Afsplitsingen fracties Tweede Kamer

Zolang er fracties in de Tweede Kamer zijn (sinds het einde van de 19e eeuw), zijn er afsplitsingen voorgekomen. Vaak waren die het gevolg van meningsverschillen over de koers van de partij. In enkele gevallen lagen persoonlijke tegenstellingen er aan ten grondslag.

Het is bij veel partijen gebruikelijk dat volksvertegenwoordigers verklaren dat zij hun zetel ter beschikking stellen als zij afwijken van de koers van de partij. Dat dit in de praktijk lang niet altijd gebeurt, komt omdat dissidenten vaak menen dat niet zij, maar juist de overige fractieleden van de partijlijn afwijken.

Een afgesplitste fractie heeft in de Tweede Kamer recht op een evenredig deel van de personele ondersteuning en spreektijd. De fractievoorzitter (ook als het om een eenpersoonsfractie gaat) heeft recht op een toelage. Er is een reglementswijziging aanhangig om deze rechten iets te beperken.

Wanneer een kamerlid zich afsplitst, betekent dit niet automatisch dat de steun voor coalitie minder wordt. Dat hangt af van de aard van het conflict. Afgesplitste Kamerleden kunnen ervoor kiezen om met de coalitiefracties mee te blijven stemmen.

Overzicht Groepen

datum

naam

reden

13 november 2014

groep-Kuzu/Öztürk

geschil over integratiebeleid

3 juli 2012

groep-Hernandez/Kortenoeven (PVV)

kritiek op fractieleiding

1 oktober 2002

groep-De Jong (LPF)

onwerkbare verhoudingen

6 september 1995

groep-Nijpels (AOV)

onwerkbare verhoudingen

5 december 1983

groep-Scholten/Dijkman (CDA)*

politieke koers

14 mei 1970

groep-Goedhart (PvdA)**

politieke koers

27 juni 1968

groep-Harmsen (BP)

onwerkbare verhoudingen

27 februari 1968

groep-Aarden (KVP)

politieke koers

14 april 1958

groep-Gortzak (CPN)

politieke koers

  • Van december 1983 tot april 1985 bestond de fractie-Scholten/Dijkman. Dijkman stapte over naar de PPR (die daardoor van 3 naar 4 zetels ging)

** Een tussentijds benoemd lid in de PvdA-fractie trad direct toe tot de groep-Goedhart

Overzicht Eenlingen

datum

naam

reden

7 november 2016

Monasch (PvdA)

politieke koers

25 maart 2015

Houwers (VVD)

geroyeerd als VVD-lid

28 mei 2014

Klein (50PLUS)

onwerkbare verhoudingen

21 maart 2014

Van Klaveren (PVV)*

koers van de 'partij'

20 maart 2014

Van Vliet (PVV)

uitlatingen fractievoorzitter

29 oktober 2013

Bontes (PVV)*

uit fractie gezet

5 juli 2012

Van Bemmel (PVV)**

plaats op kandidatenlijst

20 maart 2012

Brinkman (PVV)

koers van de 'partij'

13 september 2007

Verdonk (VVD)

uit fractie gezet

24 september 2006

Eerdmans (LPF)***

kandidaat voor nieuwe partij

30 augustus 2006

Van Schijndel (VVD)***

uit fractie gezet

17 augustus 2006

Van As (LPF)

aangesloten bij Groep-Nawijn

7 juli 2006

Van Oudenallen (LPF)

niet toegelaten tot fractie

5 oktober 2005

Nawijn (LPF)

ruzie in partij

2 september 2004

Wilders (VVD)

koers van de partij

2 februari 2004

Lazrak (SP)

onwerkbare verhoudingen

17 oktober 2002

Wijnschenk (LPF)

onwerkbare verhoudingen

31 maart 1998

Verkerk (AOV)

onwerkbare verhoudingen

11 oktober 1994

Hendriks (AOV)

onwerkbare verhoudingen

21 september 1993

Ockels (PvdA)

onwerkbare verhoudingen

21 januari 1986

Van der Spek (PSP)

politieke koers

23 april 1985

Wagenaar (RPF)

politieke koers

22 juni 1976

Nooteboom (D66)

afwijkend standpunt

30 maart 1976

Huijsen (ex-CHU)****

politieke koers

13 september 1971

De Jong (NMP)

onwerkbare verhoudingen

9 februari 1971

Verlaan (BP)

onwerkbare verhoudingen

12 december 1968

Kronenburg (gr-Harmsen)

onwerkbare verhoudingen

13 december 1966

Voogd (BP)

plaats op kandidatenlijst

29 november 1935

Duijs (SDAP)

onwerkbare verhoudingen

januari 1925

De Boer (platteland.)

onwerkbare verhoudingen

september 1919

Van Groenendael (RK)

uit de fractie verwijderd

  • Bontes en Van Klaveren vormden vanaf 15 april 2014 één fractie

** tijdens zomer- en verkiezingsreces, geen materiële betekenis

*** Vormden in september 2006 samen een fractie

**** Werd als opvolger benoemd in een tussentijdse vacature; was toen al geen CHU-lid meer

Aantal fracties

In deze tabel is opgenomen hoeveel fracties er per zittingsperiode zijn geweest, zowel na de verkiezingen als aan het einde van een kabinetsperiode.


meer over