Tweede Kamercommissies

De 150 Tweede Kamerleden doen hun werk vooral in commissies. Alle fracties hebben daarin naar evenredigheid vertegenwoordigers. Commissies hebben een eigen voorzitter, ondervoorzitter en secretaris (een plaatsvervangend griffier). De leden en plaatsvervangend leden worden door de Kamervoorzitter benoemd. Voor commissies zijn er ondersteunende ambtenaren die werken bij de zogenaamde Griffies commissies (zo is er een Griffie commissie internationaal).

In de Tweede Kamer zijn vergaderingen van commissies in principe openbaar.

Werkzaamheden commissies

Kamercommissies bespreken geregeld met één of meer minister en/of staatssecretaris over genomen besluiten en over voorgenomen plannen. De meest voorkomende vorm van mondeling overleg heet een algemeen overleg.

Daarnaast spelen zij een belangrijke rol in de voorbereiding van de plenaire behandeling van wetsvoorstellen (de bespreking van wetsvoorstellen in de voltallige Kamer). Daartoe kan een speciaal wetgevingsoverleg worden gehouden. Verder worden nota's in de commissies besproken.

Commissies beperken zich in hun werkzaamheden niet alleen tot overleg. Zij kunnen ook hoorzittingen houden en werkbezoeken afleggen om na te gaan hoe er ter plaatse tegen bepaalde plannen van het kabinet wordt aangekeken.

Daarnaast kan zij externe deskundigen inschakelen, zich laten voorlichten door colleges van advies. Ook kan zij aan de Kamer voorstellen om een bepaald beleidsonderdeel als groot project aan te wijzen. Een groot project is een project met grote financiële gevolgen, waarvoor alleen de staat verantwoordelijkheid draagt.

Soorten commissies

De Tweede Kamer kent diverse commissies. Er wordt onderscheid gemaakt tussen vaste commissies, algemene commissies, tijdelijke commissies, themacommissies en overige commissies. Daarnaast stelt de Kamer soms een speciale onderzoekscommissie (enquêtecommissie) in. De meeste commissies hebben 25 leden en evenveel plaatsvervangende leden.

Vaste commissies

Er is voor elk ministerie een vaste commissie die onderwerpen op het gebied van dat ministerie behandelt, behalve voor dat van de minister-president, het ministerie van Algemene Zaken. Daarnaast is er een vaste commissie voor Koninkrijksrelaties en voor Europese zaken.

Algemene commissies

Een algemene commissie behandelt een onderwerp dat de Kamer van groot belang vindt en waar meerdere ministeries bij betrokken zijn. Er zijn nu algemene commissies voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking en voor Wonen en Rijksdienst.

Tijdelijke commissies

Tijdelijke commissies onderscheiden zich van algemene commissies doordat ze een nauwkeurig omschreven opdracht hebben. Zodra die opdracht is uitgevoerd, dat wil zeggen zodra de commissie rapport heeft uitgebracht en dit behandeld is in de Tweede Kamer, houdt de commissie op te bestaan.

Themacommissies

Themacommissies houden zich bezig met onderwerpen van maatschappelijk belang die niet specifiek één ministerie aangaan. Door een Themacommissie kan los van directe politeke besluitvorming en zonder dat er een regeringsinitiatief is, van gedachte worden gewisseld over belangrijke maatschappelijke vraagstukken.

Er zijn onder meer themacommissies geweest voor ouderenbeleid, technologiebeleid en dierhouderij. De laatste jaren zijn dergelijke commissies niet meer ingesteld.

Enquêtecommissies

Een bijzonder soort tijdelijke commissies zijn enquêtecommissies. Ze worden door de Tweede Kamer ingesteld als onderzoek naar een bepaald onderwerp wenselijk is, en daarbij gebruik wordt gemaakt van bevoegdheden op grond van de Wet op de Parlementaire Enquête. Zo hebben Enquêtecommissies de bevoegdheid om getuigen onder ede te verhoren en zijn getuigen verplicht om te verschijnen.

Overige commissies

Ten slotte zijn er enige commissies die wat moeilijker onder één noemer zijn te brengen. Voor het gemak noemen we ze overige commissies. Voorbeelden zijn: de Commissie voor de Verzoekschriften, de Commissie voor de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten en de Commissie voor het onderzoek van de geloofsbrieven. Tot 2016 bestond er verder een Commissie voor de Rijksuitgaven, maar die is opgegaan in de vaste commissie voor Financiën.

Overzicht van alle commissies


Bent u op zoek naar informatie over de voorzitters van de vaste Tweede Kamercommissies? In het biografisch archief van het Parlementair Documentatie Centrum zijn uitgebreide gegevens over Tweede Kamerleden opgenomen. Deze gegevens zijn onder voorwaarden beschikbaar voor wetenschappelijk onderzoek en journalistieke publicaties. Neem voor meer informatie contact op via het contactformulier.