SDAP, PvdA
functie(s) in de periode 1922-1946: lid Tweede Kamer
Personalia
voornamen (roepnaam)
Angenita Engelina Johanna (Agnes)
titulatuur en naam
A.E.J. de Vries-Bruins Angenita Engelina Johanna (Agnes)
wijziging in naam en/of titulatuur
- A.E.J. Bruins, van 19 april 1874 tot 6 december 1906
- A.E.J. de Vries-Bruins, vanaf 6 december 1906
geboorteplaats en -datum
Aartswoud (gem. Hoogwoud), 19 april 1874
overlijdensplaats en -datum
's-Gravenhage, 30 september 1957
levensbeschouwing
Hervormd
niet-kerkelijke levensbeschouwing
feministe
Partij/stroming
partij(en)
- SDAP (Sociaal-Democratische Arbeiderspartij), van 1905 tot 9 februari 1946
- PvdA (Partij van de Arbeid), vanaf 9 februari 1946
Hoofdfuncties/beroepen
- lerares plant- en dierkunde, "Hogere Burgerschool voor meisjes" te Groningen, van 1900 tot 1906
- assistente psychiatrische kliniek te Groningen, van 1908 tot 1911
- zenuwarts te Groningen, van 1911 tot 1923
- lid Provinciale Staten van Groningen, van 1 juli 1919 tot 3 juli 1923
- lid gemeenteraad van Groningen, van 2 september 1919 tot juli 1922
- lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 25 juli 1922 tot 9 mei 1933
- lid Provinciale Staten van Zuid-Holland, van 5 juli 1927 tot 1 september 1941
- lid gemeenteraad van 's-Gravenhage, van 6 september 1927 tot 5 september 1939
- lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 20 september 1934 tot 4 juni 1946
Partijpolitieke functies
overzicht
- lid bestuur SDAP, van 1936 tot 1939
- lid commissie beginselprogramma SDAP, 1936
- voorzitter SDVC (Bond Sociaal-Democratische Vrouwenclubs)
Nevenfuncties
- lid dagelijks bestuur Nederlandsche Centrale Vereeniging tot bestrijding van t.b.c., van 1927 tot 1939
- lid Algemene Raad voor Psychopatenzorg, vanaf 24 oktober 1928 (nog in 1947)
- lid dagelijks bestuur Centraal Bureau voor keuring op medisch-hygiënisch gebied
- lid bestuur Nederlands Congres Openbare Gezondheidsregeling
- lid bestuur Nederlands Instituut voor Volkshuisvesting en Stedebouw, omstreeks 1931
- lid Algemeen College van Toezicht, Bijstand en Advies voor het Rijkstucht- en opvoedingswezen, omstreeks 1931
- lid bestuur 's-Gravenhaagse vereeniging tot bestrijding der t.b.c., omstreeks 1931
- lid bestuur "Zonnestraal" te Hilversum, omstreeks 1931
- lid commissie kindervoeding, gemeente 's-Gravenhage, van 1931 tot 1935
- lid Commissie van Toezicht, bedoeld in art. 120 der Ziektewet, omstreeks 1931 en nog in 1938
- lid College van Curatoren Gemeentelijke Lycea te 's-Gravenhage
- lid adviescommissie voorontwerp van wet beperkende bepalingen inzake arbeid van gehuwde vrouwen (Hoge Raad van Arbeid), vanaf december 1937
- lid Levensmiddelendistributieraad, vanaf december 1939
afgeleide functies, presidia etc.
- voorzitter bijzondere commissie voor het wetsontwerp nadere voorschriften t.a.v. de uitoefening der geneeskunst (Medische Tuchtwet) (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van februari 1925 tot juni 1928
- voorzitter bijzondere commissie voor het wetsontwerp regelen betreffende de uitoefening van de artsenijbereidkunst (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van september 1931 tot juni 1932
- lid Commissie voor Huishoudelijke aangelegenheden (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 25 september 1945 tot 4 juni 1946
comités van aanbeveling, erefuncties etc.
- erelid vrouwelijke studentenvereniging "Magna Pete", vanaf 1899 (was één van de mede-oprichtsters)
- erelid Vereniging ter herdenking van de oprichting van de vereniging voor vrouwenkiesrecht
Opleiding
voortgezet onderwijs
- h.b.s.-onderwijs te Leeuwarden (eerste vrouwelijke leerling)
hoger beroepsonderwijs
academische studie
- geneeskunde (niet voltooid), Rijksuniversiteit Groningen, tot 1908
Activiteiten
als parlementariër
- Hield zich in de Tweede Kamer vooral bezig met volksgezondheid, vrouwenbelangen en Groningse aangelegenheden
- Interpelleerde in 1926 minister Slotemaker de Bruïne over de uitvoering van de wet tot wijziging van de wet inzake de voorwaarden tot het verkrijgen van de bevoegdheid tot uitoefening van de tandheelkunst
- Interpelleerde in 1929 minister Slotemaker de Bruïne over de hygiënische en medische verzorging aan boord van schepen, naar aanleiding van de ziektegevallen op de 'Insulinde'
- Interpelleerde in 1929 minister Verschuur over de verspreiding en de behandeling van de pokken
- Interpelleerde in 1932 minister Terpstra over de opheffing van de Rijkskweekschool voor vroedvrouwen te Amsterdam
opvallend stemgedrag
- Behoorde in 1924 tot de drie leden van haar fractie die vóór het (verworpen) initiatiefwetsvoorstel-Braat/De Boer stemden over afschaffing van de zomertijd
- Behoorde in 1937 tot de minderheid van haar fractie die vasthield aan het tegen de begroting van Defensie stemmen
- In 1937 stemden zij en Van Zadelhoff als enigen tegen een wetsvoorstel tot wijziging van de Dienstplichtwet (langere eerste oefening, meer herhalingsoefeningen, minder vrijstellingen)
Wetenswaardigheden
algemeen
- Hield als Kamerlid op zaterdag en maandag 'spreekuur' in Groningen
- Werd na het aftreden van Drees in september 1933 niet als wethouder van 's-Gravenhage gekozen; op de katholiek L.J.M. Feber werden 24 stemmen uitgebracht, terwijl zij er 16 kreeg.
- Behoorde in 1936 tot de minderheid van de beginselprogrammacommissie die wilde vasthouden aan nationale ontwapening
- Werd in november 1945 als derde op de voordracht voor het Tweede Kamervoorzitterschap gezet
uit de privésfeer
- Kwam uit een liberaal domineesgezin
- Trad toe tot de SDAP na de Spoorwegstaking in 1903
- Haar echtgenoot was wethouder in Groningen en Gedeputeerde van Groningen
- Eén van haar broers was de 'rode' dominee J.A. Bruins, die in 1902 met andere predikanten het christen-socialistische weekblad "De Blijde Wereld" oprichtten
verkiezingen
- Stelde zich in 1946 niet meer herkiesbaar in verband met haar leeftijd
woonplaats(en)/adres(sen)
- Leeuwarden
- Groningen
- Haren (Gr.)
- Groningen, Verlengde Heerenweg 125b, omstreeks 1924
- 's-Gravenhage, Kanarielaan 23, van 1925 tot 30 september 1957
ridderorden
Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 13 september 1946
verenigingen, sociëteiten, genootschappen etc.
- lid Groninger Studentencorps "Vindicat atque Polit"
- lid Comité tot verdediging van de vrijheid van de arbeid voor de vrouw
- lid Comité van Waakzaamheid, omstreeks 1939
Publicaties van/over
lijst van publicaties
- "De vrouw en haar recht op arbeid", uitgave van de bond van sociaal-democratische vrouwenclubs (1938)
- "Uit spuit de bocht weer uit?", uitgave van het comité tot verdediging van de vrijheid van de vrouw (1948)
- "Suze Groeneweg, haar betekenis voor de moderne arbeidersbeweging", in opdracht van de SDAP (1937)
- "Voor vrede en vrijheid, voor het socialisme", uitgave van de bond van sociaal-democratische vrouwenclubs (1937)
literatuur/documentatie
- A.F. Mellink, "A.E.J. Bruins", in: Biografisch Woordenboek van het Socialisme en de Arbeidersbeweging in Nederland, deel II, 27
- artikel in het maandblad van de Nederlandse vereniging van vrouwen met een academische opleiding, november 1957 door freule Wttewaall van Stoetwegen
- In memoriam in "Vrouwenbelangen" (1957)
- In memoriam in het bulletin van de Nederlandse Bond van vrouwen werkzaam in bedrijf en beroep
- M. de Bruyne, scriptie Staatkundig-Historische Studiën, RU Leiden (1978)
- Mariken Schuur, "'Ik weet zeker dat ik op den duur gelijk zal krijgen': het politieke optreden van Agnes de Vries-Bruins", in: Historica 25 (2002), 9-11
Biografisch Woordenboek(en)
biografie opgenomen in het Biografisch Woordenboek van het Socialisme en de Arbeidersbeweging in Nederland
Familie/gezin
huwelijk/samenlevingsvorm
gehuwd te Groningen, 6 december 1906
echtgeno(o)t(e)/partner
N.A. de Vries, Nathan Albert
kinderen
kinderloos
vader
J.A. Bruins, Jan Antonie
geboorteplaats en/of -datum
Egmond aan de Hoef (gem. Egmond-Binnen), 28 juli 1845
beroep vader
predikant Nederlandse Hervormde kerk
moeder
E.J. van Lith, Engelina Johanna
geboorteplaats en/of -datum
Leiden, 8 januari 1844
broers en zusters
1 zuster en 2 broers (zelf het derde kind)
