno(o)t(e)/partner

P.J.D. Houwink, Pompeja Johanna Diederika

vader

H.R. Idzerda, Hendrikus Reneman

geboorteplaats en/of -datum

Woudsend (grietenij Wymbritseradeel), 22 september 1782

beroep vader

arts en vroedmeester

moeder

J.W. Dijkstra, Jeltje Wijgers

geboorteplaats en/of -datum

Warga (grietenij Idaarderadeel), 1791