H.M. (koningin Juliana) koningin Juliana Louise Emma Marie Wilhelmina , koningin der Nederlanden, prinses van Oranje-Nassau, hertogin van Mecklenburg, prinses van Lippe-Biesterfeld etc.

foto H.M. (koningin Juliana) koningin Juliana Louise Emma Marie Wilhelmina , koningin der Nederlanden, prinses van Oranje-Nassau, hertogin van Mecklenburg, prinses van Lippe-Biesterfeld etc.vergrootglas Vorstin, die op menselijke ('gewone') manier inhoud wilde geven aan haar taak en weinig op had met 'protocol'. Stond daardoor veel dichter bij de bevolking dan haar moeder. Verklaarde bij haar inhuldiging het moederschap net zo belangrijk te vinden als haar rol als vorstin. Had goede banden met Drees en Beel. Kreeg twee maal te maken met ernstige constitutionele moeilijkheden. In 1956 door de Greet Hofmansaffaire en in 1976 door de Lockheedaffaire waarbij haar echtgenoot in opspraak kwam. Dat deed geen afbreuk aan haar populariteit. Zette zich in het bijzonder in voor het maatschappelijk werk en voor gehandicaptenzorg.

in de periode 1948-1980: staatshoofd

personalia

wijziging in naam en/of titulatuur
  • H.K.H. prinses Juliana Louisa Emma Marie Wilhelmina, prinses der Nederlanden, prinses van Oranje-Nassau, hertogin van Mecklenburg etc. (prinses Juliana), van 30 april 1909 tot 4 september 1948
  • H.K.H. prinses Juliana Louise Emma Marie Wilhelmina, prinses der Nederlanden, prinses van Oranje-Nassau, hertogin van Mecklenburg, prinses van Lippe-Biesterfeld etc. (prinses Juliana), vanaf 30 april 1980

geboorteplaats en -datum
's-Gravenhage, 30 april 1909

overlijdensplaats en -datum
paleis Soestdijk (gem. Baarn), 20 maart 2004

plaats en datum bijzetting
Delft, 30 maart 2004

levensbeschouwing
Nederlands Hervormd: vrijzinnig

opmerkingen over de naam en/of titel
Lula (koosnaam in familaire kring)

hoofdfuncties en beroepen

  • vermoedelijk troonopvolgster, van 30 april 1909 tot 4 september 1948
  • lid Raad van State van rechtswege, van 30 april 1927 tot 4 september 1948 (geïnstalleerd 2 mei 1937)
  • regentes, van 14 oktober 1947 tot 1 december 1947 (nadat koningin Wilhelmina haar regering tijdelijk had neergelegd)
  • regentes, van 12 mei 1948 tot 30 augustus 1948 (nadat koningin Wilhelmina haar regering tijdelijk had neergelegd)
  • koningin der Nederlanden, van 4 september 1948 tot 30 april 1980 (inhuldiging op 6 september 1948)

nevenfuncties

  • voorzitter Vereeniging "Het Nederlandsche Roode Kruis", van 1934 tot 4 september 1948
  • voorzitter Raad van Beheer van Nederlands Volksherstel, vanaf 30 augustus 1945
  • Grootmeester Militaire Willemsorde (tot haar troonsafstand)
  • Grootmeester Orde van de Nederlandse Leeuw (tot haar troonsafstand)
  • Grootmeester Orde van Oranje-Nassau (tot haar troonsafstand)
  • Grootmeester Huisorde van Oranje (tot haar troonsafstand)
  • voorzitter Raad van State, van 4 september 1948 tot 30 april 1980

erefuncties, comités van aanbeveling etc.
  • erevoorzitter Nationaal Crisis Comité, vanaf 23 november 1931
  • erevoorzitter Nationaal Fonds voor bijzondere nooden, vanaf mei 1936
  • honorair lid Koninklijk Instituut van Ingenieurs, omstreeks 1938
  • buitengewoon erelid Maatschappij der Nederlandsche Letteren te Leiden
  • beschermvrouw Nederlandse Vereniging tot Bescherming van Dieren
  • beschermvrouw Nationaal Comité Jaar voor de Vrouw, 1975

opleiding

onderwijs buiten schoolverband
  • privé lager onderwijs
  • privé middelbaar onderwijs

academische studie
  • studie Rijksuniversiteit Leiden, van september 1927 tot januari 1930

eredoctoraten
  • letteren en wijsbegeerte, Rijksuniversiteit Leiden, 31 januari 1930
  • rechtswetenschappen, Hope College, Holland (Michigan, VS)
  • rechtswetenschappen, Mount Holyoke College
  • rechtswetenschappen, Princeton University New-Jersey (VS)
  • burgerlijk recht, Universiteit van Michigan (VS)
  • rechten Colombia University, New York (VS), april 1952
  • rechtswetenschappen, Central College, Pella (Iowa, VS)
  • sociale wetenschappen, Rijksuniversiteit Groningen, 24 juni 1964
  • politieke wetenschappen, Thammasat Universiteit, Bangkok (Thailand)
  • humanoria, Universiteit van Liberië

wetenswaardigheden

algemeen
  • Tijdens haar regentschap in 1948 vond de kabinetsformatie van het eerste kabinet-Drees plaats
  • Benoemde op 13 juli 1948 L.J.M. Beel tot formateur
  • Benoemde op 31 juli 1948 J.R.H. Van Schaik tot formateur
  • Beëdigde op 7 augustus 1948 de nieuwe ministers van het kabinet-Drees/Van Schaik
  • Haar eerste regeringsdaad was de verlening van de Militaire Willemsorde aan haar moeder
  • Blokkeerde in september 1948 de benoeming van mr. L.R.J. ridder van Rappard (burgemeester van Gorinchem) tot burgemeester van Utrecht. Van Rappard was door minister Van Maarseveen voorgedragen en het kabinet had daarmee ingestemd.
  • Ondertekende op 27 december 1949 in het Paleis op de Dam in Amsterdam de Soevereiniteitsoverdacht aan Indonesië
  • Benoemde op 28 januari 1951 D.U. Stikker tot informateur
  • Benoemde op 2 februari 1951 W. Drees en J.R.H. van Schaik tot formateurs
  • Benoemde op 18 februari 1951 M.P.L. Steenberghe tot formateur
  • Benoemde op 27 februari 1951 C.P.M. Romme tot informateur
  • Benoemde op 11 maart 1951 C.P.M. Romme tot formateur
  • Beëdigde op 15 maart 1951 de nieuwe ministers van het tweede kabinet-Drees
  • Bracht in 1952 een staatsbezoek aan de Verenigde Staten en Canada
  • Benoemde op 27 juni 1952 W. Drees tot formateur
  • Benoemde op 23 juli 1952 L.J.M. Beel tot formateur
  • Benoemde op 5 augustus 1952 L.A. Donker tot formateur
  • Benoemde op 22 augustus 1952 C. Staf tot informateur
  • Benoemde op 30 augustus 1952 W. Drees tot formateur
  • Beëdigde op 2 september 1952 de nieuwe ministers van het derde kabinet-Drees
  • Bezocht in 1953 de door watersnood getroffen gebieden in Zuid-West Nederland
  • In 1954 kwam het Statuut van het Koninkrijk tot stand. Zij ondertekende dit tijdens een plechtige bijeenkomst in de Ridderzaal op 15 december 1954.
  • Benoemde op 19 mei 1955 J.A.W. Burger tot informateur
  • Bracht in 1955 een bezoek aan Suriname en de Nederlandse Antillen (eerste bezoek van een regerende vorst aan Overzeese Gebiedsdelen)
  • Benoemde op 16 juni 1956 W. Drees tot formateur
  • Op 7 juli 1956 werd een commissie van Drie (Beel, Gerbrandy, Tjarda van Starkenborch Stachouwer) ingesteld, die moeilijkheden in het Koninklijk Huis onderzocht
  • Benoemde op 24 juli 1956 C.P.M. Romme tot formateur
  • Benoemde op 8 augustus 1956 P. Lieftinck tot informateur
  • Benoemde op 22 augustus 1956 W.F. de Gaay Fortman tot informateur
  • Liet in november 1956 door een commissie van drie o.l.v. prof.mr. J.A. van Hamel onderzoek doen naar de rol die minister Beyen mogelijk had gespeeld bij het in de pers brengen van de problemen in het Koninklijk Huis. Het onderzoek pleitte Beyen daarvan vrij.
  • Benoemde op 21 september 1956 J.A.W. Burger tot informateur
  • Benoemde op 9 oktober 1956 W. Drees tot formateur
  • Beëdigde op 13 oktober 1956 de nieuwe minister van het vierde kabinet-Drees
  • Bracht in 1957 een staatsbezoek aan Zweden
  • Benoemde op 22 november 1958 L.J.M. Beel tot informateur
  • Benoemde op 20 december 1958 L.J.M. Beel tot formateur
  • Verzette zich in 1958 tegen een premierschap van Struycken
  • Beëdigde op 22 december 1958 Beel als nieuwe minister in het door hem gevormde kabinet
  • Benoemde op 14 maart 1959 L.J.M. Beel tot informateur
  • Benoemde op 28 maart 1959 J.E. de Quay tot formateur
  • Benoemde op 1 mei 1959 L.J.M. Beel tot informateur
  • Benoemde op 14 mei 1959 J.E. de Quay tot formateur
  • Beëdigde op 19 mei 1959 de nieuwe ministers van het kabinet-De Quay
  • Benoemde op 24 december 1960 W.F. de Gaay Fortman tot informateur
  • Bracht in 1960 een staatsbezoek aan België
  • Onderbrak in januari 1962 haar wintersportvakantie voor een bezoek aan de slachtoffers van de treinramp bij Harmelen
  • Bracht in 1963 een staatsbezoek aan Perzië
  • Benoemde op 20 mei 1963 C.P.M. Romme tot informateur
  • Benoemde op 6 juni 1963 W.L.P.M. de Kort tot formateur
  • Benoemde op 28 juni 1963 L.J.M. Beel tot informateur
  • Benoemde op 5 juli 1963 J.E. de Quay tot formateur
  • Benoemde op 16 juli 1963 V.G.M. Marijnen tot formateur
  • Beëdigde op 24 juli 1963 de nieuwe ministers van het kabinet-Marijnen
  • Bracht in 1964 een staatsbezoek aan Mexico
  • Woonde in 1965 de begrafenis van oud-premier Churchill bij
  • Benoemde op 2 maart 1965 W.K.N. Schmelzer tot informateur
  • Benoemde op 15 maart 1965 J.M.L.Th. Cals tot formateur
  • Beëdigde op 14 april 1965 de nieuwe ministers van het kabinet-Cals
  • Bracht in 1965 een officieel bezoek aan Suriname en de Nederlandse Antillen
  • Benoemde op 17 oktober 1966 W.K.N. Schmelzer tot informateur
  • Benoemde op 4 november 1966 L.J.M. Beel tot informateur
  • Benoemde op 16 november 1966 J. Zijlstra tot formateur
  • Beëdigde op 22 november 1966 de nieuwe ministers van het kabinet-Zijlstra
  • Benoemde op 18 februari 1967 J. Zijlstra tot informateur
  • Benoemde op 5 maart 1967 L.J.M. Beel tot informateur
  • Benoemde op 9 maart 1967 B.W. Biesheuvel tot formateur
  • Benoemde op 21 maart 1967 P.J.S. de Jong tot formateur
  • Beëdigde op 5 april 1967 de nieuwe ministers van het kabinet-De Jong
  • Bracht in 1967 een staatsbezoek aan Canada (bezocht de Wereldtentoonstelling)
  • Woonde in 1970 de herdenkingsdienst voor de overleden oud-president De Gaulle van Frankrijk bij
  • Benoemde op 15 mei 1971 P.A.J.M. Steenkamp tot informateur
  • Benoemde op 22 juni 1971 B.W. Biesheuvel tot formateur
  • Beëdigde op 6 juli 1971 de nieuwe ministers van het kabinet-Biesheuvel
  • Bracht in 1971 staatsbezoeken aan Luxemburg, Indonesië en de Bondsrepubliek Duitsland
  • Benoemde op 22 juli 1972 B.W. Biesheuvel tot formateur
  • Benoemde op 28 juli 1972 Y. Scholten tot adviseur van de formateur
  • Bracht in 1972 staatsbezoeken aan Groot-Brittannië, Frankrijk en Joegoslavië
  • Benoemde op 4 december 1972 M. Ruppert tot informateur
  • Benoemde op 1 februari 1973 J.A.W. Burger tot informateur
  • Benoemde op 10 april 1973 A.A.M. van Agt en W. Albeda tot informateurs
  • Benoemde op 23 april 1973 J.A.W. Burger en M. Ruppert tot formateurs
  • Beëdigde op 11 mei 1973 de nieuwe ministers van het kabinet-Den Uyl
  • Bracht in 1974 staatsbezoeken aan Ivoorkust en Liberia, aan Tunesië en aan Finland
  • Op 25 november 1975 werd Suriname onafhankelijk.
  • Bracht in 1975 een staatsbezoek aan Roemenië
  • Benoemde op 1 juni 1977 J.M. den Uyl tot formateur
  • Benoemde op 20 juli 1977 W. Albeda tot informateur
  • Benoemde op 27 juli 1977 J.M. den Uyl tot formateur
  • Benoemde op 26 augustus 1977 G.H. Veringa tot informateur
  • Benoemde op 2 september 1977 J.M. den Uyl en G.H. Veringa tot informateurs
  • Benoemde op 11 oktober 1977 P.J. Verdam en M. Vrolijk tot informateurs
  • Benoemde op 26 oktober 1977 J.M. den Uyl tot formateur
  • Benoemde op 8 november 1977 W.C.L. van der Grinten tot informateur
  • Benoemde op 8 december 1977 A.A.M. van Agt tot formateur
  • Beëdigde op 19 december 1977 de nieuwe ministers van het eerste kabinet-Van Agt
  • Bracht in februari 1978 als eerste buitenlandse staatshoofd een staatsbezoek aan de onafhankelijke republiek Suriname
  • Bracht in 1978 een staatsbezoek aan Tanzania

uit de privésfeer
  • Begin jaren vijftig leidde vooral haar vriendschap met de gebedsgenezers en 'doorgeefster' Greet Hofmans, die vanwege vermeende genezende gaven was aangetrokken om de oogkwaal van prinses Marijke te verhelpen, tot een verwijdering met haar echtgenoot (en diens moeder, prinses Armgard). Op het paleis ontstonden twee kampen, van aanhangers (onder wie Juliana) en tegenstanders van Hofmans (onder wie Bernhard). Tot de kring rond Hofmans (ook wel bekend als de Baarnse kring) behoorden onder anderen haar particulier secretaris Walrave baron van Heeckeren van Molecaten en diens vrouw Rita, en de journalist en buitengewoon kamerheer I.G. van Maasdijk. Deze Baarnse kring organiseerde in de periode 1951-1957 geregeld spirituele en pacifistisch getinte conferenties op Het Oude Loo, waarbij ook Juliana aanwezig was. Verdachtmakingen vanuit de Baarnse kring (onder meer de bewering dat prins Bernhard aanstuurde op krankzinnigverklaring en vervanging van Juliana door prinses Beatrix) en vrees bij het kabinet voor (indirecte) inmenging in staatszaken door Hofmans via haar 'doorgevingen' zorgden zowel voor een dreigende echtscheiding als tot een mogelijke constitutionele crisis. Na publicaties in de buitenlandse pers besloten Bernhard en zij tot bemiddeling door een Commissie van Drie onder leiding van oud-minister Beel. Deze wist eind augustus 1956 een compromis te bewerkstelligen. Na aanvankelijk verzet van Juliana vertrok Hofmans uit paleis Soestdijk en werden de contacten met haar verbroken. Van Heeckeren moest ontslag nemen en diens vrouw en enkele andere Hofmans-getrouwen verloren eveneens hun hoffunctie. De benoeming van een nieuwe Hofmans-gezinde secretaris werd verhinderd.
  • Had grote belangstelling voor maatschappelijk werk en gehandicaptenzorg. Het naar haar genoemde Koningin Julianafonds dient ter ondersteuning van het werk op deze terreinen.

woonplaats(en)/adres(sen)
  • 's-Gravenhage, paleis Noordeinde, van 30 april 1909 tot januari 1937
  • Katwijk, villa 't Waerle, van september 1927 tot januari 1931 (tijdens studie in Leiden)
  • Soestdijk, paleis Soestdijk, van 7 januari 1937 tot april 1940
  • 's-Gravenhage, Huis Ten Bosch, april 1940
  • 's-Gravenhage, paleins Noordeinde, van mei 1940 tot 12 mei 1940
  • Londen (G.Br.), omstreeks mei 1940
  • Ottawa (Canada), Landsdowne Avenue, van mei 1940 tot december 1942
  • Ottawa, Acacia Avenue, van december 1942 tot 2 augustus 1945
  • Soestdijk (gem. Baarn), paleis Soestdijk, van augustus 1945 tot 20 maart 2004

ridderorden
Grootkruis Orde van de Nederlandse Leeuw, 31 augustus 1927 (benoemd bij K.B. van 26 juli)

buitenlandse onderscheidingen
diverse buitenlandse onderscheidingen

overige onderscheidingen en prijzen
  • Ridder in de Huisorde van de Gouden Leeuw van Nassau, 1984
  • Grootkruis Huisorde van Oranje
  • erecommandeur Johanniter Orde in Nederland
  • inhuldigings- en huwelijksmedailles
  • Kruis van Verdienste Nederlandse Rode Kruis
  • Four Freedom Award, 1982

predicaten/adellijke titels
  • prinses van Lippe-Biesterfeld, vanaf 7 januari 1937

verenigingen, sociëteiten, genootschappen etc.
lid VVSL (Vereniging van Vrouwelijke Studenten in Leiden)

hobby's
  • fotograferen
  • skiën (o.a. tijdens wintersportvacanties in Lech (Oostenrijk))

publicaties/bronnen

redevoeringen
  • radiorede t.g.v. 100 jaar Provinciale Wet, 4 juli 1950
  • rede voor het Congres te Washington, 3 april 1952
  • rede bij de ondertekening van het Atlantisch Pact, 4 april 1952

literatuur/documentatie
  • C. Fasseur, "Juliana & Bernhard. Het verhaal van een huwelijk. De jaren 1936-1956" (2008)
  • J. Withuis, "Juliana. Vorstin in een mannenwereld" (2016)

familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm
gehuwd te 's-Gravenhage, 7 januari 1937

echtgeno(o)t(e)/partner
B.L.F.E.J.K.K.G.P. prinz zur Lippe-Biesterfeld, Bernhard Leopold Friedrich Everhard Julius Kurt Karl Gottfried Peter

kinderen
4 dochters

familierelaties

Bovenstaande gegevens zijn ontleend aan het biografisch archief van het Parlementair Documentatiecentrum (PDC) van de Universiteit Leiden en betreffen vooral de periode waarin iemand politiek en bestuurlijk actief is of was.
Aanvullingen en gemotiveerde correcties ontvangt PDC graag. U kunt hiervoor de "reageer-keuze" aan de rechterzijde van deze pagina gebruiken of uw aanvullingen per post sturen naar PDC, antwoordnummer 10801, 2501 BW Den Haag of per email aan info@biografieen.com.