PvdA
functie(s) in de periode 1954-1958: lid Eerste Kamer
Personalia
voornamen (roepnaam)
Hilda (Hilda)
titulatuur en naam
Dr. H. Verwey-Jonker Hilda (Hilda)
wijziging in naam en/of titulatuur
- H. Jonker, van 20 mei 1908 tot 9 juli 1930
- H. Verwey-Jonker, van 9 juli 1930 tot 9 oktober 1945
- Dr. H. Verwey-Jonker, vanaf 9 oktober 1945 (na haar promotie in de Letteren aan de Gemeentelijke Universiteit te Amsterdam)
geboorteplaats en -datum
Goes, 20 mei 1908
overlijdensplaats en -datum
Utrecht, 23 juni 2004
levensbeschouwing
- Remonstrants
- Hervormd: vrijzinnig
niet-kerkelijke levensbeschouwing
- feministe
- anti-militariste (voor 1945)
Partij/stroming
partij(en)
- SDAP (Sociaal-Democratische Arbeiderspartij), van 1927 tot 9 februari 1946
- PvdA (Partij van de Arbeid), vanaf 9 februari 1946
Hoofdfuncties/beroepen
- leerling journaliste "Zwolsche Courant" en "Provinciale Overijsselsche Courant", van 1928 tot november 1928
- journaliste "Haagsche Volk", van 1928 tot 1929
- ambteloos, vanaf 1929
- lid gemeenteraad van Eindhoven, van 3 september 1935 tot 1 september 1941
- lid gemeenteraad van Eindhoven, van 1 september 1953 tot 4 september 1962
- lid Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 23 november 1954 tot 16 mei 1957
- parttime wetenschappelijk hoofdmedewerker Sociologische Instituut, Rijksuniversiteit Utrecht
Partijpolitieke functies
overzicht
- tweede secretaris SDAP afdeling Groningen
- cursusleidster vrouwenclubs SDAP
- cursusleidster vormings- en scholingswerk SDAP
- lid bestuur Bond van Sociaal-Democratische Vrouwenclubs
- lid programcommissie SDAP, omstreeks 1935
- lid commissie beginselprogramma SDAP, 1937
- lid commissie beginselprogramma PvdA, van 27 juli 1946 tot 24 april 1947
- lid curatorium WBS (Wiardi Beckman Stichting)
- medewerker tijdschrift "Socialisme en Democratie"
- lid commissie beginselprogramma PvdA, 1959
- lid commissie beginselprogramma PvdA, 1977
- voorzitter curatorium WBS (Wiardi Beckman Stichting), tot 1978
Nevenfuncties
- cursusleider kadercursussen NVV (Nederlands Verbond van Vakverenigingen)
- medewerker VARA-radio (radio-lezingen)
- medewerker Vlaams-Nederlands tijdschrift "Schakels"
- lid comité voor opvang van Joodse vluchtelingen te Eindhoven, van 1938 tot 1939
- lid overleg Nederlandse vrouwenverenigingen (in de Tweede Wereldoorlog)
- medewerker weekblad "Vrij Nederland"
- medewerker tijdschrift "Tijd en Taak"
- medewerker tijdschrift "Wending"
- lid Tribunaal
- lid commissie voor de Perzuivering
- lid Nederlandse delegatie naar de oprichtingsvergadering van de Verenigde Naties, 1946
- lid Nederlandse delegatie naar de algemene vergadering van de Verenigde Naties te Parijs, 1948
- lid Nederlandse delegatie naar de IVO
- lid Nederlands Vrouwencomité namens de sociaaldemocratische vrouwen
- voorzitter Vereniging voor Vrouwenbelangen en Gelijk Staatsburgerschap, van 1951 tot 1955
- secretaris voorbereidende commissie, die leidde tot de oprichting van de International Refugee Organisation
- lid commissie van advies voor arbeid van vrouwen en meisjes
- lid Staatscommissie inzake het kiesstelsel en wettelijke regeling der politieke partijen (Staatscommissie-Teulings), van februari 1953 tot december 1954
- voorzitter commissie van advies voor arbeid van vrouwen en meisjes, van 1956 tot 1972
- kroonlid SER (Sociaal-Economische Raad), van 1 april 1957 tot 1 april 1972
- voorzitter commissie m.b.t. de Ambonezen in Nederland, van september 1957 tot 1959
- lid bestuur Teleac (Televisie Academie), vanaf 1964
- lid bestuur VPRO, vanaf 26 april 1969
- lid commissie-Wagner, vanaf 1980
Opleiding
primair onderwijs
- Nutsschool te Zwolle, van 1914 tot 1920
voortgezet onderwijs
- Rijks Hogere Burgerschool te Zwolle, van 1920 tot 1924
- Gemeentelijke Hogere Burgerschool voor meisjes te Leiden, van 1924 tot 1926
- staatsexamen, 1927
academische studie
- Nederlands recht (kandidaats), Rijksuniversiteit Leiden, van 1926 tot 1928
- sociologie, Gemeentelijke Universiteit te Amsterdam, van 1929 tot 1934
promotie
- letteren en wijsbegeerte, Gemeentelijke Universiteit te Amsterdam, 9 oktober 1945
eredoctoraten
- sociale wetenschappen, Erasmus Universiteit Rotterdam, 8 november 1978
Activiteiten
als parlementariër
- Was woordvoerster cultuur (omroep), sociale zaken en onderwijs van de PvdA-Eerste Kamerfractie. Voerde verder onder meer het woord bij de behandeling van het wetsvoorstel tot goedkeuring van het verdrag inzake de status van vluchtelingen en bij de behandeling van het wetsvoorstel tot opheffing van de handelingsonbekwaamheid van de vrouw.
opvallend stemgedrag
- Behoorde in 1955 tot de vier leden van haar fractie die tegen de ontwerp-Crematiewet stemden
Wetenswaardigheden
algemeen
- Eén der "Heren XVII", een groep van zeventien vertegenwoordigers uit het bevrijde Zuiden die in februari 1945 in Engeland op het landgoed Stubbings bij Maidenhead koningin Wilhelmina bijpraatte over de toestanden in Nederland.
uit de privésfeer
- Haar moeder had een dienstmeisje en een werkster, en later een huishoudster. Zij had later zelf eveneens een dienstmeisje.
- Was in Leiden studiegenote van prinses Juliana. Zij hielden nadien contact.
- Actief in het verzet. Had in de oorlog onderduikers in huis.
- Onderwerp van haar geschriften voor de oorlog: de geschiedenis van het socialisme, de achterstelling van de vrouw en de dreiging van het nationaal-socialisme
- Onderwerpen van haar geschriften na de oorlog: vluchtelingenprobleem, positie van Europa in de wereld, de vorming van de PvdA, de afrekening met de nationaal-socialisten, de geleidelijke totstandkoming van een gericht overheidsbeleid voor het oplossen van sociale problemen, emancipatie van de mens in de ruimste zin van het woord
- In 1993 kreeg een onafhankelijk instituut voor onderzoek op sociaal-maatschappelijk terrein haar naam
- Haar lengte was slechts 1.48 m
- Haar echtgenoot was directeur van het natuurkundig laboratorium Philips te Eindhoven
verkiezingen
- Was in 1952 kandidaat in en werd in 1956 gekozen door Groep II: Gelderland, Overijssel, Groningen en Drenthe
niet-aanvaarde politieke functies
- Weigerde in november 1945 een benoeming tot lid van de Tweede Kamer (Tijdelijke Staten-Generaal)
woonplaats(en)/adres(sen)
- Goes, van 1908 tot 1911
- Zwolle, van maart 1911 tot juni 1924
- Leiden, van juni 1924 tot 1928
- 's-Gravenhage, van 1928 tot 1929
- Amsterdam, van 1929 tot 1931
- Groningen, van 1931 tot 1934
- Eindhoven, Poirterslaan 19, van mei 1934 tot augustus 1968
- Utrecht, vanaf augustus 1968
ridderorden
Officier in de Orde van Oranje-Nassau, 29 april 1964
overige onderscheidingen en prijzen
Aletta Jacobsprijs 2000, Rijksuniversiteit Groningen, 7 maart 2000
verenigingen, sociëteiten, genootschappen etc.
- lid NBAS (Nederlandse Bond van Abstinent Studerenden)
- lid NJN (Nederlandse Jeugdbond voor Natuurstudie)
- lid Sociaal-democratische Studenten Club te Leiden
- lid Comité van Waakzaamheid van anti-nationaal-socialistische intellectuelen, tot november 1939
- lid NVB (Nederlandse Volksbeweging), van mei 1945 tot 1946
Publicaties van/over
lijst van publicaties
- "Socialisme in deze tijd" (1935)
- "Vrouwenarbeid" (1938)
- "Lage inkomens" (dissertatie, 1945)
- "Er moet een vrouw in" (autobiografie, 1988) (titel is ontleend aan een uitspraak over haar bij haar benoeming tot lid van de SER)
literatuur/documentatie
- A. Ribberink, "Radicalisering of integratie van de SDAP in de jaren dertig: de levensgeschiedenis van Hilda Verwey-Jonker", in: Tweede Jaarboek van het democratisch-Socialisme (1980)
- A. Botman, "Hilda Verwey-Jonker 1908-2004. Tegendraads, scherp en onafhankelijk feministe" (in memoriam, Trouw 26 juni 2004)
- M. van der Steen, "Jonker, Hilda (1908-2004)", in: Biografisch Woordenboek van Nederland, deel VI (elektronische versie)
- M. van der Steen, "Drift en Koers. De levens van Hilda Verwey-Jonker (1908-2004)" (2011)
Biografisch Woordenboek(en)
biografie opgenomen in het Biografisch Woordenboek van Nederland
Familie/gezin
huwelijk/samenlevingsvorm
gehuwd te Amsterdam, 9 juli 1930 (echtgenoot overleden 13 februari 1981)
echtgeno(o)t(e)/partner
Dr. E.J.W. Verwey, Evert Johannes Willem
kinderen
2 zoons en 2 dochters (jongste zoon overleden in 1971)
vader
Dr. W.P.A. Jonker, Willem Pieter Andries
geboorteplaats en/of -datum
Gouda, 10 augustus 1879
beroep vader
leraar biologie aan de Rijks HBS te Goes en te Zwolle
moeder
M.E. Westerveld, Magdalena Elisabeth
geboorteplaats en/of -datum
Haarlem, 14 februari 1878
beroep moeder
lerares gem. H.B.S. voor meisjes te Leiden
broers en zusters
1 zuster en 1 broer
beroep grootvader (vaderskant)
eigenaar platteelfabriek te Gouda
beroep grootvader (moederskant)
eigenaar kruidenierswinkel te Haarlem
familierelaties
