Dr. G. (Guusje) ter Horst

foto Dr. G. (Guusje) ter Horstvergrootglas PvdA-bestuurder, minister en senator. Studeerde psychologie en was wetenschapper en docent op tandheelkundig gebied. Haar bestuurlijke loopbaan liep via de Amsterdamse raad, de Universiteit van Amsterdam, een wethouderschap in Amsterdam en het burgemeesterschap in Nijmegen tot een ministerschap in het kabinet-Balkenende IV (2007-2010). In dat kabinet was zij minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Daarna voorzitter van de HBO-raad en in 2011-2015 Eerste Kamerlid. Hield zich in de Senaat bezig met volksgezondheid en verkeer. Gold als een krachtdadige en charmante bestuurder, maar was als minister wat minder gelukkig omdat haar wat ongeduldige en doelgerichte bestuursstijl soms weerstand opriep.

PvdA
in de periode 2007-2015: lid Eerste Kamer, minister

voornaam (roepnaam)

Guus (Guusje)

personalia

geboorteplaats en -datum
Deventer, 22 maart 1952

partij/stroming

partij(en)
PvdA (Partij van de Arbeid), vanaf 1984

hoofdfuncties en beroepen

  • wetenschappelijk medewerker ACTA (Academisch Centrum Tandheelkunde Amsterdam), van 1977 tot 1986
  • universitair hoofddocent ACTA (Academisch Centrum Tandheelkunde Amsterdam), van 1986 tot 1994
  • lid gemeenteraad van Amsterdam, van 29 april 1986 tot 1992
  • voorzitter Universiteitsraad, Universiteit van Amsterdam, van 1992 tot april 1994
  • lid gemeenteraad van Amsterdam, van 12 april 1994 tot april 2001
  • wethouder (van bestuurlijk stelsel, personeel & organisatie, gemeentevervoerbedrijf, stadstoezicht, nutsbedrijven, openbare ruimte binnenstad en monumentenzorg) van Amsterdam, van 12 april 1994 tot 14 april 1998
  • wethouder (van zorg, nutsbedrijven, monumentenzorg, openbare ruimte, verkeer binnenstad en parkeren binnenstad) van Amsterdam, van 14 april 1998 tot 15 maart 2001
  • burgemeester van Nijmegen, van 15 april 2001 tot 1 januari 2007
  • minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, van 22 februari 2007 tot 23 februari 2010
  • voorzitter HBO-raad (belangen- en werkgeversvereniging van hogescholen in Nederland), van 1 januari 2011 tot 1 januari 2012
  • lid Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 7 juni 2011 tot 9 juni 2015

activiteiten

opvallend stemgedrag
  • In 2014 behoorde zij met Duivesteijn en Linthorst tot de minderheid van haar fractie die tegen het wetsvoorstel Wet verbod verticale integratie stemde. Het wetsvoorstel werd met 38 tegen 33 stemmen verworpen.

als bewindspersoon (beleidsmatig)
  • Sloot in 2007 een bestuursakkoord met de gemeenten over een gezamenlijke aanpak van problemen op het gebied van veiligheid, armoedebeleid, jeugd en gezin en onderwijs en zorg. De gemeenten krijgen meer beleidsvrijheid en financiële ruimte. Voor de taken komt netto 1,1 miljard euro beschikbaar. De limitering van de ozb wordt afgeschaft.
  • Prestenteerde in 2007 een actieplan tegen radicalisering. Voorgestelde maatregelen liggen zowel in de sfeer van preventie (onderwijs, opvoedingsondersteuning, stages) als repressie (aanpak extremistische websites). Er komt 28 miljoen euro beschikbaar.
  • Beëindigde in 2007 de subsidieregeling voor het organiseren van burgemeestersreferenda
  • Bracht in 2008 samen met de ministers Hirsch Ballin, Vogelaar en Rouvoet het Actieplan Overlast en Verloedering uit. Hierin staan maatregelen om knelpunten bij de aanpak van overlast weg te nemen. Het beleid richt zich op aanpak van overlast door jongeren, uitgaansoverlast, overlast in de woon- en leefomgeving en verloedering van de fysieke woon- en leefomgeving. Gemeenten krijgen op die punten nieuwe (wettelijke) instrumenten en de samenwerking en regievoering worden versterkt. Ook de mogelijkheden voor burgers om onderling respect in een buurt te verbeteren, worden uitgebreid. (28.864)
  • Bracht in 2008 een standpuntbepaling uit over de inkomens in de publieke en semipublieke sfeer. Deze inkomens worden overeenkomstig het advies van de commissie-Dijkstal (adviescommissie beloning en rechtspositie politieke ambtsdragers en topambtenaren) genormeerd, respectievelijk gemaximeerd. Voor inkomens in de publieke en semipublieke sfeer geldt het inkomen van de minister-president als maximumnorm. De minister van BZK is systeemverantwoordelijke, de vakministers zijn verantwoordelijk voor het topinkomensbeleid in hun eigen sector. (28.479)
  • Stelde in 2009 de Staatscommissie-Thomassen in, die advies moest uitbrengen over mogelijke herziening van de Grondwet, met name over de toegankelijkheid daarvan. Verder moest de commissie de verhouding tussen grondrechten en uit verdragen voortvloeiende rechten tegen het licht houden.
  • Verdedigde in 2009 met succes in de Tweede Kamer wetsvoorstellen tot harmonisatie van uitkeringsrechten voor politieke ambtsdragers en tot harmonisatie van uitkeringsrechten voor Tweede Kamerleden. De wetsvoorstellen waren in 2006 door minister Remkes ingediend. (30.424, 30.693)
  • Diende in 2009 samen met de ministers Klink en Rouvoet een wijziging van de Drank- en Horecawet in, die onder meer gemeenten meer mogelijkheden moet geven om overmatige alcohol gebruik van jongeren tegen te gaan. Het wetsvoorstel werd in 2012 door de ministers Schippers en Opstelten in het Staatsblad gebracht. (32.022)
  • Diende in 2009 samen met minister Hirsch Ballin een wetsvoorstel in over regulering van prostitutie en bestrijding van misstanden in de seksbranche (32.211)
  • Diende in 2009 wetsvoorstellen in om verplichte afdracht van vergoedingen voor volksvertegenwoordigers en andere bestuurders aan hun partij te verbieden. Deze wetsvoorstellen werden in 2013 ingetrokken. (32.220, 32.221)
  • Verdedigde in 2009 en 2010 in beide Kamers met succes een wetsvoorstel over de openbaarmaking van nevenfuncties en inkomsten uit nevenfuncties van politieke ambtsdragers. De wetswijziging werd door minister Hirsch Ballin in het Staatsblad gebracht. (30.425)

als bewindspersoon (wetgeving)
  • Bracht in 2007 samen met minister Hirsch Ballin een wijziging van de Politiewet in het Staatsblad (Stb. 180) waardoor de sturing vanuit het Rijk (Justitie en BZK) van de politieregio's wordt versterkt. De burgemeester van de centrumgemeente van de politieregio is niet langer automatisch korpsbeheerder, maar deze wordt voortaan bij KB aangesteld. De ministers krijgen de bevoegdheid de korpsbeheerders aanwijzingen te geven. Het wetsvoorstel was in 2004 ingediend door de ministers Donner en Remkes en door hen in 2006 in de Tweede Kamer verdedigd. (29.704)
  • Bracht in 2008 samen met minister Hirsch Ballin de Wet bestuurlijke boete overlast in de openbare ruimte (Stb. 44) in het Staatsblad. Gemeenten mogen een bestuurlijke boete opleggen bij bepaalde overtredingen die overlast in het publieke domein veroorzaken. Gemeenten kunnen zelf kiezen of ze dit handhavingsinstrument inzetten. Het betreft overtredingen die bij gemeentelijke verordening strafbaar zijn gesteld en die niet voorkomen op een bij algemene maatregel van bestuur vast te stellen negatieve lijst. Te denken valt aan gedragingen als wildplassen, het verkeerd aanbieden van huisvuil en het aanbrengen van graffiti. Het wetsvoorstel was in 2005 ingediend door de ministers Remkes en Donner en in 2007 door de ministers Remkes en Hirsch Ballin verdedigd in de Tweede Kamer. (30.101)
  • Verdedigde in 2008 met succes twee voorstellen tot grondwetsherziening (over het niet langer uitsluiten van wilsonbekwamen van het kiesrecht en over het schrappen van de bepaling over het voorzitterschap van de gemeenteraad en van provinciale staten). (31.012, 31.013)
  • Bracht in 2008 samen met minister Hirsch Ballin en staatssecretaris Bussemaker de Wet tijdelijk huisverbod (Stb. 421) tot stand. Hierdoor wordt het mogelijk een huisverbod op te leggen aan iemand die zich schuldig maakt aan dreiging van (ernstig) huiselijk geweld. Tijdens de uithuisplaatsing kan hulp worden geboden, om zo escalatie in het gezin te voorkomen. Als hoofd van de politie is de burgemeester bevoegd de maatregel op te leggen. Het wetsvoorstel was in 2006 ingediend door de ministers Donner en Remkes. (30.657)
  • Bracht in 2008 een wijziging (Stb. 538) van de Gemeentewet tot stand, waardoor het raadplegend burgemeestersreferendum wordt afgeschaft. Overwegingen zijn: de behoefte aan deze vorm van volksraadpleging bleek in de praktijk gering, er was soms misverstand over de betekenis en het referendum bleek niet bevorderlijk voor de status van het ambt van burgemeester. (31.393)
  • Diende in 2008 samen met minister Hirsch Ballin een wetsvoorstel in om voetbalvandalisme en ernstige overlast beter preventief te kunnen bestrijden (de 'voetbalwet'). Het voorstel werd in 2010 mede door minister Hirsch Ballin in het Staatsblad gebracht. (31.467)
  • Bracht in 2010 de Wet veiligheidsregio's (Stb. 145) tot stand. De wet biedt de grondslag voor het instellen van een gemeenschappelijke regeling waaraan de uitvoering van brandweertaken en taken in het kader van de geneeskundige hulpverlening bij ongevallen en rampen worden opgedragen. Daarnaast regelt de wet dat het regionale bestuur een coördinerende rol vervult bij de rampenbestrijding en crisisbeheersing door zowel afstemming tussen partners in de veiligheidsregio als daarbuiten te organiseren en faciliteren. Onder meer de Brandweerwet, de Wet geneeskundige hulpverlening bij ongevallen en rampen en de Wet rampen en zware ongevallen worden ingetrokken. (31.117)

wetenswaardigheden

niet-aanvaarde politieke functies
  • minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, oktober 2012 (geweigerd)

pseudoniemen, bij-, koos- en schuilnamen
"Gietijzeren Guusje" (bijnaam als bestuurder)

woonplaats
Amsterdam

publicaties/bronnen

publicaties
  • "Informeren en saneren: het stimuleren van de vraag naar tandheelkundige hulp" (dissertatie, 1984)
  • "De burgemeester: een sterk verhaal", in: "Burgemeester" (redactie E. Muller en J. de Vries, 2014) (samen met T. Kwakkelstein)

literatuur/documentatie
  • Job van de Sande en Yvonne Wiggers, "De late roeping van Guusje ter Horst", AD, 23 juni 2007
  • Barbara Rijlaarsdam en Derk Stokmans, "Een politica die moet leren verleiden, niet bevelen", NRC Handelsblad, 22 december 2008
  • Max van Wezel en Margalith Kleijwegt, "Guusje ter Horst: 'Een opstand van de elite is hard nodig'", Vrij Nederland, juli 2009
  • Romana Abels, "Toevluchtsoord voor geschrokken burgers", Trouw, 27 mei 2015

uitgebreide versie

uitgebreide versie
Van deze pagina bestaat een uitgebreide versie met partijpolitieke functies, maatschappelijke nevenfuncties, opleiding, wetenswaardigheden etc. Laat het ons weten als u daar belangstelling voor heeft. reageer

Bovenstaande gegevens zijn ontleend aan het biografisch archief van het Parlementair Documentatiecentrum (PDC) van de Universiteit Leiden en betreffen vooral de periode waarin iemand politiek en bestuurlijk actief is of was.
Aanvullingen en gemotiveerde correcties ontvangt PDC graag. U kunt hiervoor de "reageer-keuze" aan de rechterzijde van deze pagina gebruiken of uw aanvullingen per post sturen naar PDC, antwoordnummer 10801, 2501 BW Den Haag of per email aan info@biografieen.com.