Mr. H.P.A. (Hilbrand) Nawijn

foto Mr. H.P.A. (Hilbrand) Nawijnvergrootglas Spraakmakend populistisch politicus. Zoon van een burgemeester van ARP-huize en zelf op lokaal niveau actief in het CDA. Was als directeur Vreemdelingenzaken, directeur van de Immigratie- en Naturalisatiedienst en advocaat goed ingevoerd op het gebied van het asielbeleid en werd voor de LPF in het kabinet-Balkenende I minister voor Vreemdelingenzaken en Integratie. Deed in die functie soms omstreden uitspraken onder meer over de doodstraf. Zag in 2002 af van het lijsttrekkerschap van de LPF, maar werd met voorkeurstemmen tot Kamerlid gekozen. Trad ook in de Kamer vaak solistisch op, zocht contact met het Vlaams Belang en verliet de LPF. Had met een eigen lijst succes in de Zoetermeerse gemeentepolitiek, maar dong tevergeefs naar een Kamerzetel met zijn Partij voor Nederland.

LPF, groep-Nawijn (ex-LPF), Partij voor Nederland
in de periode 2002-2006: lid Tweede Kamer, minister

voornamen (roepnaam)

Hilbrand Pier Anne (Hilbrand)

personalia

geboorteplaats en -datum
Kampen, 8 augustus 1948

partij/stroming

partij(en)
  • ARP (Anti-Revolutionaire Partij), tot 11 oktober 1980 
  • CDA (Christen-Democratisch Appèl), van 11 oktober 1998 tot 16 juli 2002 
  • LPF (Lijst Pim Fortuyn), van 16 juli 2002 tot 24 augustus 2004 
  • Lijst Hilbrand Nawijn (plaatselijke lijst, gemeenteraadsverkiezingen Zoetermeer), vanaf 2006 
  • Partij voor Nederland, van 22 augustus 2006 tot 26 november 2006 

lid tussentijds gevormde fractie(s)
groep-Nawijn, van 23 juni 2005 tot 30 november 2006

loopbaan

  • juridisch medewerker, hoofdafdeling staats- en strafrecht, ministerie van Justitie, van september 1973 tot september 1980 
  • hoofd afdeling asielzaken, directie Vreemdelingenzaken, ministerie van Justitie, van september 1980 tot 1988 
  • directeur Vreemdelingenzaken/hoofddirecteur, IND (Immigratie- en Naturalisatie Dienst), ministerie van Justitie, van 1988 tot 1996 
  • directeur bij KPMG Management Services te Hilversum, van 1996 tot 1998 
  • organisatieadviseur adviesbureau "Marezate" B.V., van 1997 tot 1998 
  • advocaat, advocatenkantoor "Hoens & Souren", van 1998 tot 1 januari 2002 
  • advocaat, advocatenkantoor "Nawijn" te Zoetermeer, van 1 januari 2002 tot 22 juli 2002 
  • lid gemeenteraad van Zoetermeer, van 14 maart 2002 tot 22 juli 2002 (namens het CDA) 
  • minister zonder portefeuille, minister voor Vreemdelingenzaken en Integratie, van 22 juli 2002 tot 27 mei 2003 
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 30 januari 2003 tot 30 november 2006 
  • fractievoorzitter Groep-Nawijn, Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 23 juni 2005 tot 30 november 2006 (eenmansfractie) 
  • lid gemeenteraad van Zoetermeer, vanaf 16 maart 2006 (namens de Lijst Hilbrand Nawijn) 
  • eigenaar juridisch en financieel-economisch adviesbureau "Nawijn Consultancy", vanaf november 2006 
  • advocaat, advocatenkantoor "Paardekooper" te Zoetermeer, van 21 februari 2008 tot 2011 

partijpolitieke functies

vorige
  • lid bestuur CDA afdeling Zoetermeer (in de jaren'80) 
  • lid CDA-studiecommissie Asiel en Integratie 
  • toegevoegd lid bestuur LPF, van 19 juni 2004 tot augustus 2004 

lijsttrekkerschap etc.
  • lijsttrekker Lijst Hilbrand Nawijn, gemeenteraadsverkiezingen Zoetermeer, 2006 
  • lijsttrekker Partij voor Nederland, Tweede Kamerverkiezingen 2006 
  • lijsttrekker Lijst Hilbrand Nawijn, gemeenteraadsverkiezingen Zoetermeer, 2010 

nevenfuncties

huidige
  • vicevoorzitter Stichting Exploitatie PWA Centrum Zoetermeer (Silverdome) 
  • voorzitter Stichting Kidz Calling 4 Help (initiatiefnemer) 

vorige
  • secretaris Stichting Promotie Zoetermeer/Floravontuur 
  • lid Raad van Toezicht Stichting Jeugdzorg Zuid-Holland 
  • lid bestuur Stichting Effatha 
  • voorzitter voetbalvereniging "D.S.O." (Door Samenspel Overwinnen) te Zoetermeer, tot 1998 
  • voorzitter businessclub voetbalvereniging "D.W.O." (Door Wilskracht Ontstaan) te Zoetermeer 
  • lid bestuur Stichting City Team 
  • juridisch adviseur bij advocatenkantoor Weerts en Van Rooy te Rotterdam 

afgeleide functies, presidia etc.
  • lid Tijdelijke Commissie Onderzoek Zorguitgaven (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 26 juni 2003 tot 30 november 2006 
  • ondervoorzitter vaste commissie voor Europese Zaken (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 27 augustus 2003 tot 3 november 2005 

opleiding

voortgezet onderwijs
  • h.b.s.-b, Prot.Chr. "Emelwerda College" te Emmeloord 

academische studie
  • Nederlands recht: publiekrecht, Rijksuniversiteit Groningen, tot 1973 

activiteiten

als parlementariër
  • Als LPF-Tweede Kamerlid hield hij zich onder meer bezig met vreemdelingenzaken, Antilliaanse zaken, en volksgezondheid, welzijn en sport 
  • Interpelleerde op 7 april 2004 minister Hoogervorst over Ziekenhuis Emmeloord 
  • Interpelleerde op 9 maart 2006 minister Verdonk over de zaak-Kalou (versnelde asielprocedure voetballer) 
  • Door hem gestelde vragen over de Zembla-uitzending over Hirsi Ali waren de inleiding tot de affaire rond dit Kamerlid 

als bewindspersoon (beleidsmatig)
  • Tijdens zijn ministerschap werden twee uitzendcentra opgericht 
  • Besloot in september 2002 op basis van een ambtsbericht dat de situatie in Afghanistan zodanig was, dat het vertrekmoratorium voor asielzoekers uit dat land kon worden beëindigd. 
  • Besloot in november 2002 op basis van een ambtsbericht dat de situatie in Centraal Irak zodanig was, dat het vertrekmoratorium voor asielzoekers uit dat gebied kon worden beëindigd. Er kwam wel een categorale bescherming voor asielzoekers geboren in Centraal-Irak. 

wetenswaardigheden

algemeen
  • Speelde als hoofd van de directie Vreemdelingenzaken op Justitie een belangrijke rol bij de oprichting van de IND, de inrichting van aanmeldcentra en de introductie van de m.v.v.-plicht (machtiging tot voorlopig verblijf). Opende als IND-directeur aanmeldcentra voor asielzoekers in Rijswijk, Zevenaar, Schiphol en Ter Apel. 
  • De Nationale Ombudsman, de Algemene Rekenkamer en externe adviesbureau's hadden zware kritiek op het IND-beleid in de periode dat Nawijn er directeur was. 
  • Toonde zich in 1990 al voorstander van het (strengere) Deense asielbeleid 
  • Kon bij KPMG Management Services terecht met een orderportefeuille van het ministerie van Justitie van enkele miljoenen guldens, onder andere voor de reorganisatie van de Vreemdelingenpolitie 
  • Werd pas op de dag van zijn gesprek met formateur Balkenende over zijn ministerschap namens de LPF lid van die partij 
  • Kondigde in augstus 2002 aan uit te zoeken of criminele Marokkanen met een Nederlands paspoort konden worden uitgezet. De meerderheid van de Kamer en premier Balkenende nam hier afstand van, omdat er strijdigheid was met de Grondwet en met internationale verdragen. 
  • Als bewindsman kwam Nawijn in november 2002 hard in botsing met de Kamer over de doodstraf, nadat hij in een interview met 'Nieuwe Revu' had gepleit voor een discussie over herinvoering ervan. Hij verwees daarbij onder andere naar de bestraffing van de (vermoedelijke) dader van de moord op Pim Fortuyn. Nam later op sommige punten afstand van zijn uitspraken. De Kamer kapittelde hem zowel over zijn uitspraken als over de wijze waarop hij daar later op terug was gekomen. 
  • Werd in december 2002 ernstig bekritiseerd over zijn uitspraak dat de Tweede Kamer één groot ritueel was. Een door de SP ingediende motie van wantrouwen werd echter verworpen. 
  • Verloor op 19 december 2002 een kort geding dat hij had aangespannen tegen 'De Telegraaf'. Deze krant had beweerd dat Nawijn in verband was gebracht met belastingontduiking en zwartgeldbetalingen in de periode dat hij voorzitter was van de voetbalvereniging DSO in Zoetermeer. Nawijn eiste rectificatie, maar de rechtbank in Amsterdam wees die eis af, omdat publieke figuren 'tegen een stootje moeten kunnen'. 
  • Kondigde op 5 oktober 2004 aan uit de LPF-fractie te stappen, nadat bekend was geworden dat fractievoorzitter Herben eenzijdig had besloten weer lid te worden van de vereniging LPF. Toen Herben n.a.v. deze kritiek echter het besluit nam om terug te treden als fractievoorzitter maakte Nawijn bekend vooralsnog in de fractie te blijven. 
  • Knoopte op 24 januari 2005 contacten aan met het Vlaams Belang van Dewinter en kondigde de oprichting van een nieuwe conservatieve partij aan 
  • In juni 2005 besloten hij en Dewinter tot oprichting van een gezamenlijke denktank over onder andere verbetering van de samenwerking tussen Nederland en Vlaanderen. Het feit dat deze samenwerking werd bezegeld in het huis van Pim Fortuyn leidde tot ontstemming bij de LPF en bij zijn fractiegenoten, die hem solistisch gedrag en schending van afspraken verweten. Dit leidde ertoe dat hij uit de fractie stapte. 
  • Behaalde in maart 2006 bij de gemeenteraadsverkiezingen in Zoetermeer met de door hem geleide Lijst Hilbrand Nawijn vijf zetels. Na herhaling van dit succes in 2010 kwam zijn partij in het college van Zoetermeer. 

uit de privésfeer
  • Na zijn vertrek uit de landelijke politiek trad hij met enig succes als karaoke-zanger op in amusementsprogramma's 
  • Zijn vader was burgemeester van Blokzijl en van Staphorst 

verkiezingen
  • Werd bij de Tweede Kamerverkiezingen van 2003 gekozen met 21.209 voorkeurstemmen 

woonplaats
Zoetermeer

publicaties/bronnen

publicaties
"De visie van Nawijn" (2002)

literatuur/documentatie
  • Nieuwe Revu, 19 november 2002 
  • Louis Cornelisse, "Hilbrand Nawijn. Onverstoorbare optimist", Trouw, 2 juni 2006 

familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm
gehuwd

kinderen
3 zonen

vader
P.A. Nawijn

Bovenstaande gegevens zijn ontleend aan het biografisch archief van het Parlementair Documentatiecentrum (PDC) van de Universiteit Leiden en betreffen vooral de periode waarin iemand politiek en bestuurlijk actief is of was.
Aanvullingen en gemotiveerde correcties ontvangt PDC graag. U kunt hiervoor de "reageer-keuze" aan de rechterzijde van deze pagina gebruiken of uw aanvullingen per post sturen naar PDC, antwoordnummer 10801, 2501 BW Den Haag of per email aan info@biografieen.com.