Dr. B.R. (Bernard) Bot

foto Dr. B.R. (Bernard) Botvergrootglas Ervaren diplomaat die in 2003 De Hoop Scheffer opvolgde als CDA-minister van Buitenlandse Zaken in het kabinet-Balkenende II. Zoon van Indisch ambtenaar, diplomaat en minister Theo Bot. Zat in zijn jonge jaren in een Jappenkamp. Was werkzaam op diverse diplomatieke posten, laatstelijk als ambassadeur in Turkije, en werd in 1989 secretaris-generaal van Buitenlandse Zaken. Daarna tot zijn pensionering vertegenwoordiger bij de Europese Unie. Beschikte over een uitgebreid internationaal netwerk en had als minister veel gezag. Zette zich na de negatieve uitkomst van het referendum over de Europese Grondwet in voor herstel van de Nederlandse positie in de EU.

CDA
in de periode 1989-2007: minister, permanent vertegenwoordiger bij de EU, secretaris-generaal

voornamen (roepnaam)

Bernard Rudolf (Bernard)

personalia

geboorteplaats en -datum
Batavia (Ned.-Indië), 21 november 1937

opmerkingen over de naam en/of titel
Formeel is zijn roepnaam 'Bernard', algemeen wordt 'Ben' als roepnaam gebruikt

partij/stroming

partij(en)
CDA (Christen-Democratisch Appèl)

hoofdfuncties en beroepen

  • ambtenaar Dienst Buitenlandse Zaken, van 1963 tot 1964 
  • tweede ambassadesecretaris Permanente Vertegenwoordiging bij de Europese Gemeenschappen te Brussel, van 1964 tot 1970 
  • eerste ambassaderaad te Buenos Aires (ambtsgebied Argentinië en Paraguay), van 1970 tot 1973 
  • eerste ambassaderaad en hoofd consulaire afdeling te Oost-Berlijn, van 1973 tot 1976 
  • ambtenaar ministerie van Buitenlandse Zaken, van 1976 tot 1982 
  • plaatsvervangend Permanent Vertegenwoordiger bij de Noord-Atlantische Raad, van 1982 tot 1986 
  • ambassadeur te Ankara, van 1986 tot 1 januari 1989 
  • secretaris-generaal ministerie van Buitenlandse Zaken, van 1 januari 1989 tot 1 september 1992 
  • Permanent Vertegenwoordiger bij de Europese Unie (rang: buitengewoon en gevolmachtigd ambassadeur) te Brussel, van 1 oktober 1992 tot 1 januari 2003 
  • partner consultancyfirma "Praaning & Meines" te Brussel, van 1 januari 2003 tot 1 oktober 2003 
  • minister van Buitenlandse Zaken, van 3 december 2003 tot 22 februari 2007 (benoemd bij K.B. van 30 september 2003, met ingang van de datum van zijn beëdiging) 
  • partner consultancyfirma "Meines & Partners" (voorheen Praaning & Meines) te 's-Gravenhage, vanaf 1 maart 2007 

nevenfuncties

huidige
  • voorzitter Raad van Bestuur Nederlands Instituut voor Internationale Betrekkingen "Clingendael", vanaf 2007 
  • voorzitter Carnegie Stichting te 's-Gravenhage, vanaf 2007 
  • voorzitter Raad van Toezicht NIMD (Nederlands Institute for Multiparty Democracy), vanaf maart 2007 
  • voorzitter bestuur RNW (Radio Nederland Wereldomroep), vanaf juni 2008 
  • voorzitter Hague Price for International Law 
  • voorzitter Raad van Commissarissen "Finles" (Nederlands hedgefonds) 
  • voorzitter Wateler Vredesprijs 
  • lid Raad van Commissarissen Deutsche Bank Nederland 

vorige
  • voorzitter van de Vereniging van leden van de Buitenlandse dienst, van 1978 tot 1982 
  • lid van de Raad van Bestuur van de "Fondation Journalistes en Europe" 
  • lid van de Raad van Toezicht van de Hotelschool Den Haag 
  • voorzitter Advisory Board, Energy Charter Secretariat 
  • lid Trilateral Commission Nederland 
  • lid bestuur Europees Centrum voor Werk en Samenleving 
  • lid Stichtingbestuur Universiteit van Tilburg, van januari 2003 tot december 2003 

opleiding

voortgezet onderwijs
  • gymnasium, R.K. "Aloysius College" te 's-Gravenhage, tot juni 1956 

academische studie
  • Nederlands recht, Rijksuniversiteit Leiden, tot 5 juli 1961 
  • rechten, Academie voor Internationaal Recht te 's-Gravenhage 

promotie
  • rechtsgeleerdheid, Rijksuniversiteit Leiden, 27 juni 1968 (cum laude) 

post-academisch onderwijs
  • rechten, Harvard Law School (LL.M.) te Cambridge (Mass., VS) 
  • opleiding voor de buitenlandse dienst, Ministerie van Buitenlandse Zaken, tot 22 oktober 1963 

activiteiten

als bewindspersoon (beleidsmatig)
  • Tijdens zijn ministerschap bekleedde Nederland een half jaar (tweede helft van 2004) het voorzitterschap van de EU. Daarin werd besloten tot het onder voorwaarden openen van onderhandelingen met Turkije over toetreding van dat land tot de Europese Unie. Accenten van het voorzitterschap waren de mogelijke toetreding van Kroatië, de betrekkingen met Rusland, het gezamenlijke asiel- en migratiebeleid, vermindering van administratieve lasten en de problemen in het Midden-Oosten. 
  • Speelde een belangrijke rol bij de onderhandelingen over een Grondwettelijk Verdrag (Europese Grondwet). Het verdrag kwam in juni 2004 tot stand. Tijdens het Nederlandse voorzitterschap werd dit verdrag in Rome ondertekend. (29.361) 
  • Was in 2004 samen met minister Kamp als eerste verantwoordelijk voor het besluit om de aanwezigheid van Nederlandse militairen in Zuid-Irak met acht maanden te verlengen 
  • Woonde in 2005 de viering van 60 jaar onafhankelijkheid van Indonesië bij en verklaarde bij die gelegenheid dat Nederland de datum 17 augustus 1945 als onafhankelijksdag erkende. Hij stelde dat Nederland in 1945 aan 'de verkeerde kant van de geschiedenis' was komen te staan en betuigde spijt over het Nederlandse handelen. 
  • Was in 2006 samen met minister Kamp als eerste verantwoordelijk voor het besluit Nederlandse militairen in het kader van een V.N.-operatie uit te zenden naar de Afghaanse provincie Uruzgan 
  • Zette zich in 2006 in voor de terugkeer van twee kinderen die hun toevlucht tot Nederlandse ambassade in Damascus hadden gezocht na ontvoering door hun vader 

als bewindspersoon (wetgeving)
  • Bracht in 2004 samen met minister Kamp de wet tot goedkeuring van een verdrag inzake de toetreding van Bulgarije, Estland, Litouwen, Roemenië, Slovenië en Slowakije tot de NAVO tot stand (28.871) 
  • Bracht in 2004 samen met staatssecretaris Nicolaï de wet tot Goedkeuring van het op 16 april 2003 te Athene totstandgekomen Verdrag betreffende de toetreding van de Tsjechische Republiek, Estland, Cyprus, Letland, Litouwen, Hongarije, Malta, Polen, Slovenië en de Slowaakse Republiek tot de Europese Unie tot stand. Het in 2003 ingediende wetsvoorstel was in de Tweede Kamer verdedigd door minister De Hoop Scheffer en staatssecretaris Nicolaï. (28.972) 
  • Bracht in 2006 samen met staatssecretaris Nicolaï de wet tot Goedkeuring van de toetreding van Bulgarije en Roemenië tot de Europese Unie tot stand (30.256) 

wetenswaardigheden

algemeen
  • Werd in 1981 genoemd als mogelijke kandidaat voor het staatssecretariaat van Buitenlandse Zaken tijdens de samenstelling van het kabinet-Van Agt II. De functie ging naar Hans van den Broek. 
  • Maakte na de CDA-verkiezingsnederlaag in 1994 deel uit van het zogeheten Strategisch Beraad, waarvan ook Jan-Peter Balkenende (destijds medewerker van het wetenschappelijk bureau) en Piet-Hein Donner (destijds voorzitter van de WRR) lid waren. 

uit de privésfeer
  • Zat tijdens de Tweede Wereldoorlog in een Japans interneringskamp in Nederlands-Indië 
  • Toen hij na de oorlog in Nederland kwam, had hij nog geen lagereschoolopleiding gevolgd. Hij begon toen in de derde klas en werd 'bijgespijkerd' door zijn grootvader, die hoofdonderwijzer was. 

ridderorden
  • Officier in de Orde van Oranje-Nassau, 29 april 1985 
  • Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 29 april 1993 

verenigingen, sociëteiten, genootschappen etc.
  • lid Rooms-Katholieke Studentenvereniging "Augustinus" te Leiden (tijdens studie) 
  • lid Leids Studentencorps 

publicaties/bronnen

publicaties
  • "Nonrecognition and Treaty Relations" (dissertatie, 1968) 
  • artikelen en bijdragen over Europese en internationaal politieke onderwerpen in vaktijdschriften en dagbladen 

redevoeringen
  • 'Naar een Europees sociaal contract', lezing aan Humboldt-universiteit in Berlijn, 2 juni 2004 
  • Hofstadlezing, 14 februari 2005 

literatuur/documentatie
  • Hugo Camps, "'Van een ferm standpunt heb je heel lang profijt'. Ben Bot tien jaar 'onze man' in Brussel, vertrekt", Elsevier, 4 januari 2003 
  • Syp Wynia, "Ben Bot in zwaar weer", Elsevier, 15 oktober 2005 
  • M. Bokhorst, "'Eén pasje voor op de rest'", in: B. van der Zwan e.a. (red.), "In dienst van Buitenlandse Zaken. Achttien portretten van ambtenaren en diplomaten in de twintigste eeuw" (2008), 241 
  • NRC Handelsblad, 12 oktober 1988 

familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm
weduwnaar

kinderen
3 kinderen

vader
  • Mr. Th.H. Bot, Theodorus Hendrikus (Theo) 
  • Dordrecht, 20 juli 1911 

moeder
E.W. van Hal, Elisabeth

familierelaties
Zoon van oud-minister Th.H. Bot

Bovenstaande gegevens zijn ontleend aan het biografisch archief van het Parlementair Documentatiecentrum (PDC) van de Universiteit Leiden en betreffen vooral de periode waarin iemand politiek en bestuurlijk actief is of was.
Aanvullingen en gemotiveerde correcties ontvangt PDC graag. U kunt hiervoor de "reageer-keuze" aan de rechterzijde van deze pagina gebruiken of uw aanvullingen per post sturen naar PDC, antwoordnummer 10801, 2501 BW Den Haag of per email aan info@biografieen.com.