Wijze van verkiezen Tweede Kamer

De leden van de Tweede Kamer worden in principe eens in de vier jaar gekozen op basis van het stelsel van evenredige vertegenwoordiging. Ook na de val van een kabinet worden bijna altijd verkiezingen gehouden. Kiesgerechtigd zijn alle Nederlanders die op de dag van de kandidaatstelling 18 jaar of ouder zijn, mits niet het kiesrecht vanwege een veroordeling is ontnomen. De stemming is geheim. Alles rond verkiezingen is geregeld in de Kieswet.

De Tweede Kamerverkiezingen vinden plaats in maart, tenzij er in het verkiezingsjaar Staten- of raadsverkiezingen zijn. Dan zijn de verkiezingen in mei. Als er een Kamerontbinding is geweest, dan moeten er binnen veertig dagen na het besluit daartoe verkiezingen worden gehouden. De verkiezingen zijn de 43ste dag na de kandidaatstelling tussen 7 uur 's ochtends en 9 uur 's avonds.

Kiezers brengen een stem uit op een kandidaat die op het stembiljet staat. Zij krijgen daarvoor een oproep. Er is geen stem- of opkomstplicht. Voor de kandidaatstelling gelden regels. Zo moeten politieke groeperingen die kandidatenlijsten inleveren zich laten registeren. Verder moeten ondersteuningsverklaringen worden ingeleverd.

De stemmen worden in ieder stembureau geteld en de uitslagen per gemeente verzameld. Het Centraal Stembureau stelt uiteindelijk de uitslag vast en bepaalt wie er zijn gekozen.


  • Opkomst Tweede Kamerverkiezingen

    Tot 1970 bestond opkomstplicht voor verkiezingen en schommelde het opkomstpercentage rond de 94 procent. De opkomst bij de verkiezingen in 1998 was 73,3 procent (8,6 miljoen geldige stemmen); een historisch dieptepunt.

  • Aantal deelnemende partijen

    De eerste jaren na de Tweede Wereldoorlog waren er relatief weinig partijen die deelnamen aan de Tweede Kamerverkiezingen. Nadat in 1956 het zeteltal was verhoogd van 100 naar 150 kregen nieuwkomers steeds meer kans, en dat succes droeg bij aan de groei van het aantal partijen aan verkiezingen deelnam.

  • Zetelverdeling

    Nadat de stembussen zijn afgesloten, worden de stemmen geteld. Aan de hand van het behaald aantal stemmen per lijst, worden de beschikbare zetels verdeeld. Per lijst worden de behaalde zetels aan de kandidaten toegekend. De kiesdeler, het aantal stemmen gedeeld door het aantal beschikbare zetels, bepaalt hoeveel stemmen nodig zijn om een zetel te behalen. Vervolgens worden de restzetels verdeeld. Voor de verdeling van zetels kunnen partijen lijstencombinaties met elkaar aangaan.

  • Tweede Kamerverkiezingen 2017

    De Tweede Kamerverkiezingen zijn op woensdag 15 maart 2017. Het zijn reguliere verkiezingen, maar tevens liggen drie grondwetsvoorstellen voor die in eerste lezing zijn aanvaard door beide Kamers. Dat betreft het voorstel over invoering van een correctief referendum, het uit de Grondwet halen van de burgemeestersbenoeming en een voorstel over de staatkundige positie van Caribisch Nederland.

  • Overzicht verkiezingen 1918 - 2012

    Van alle verkiezingen in de Tweede Kamer sinds 1918 is een beschrijving te vinden, waarbij tevens een aantal kerngegevens is opgenomen. Om enige structuur aan te brengen in de veelheid van verkiezingen is een onderverdeling gemaakt naar periode.