Mr. H.D. (Herman) Tjeenk Willink

foto Mr. H.D. (Herman) Tjeenk Willinkvergrootglas Politicus van PvdA-huize met veel gezag als topadviseur en kritisch beschouwer van het bestuur. Topambtenaar ministerie van Algemene Zaken, die optrad als secretaris van achtereenvolgende kabinetsformateurs en jarenlang adviseur was van de minister-president. Regeringscommissaris reorganisatie rijksdienst. Hoogleraar bestuurswetenschappen. Als PvdA'er lid en voorzitter van de Eerste Kamer. Bepleitte een actievere rol voor de Eerste Kamer bij de bewaking van de kwaliteit van de wetgeving. Bijna vijftien jaar vicepresident Raad van State en in die positie de voornaamste adviseur van de koningin bij kabinetsformaties. Zelf informateur in 1994, 1999 en 2010.

PvdA
in de periode 1987-2012: lid Eerste Kamer, voorzitter Eerste Kamer, vicepresident Raad van State, minister van staat

voornamen (roepnaam)

Herman Diederik (Herman)

personalia

geboorteplaats en -datum
Amsterdam, 23 januari 1942

opmerkingen over de naam en/of titel
Is sinds aan hem in 1996 een eredoctoraat werd verleend doctor in de sociale wetenschappen, maar voert die titel niet

partij/stroming

partij(en)
PvdA (Partij van de Arbeid)

hoofdfuncties en beroepen

  • wetenschappelijk medewerker bestuurskunde, Rijksuniversiteit Leiden, van 1968 tot 1970
  • adjunct-secretaris Commissie Interdepartementale Taakverdeling en Coördinatie, van 1970 tot 1972
  • raadadviseur ministerie van Algemene Zaken, van 1972 tot 1 februari 1982 (tevens adjunct-secretaris van de ministerraad)
  • regeringscommissaris voor de Reorganisatie van de Rijksdienst, van 1 februari 1982 tot 1 oktober 1986
  • buitengewoon hoogleraar politieke en bureaucratische besluitvorming, Katholieke Universiteit Brabant te Tilburg, van september 1983 tot 1 oktober 1987
  • ambteloos, van 1 oktober 1986 tot 23 juni 1987 (wachtgeld)
  • lid Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 23 juni 1987 tot 11 maart 1997
  • voorzitter Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 11 juni 1991 tot 11 maart 1997
  • stage bij de Raad van State, van 1 april 1997 tot 1 juli 1997
  • vicepresident Raad van State, van 1 juli 1997 tot 1 februari 2012

ambtstitel
  • minister van staat, vanaf 21 december 2012

activiteiten

als parlementariër
  • Was voor hij Eerste Kamervoorzitter werd woordvoerder binnenlandse zaken en financiën van de PvdA-Eerste Kamerfractie. Hield zich ook bezig met justitie.
  • Bevorderde tijdens zijn Eerste Kamervoorzitterschap een actieve rol van de Eerste Kamer zowel wat controle als medewetgeving betrof
  • Tijdens zijn voorzitterschap vond (in 1995/1996) een grootscheepse restauratie van de vergaderzaal van de Eerste Kamer plaats

opvallend stemgedrag
  • Behoorde in 1990 tot de zeven leden van zijn fractie die tegen het wetsvoorstel inzake de OV-jaarkaart voor studenten stemden
  • In 1991 stemden hij en mevrouw J.H.B. van der Meer als enigen van hun fractie vóór een wetsvoorstel over het toezicht op vreemdelingen gedurende de behandeling of na afwijzing van hun verzoek om toelating
  • Behoorde in 1993 tot de vier leden van zijn fractie die tegen het wetsvoorstel Goedkeuring van de uitvoeringsovereenkomst van het Verdrag van Schengen inzake grenscontroles stemden

als (in)formateur
  • Kreeg op 6 mei 1994 het verzoek op zeer korte termijn te onderzoeken welke mogelijkheden op basis van de verkiezingsuitslag aanwezig waren voor de vorming van een kabinet dat mocht rekenen op een vruchtbare samenwerking met de Staten-Generaal en welke volgorde en wijze van onderzoek van die mogelijkheden het meeste uitzicht bood op een spoedige totstandkoming van een kabinet. In zijn op 13 mei 1994 uitgebrachte eindadvies beval hij aan drie vooraanstaande personen uit PvdA, VVD en D66 te belasten met een onderzoek naar de vorming van een kabinet uit deze drie partijen.
  • Kreeg op 27 juni 1994 het verzoek op zeer korte termijn te onderzoeken welke mogelijkheden er waren voor de vorming van een kabinet. Tijdens de voorgaande fase was overeenstemming bereikt tussen PvdA, VVD en D66. Hij adviseerde de koningin een informateur van VVD-huize te benoemen, die de mogelijkheid van vorming van een meerderheidskabinet moest onderzoeken. Die informateur diende een programma op hoofdlijnen te ontwerpen, met name voor het financieel en sociaal-economisch beleid. Dat programma moest aan de fractievoorzitters van de vier grote partijen worden voorgelegd.
  • Kreeg op 20 mei 1999 het verzoek te onderzoeken of en op welke wijze de samenwerking binnen de coalitie van PvdA, VVD en D66 kon worden voortgezet. Op 31 mei 1999 meldde hij in zijn eindadvies dat de gerezen problemen waren opgelost, waarna de bewindslieden terugkwamen op het ter beschikking stellen van hun portefeuilles.
  • Kreeg op 26 juni 2010 het verzoek om, met inachtneming van de in het eindverslag van informateur Rosenthal vervatte conclusies, op korte termijn te informeren over de stappen die moeten worden gezet om te komen tot de vorming van een kabinet dat kan rekenen op een vruchtbare samenwerking met de Staten-Generaal. Bracht op 5 juli eindverslag uit, waarin hij concludeerde dat inhoudelijke onderhandelingen om tot vorming te komen van een kabinet van VVD, PvdA, GroenLinks en D66 kunnen worden gestart.
  • Kreeg op 7 september 2010 het verzoek op de kortst mogelijke termijn te informeren over de thans [in de formatie] ontstane situatie en de stappen die genomen moeten worden. In zijn eindverslag adviseerde hij mr. I.W. Opstelten opnieuw te belasten met een onderzoek naar spoedige totstandkoming van een stabiel kabinet van VVD en CDA met steun van de PVV, dat kan rekenen op vruchtbare samenwerking met de Staten-Generaal.

wetenswaardigheden

woonplaats
's-Gravenhage

publicaties/bronnen

publicaties
  • diverse jaarberichten als Regeringscommissaris (1983-1987)
  • "Regeren in een dubbelrol" (1980)
  • "De weerbarstige centrale overheid", in: "De provincie als bestuurlijk midden" (1984)
  • "Nabeschouwing", in, "Trias Automitica" (1985)
  • "Samenhang grote operaties", in: "Binnenhof binnenste buiten" (1986)
  • "De grote schaal en de weegschaal", in "Trema" (1986)
  • "Van buiten naar binnen, de voortzetting van de reorganisatie van de Rijksdienst", in E.S.B., 07-05-1986
  • "De noodzaak van veranderingsprocessen" (publ. I.O.O., nr. 22)
  • "Het bestaansrecht van de Vereniging Thorbecke", in: "Namens" (1988)
  • "Kanttekeningen bij de commissie-Deetman", in: "Namens" (1990)
  • "Natuurlijk is Kok ook een beetje Ruding", in "De Groene Amsterdammer (114, 20 juni 1990)
  • "Niet de beperking, maar de ruimte", bundel met artikelen, lezingen en beschouwingen (25-01-2012)

redevoeringen
  • "De mythe van het samenhangend overheidsbeleid" (inaugurele rede, 1984)
  • "De kwaliteit van de overheid" (redevoering, okt. 1989)
  • "Legitimiteit of effectiviteit" (redevoering bij aanbieding eerste exemplaar "Democratie als Hartstocht" (31-10-1991)
  • "De confrontatie met morgen" (rede op European Management Congres te leiden, 27-03-1992)
  • "EMU en parlementaire controle" (inleiding bijeenkomst voorzitters EG-lidstaten en Europees Parlement te Lissabon, 03-04-1992)
  • rede t.g.v. regeringsjubilieum H.M. de Koningin (30-10-1992)
  • "De Legitimiteit van het openbaar bestuur in Nederland" (rede op symposium in Eerste Kamer, 15-02-1994)
  • "De pers als idealistische bommengooier" (20-09-1994)
  • rede bij opening loket Parlement in "De Digitale Stad" (15-10-1994)
  • "De Nederlandse overheid tussen stroperigheid en 50 jaar Benelux" (17/18-11-1994)

literatuur/documentatie
  • G. van der Wal, "Adviseur, maar niet zo'n snelle", in: De Volkskrant: 28 juni 1997
  • K. van der Malen, "Van Stille kracht tot onderkoning", in NRC Handelsblad 30 juni 1997

uitgebreide versie

uitgebreide versie
Van deze pagina bestaat een uitgebreide versie met partijpolitieke functies, maatschappelijke nevenfuncties, opleiding, wetenswaardigheden etc. Laat het ons weten als u daar belangstelling voor heeft. reageer

Bovenstaande gegevens zijn ontleend aan het biografisch archief van het Parlementair Documentatiecentrum (PDC) van de Universiteit Leiden en betreffen vooral de periode waarin iemand politiek en bestuurlijk actief is of was.
Aanvullingen en gemotiveerde correcties ontvangt PDC graag. U kunt hiervoor de "reageer-keuze" aan de rechterzijde van deze pagina gebruiken of uw aanvullingen per post sturen naar PDC, antwoordnummer 10801, 2501 BW Den Haag of per email aan info@biografieen.com.