Prof.Dr.Ir. J.J.C. (Joris) Voorhoeve

foto Prof.Dr.Ir. J.J.C. (Joris) Voorhoevevergrootglas Zeer voorkomende hoogleraar en wetenschapper, die in 1986 nogal verrassend Ed Nijpels opvolgde als fractieleider van de VVD. Was directeur van de Telders-stichting, het wetenschappelijk bureau van de VVD, en daarna hoogleraar internationale betrekkingen in Wageningen. Werd in 1982 Tweede Kamerlid en was aanvankelijk buitenland-woordvoerder. Lijsttrekker in 1989. Op hem bleef het stempel staan van een in de politiek verdwaalde professor. Streed met vicepremier De Korte om het leiderschap van de VVD. Werd op koninginnedag 1990 vervangen door Frits Bolkestein. Stapte daarna weer over naar de wetenschap, als directeur van Instituut Clingendael. Keerde in 1994 echter terug als minister van Defensie en kreeg daar te maken met het Srebenica-drama. Na zijn ministerschap Tweede Kamerlid en hoogleraar. Stapte in 2010 over van de VVD naar D66.

VVD
in de periode 1982-2011: lid Tweede Kamer, fractievoorzitter TK, minister, lid Raad van State, staatsraad

voornamen (roepnaam)

Joris Jacob Clemens (Joris)

personalia

geboorteplaats en -datum
's-Gravenhage, 22 december 1945

levensbeschouwing
geen godsdienst

partij/stroming

partij(en)
  • D'66 (Democraten 1966), van 1969 tot 1971
  • VVD (Volkspartij voor Vrijheid en Democratie), van 1975 tot september 2010
  • D66 (Democraten 1966), vanaf juni 2009 (naast zijn lidmaatschap van de VVD)

hoofdfuncties en beroepen

  • medewerker afdeling beleidsanalyse, Wereldbank te Washington, van 1973 tot 1977
  • medewerker WRR (Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid), van 1977 tot 1 december 1979
  • directeur Prof.Mr. B.M. Teldersstichting, wetenschappelijk bureau van de VVD, van 1 december 1979 tot 1 oktober 1982
  • bijzonder hoogleraar internationale betrekkingen en ontwikkelingen, Landbouwhogeschool te Wageningen, van 25 september 1980 tot september 1986
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 16 september 1982 tot 10 januari 1991
  • fractievoorzitter VVD Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 9 juli 1986 tot 30 april 1990
  • buitengewoon hoogleraar internationale organisatie, Rijksuniversiteit Leiden, van 1 september 1990 tot 22 augustus 1994
  • directeur Nederlands Instituut voor Internationale Betrekkingen "Clingendael" te 's-Gravenhage, van 1 januari 1991 tot 22 augustus 1994
  • minister van Defensie, van 22 augustus 1994 tot 3 augustus 1998
  • minister belast met de coördinatie van aangelegenheden de Nederlandse Antillen en Aruba betreffende en met zorg voor de aan de Nederlandse Antillen en Aruba te verlenen hulp en bijstand, van 24 augustus 1994 tot 3 augustus 1998
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 19 mei 1998 tot 1 december 1999
  • bijzonder hoogleraar politiek-bestuurlijke aspecten van internationale organisaties, Universiteit Leiden, vanaf 1 oktober 1998 (vanaf 1999 avondcolleges)
  • lid Raad van State, van 1 december 1999 tot 1 oktober 2006
  • staatsraad in buitengewone dienst, Raad van State, van 1 oktober 2006 tot 1 september 2010
  • deeltijd-hoogleraar internationale veiligheidstudies, NLDA (Nederlandse Defensie Academie), vanaf 1 oktober 2006
  • staatsraad, Raad van State, van 1 september 2010 tot 1 januari 2011
  • lector internationale vrede, recht en veiligheid, Haagse Hogeschool, vanaf 14 januari 2011

activiteiten

als parlementariër
  • Was aanvankelijk buitenland-woordvoerder van de VVD-Tweede Kamerfractie
  • Interpelleerde op 16 december 1982 samen met Aad Wagenaar (RPF) minister Rietkerk over de invloed van met name de Sovjet-Unie op de kernwapendiscussie in Nederland en over de effecten daarvan op de vredesbeweging
  • Interpelleerde op 5 april 1990 minister Hirsch Ballin over criminaliteitsbestrijding
  • Hield zich, nadat hij afgetreden was als fractievoorzitter, onder meer bezig met internationale milieuvraagstukken

als bewindspersoon (beleidsmatig)
  • Was verantwoordelijk voor een ingrijpende reorganisatie- en afslankingsoperatie bij defensie als uitvloeisel van de eerder aanvaarde Prioriteitennota. In november 1994 bracht hij samen met staatssecretaris Gmelich Meijling een brief uit, waarin een bij de formatie afgesproken extra bezuinigingstaakstelling werd ingevuld. Besparing werd onder meer gezocht door betere samenwerking tussen de krijgsmachtonderdelen, door intensivering van internationale samenwerking en door vertraging van investeringen. Er vond een grootschalige personeelsinkrimping plaats. De opschorting van dienstplicht werd vervroegd van 1 januari 1997 naar april 1996. (23.900)
  • Schrapte in 1995 bij K.B. artikel 62 uit het Statuut van het Koninkrijk, waardoor de voorgenomen onafhankelijkheid van Aruba per 1 januari 1996 verviel. Aruba behield wel de mogelijkheid om later het Koninkrijksverband te verlaten. In een protocol worden afspraken tussen Nederland en Aruba vastgelegd over rechtshandhaving, financieel-economisch beleid en budgettaire zaken.
  • Had de politieke verantwoordelijkheid voor het optreden van Nederlandse VN-militairen ('blauwhelmen') in Bosnië en Kroatië. Met name de gedwongen ontruiming van het 'veilige gebied' rond Srebenica door de militairen en de daarop volgende etnische zuivering (excuties van burgers), leidde tot vele vragen, die de minister in oktober 1995 in een rapportage beantwoordde. Verklaarde in juni 2005 in het interview met NRC Handelsblad in 1995 te hebben willen aftreden. Minister-president Kok en VVD-leider Bolkestein hielden dat tegen. (22.181)
  • Verdedigde in 1997 en 1998 in beide Kamers samen met minister Dijkstal met succes het voorstel (eerste lezing) tot herziening van de grondwettelijke bepalingen over de verdediging (artikel 100 over inlichtingen aan het parlement over deelname aan vredesmissies)

wetenswaardigheden

woonplaats
's-Gravenhage

publicaties/bronnen

publicaties
  • "Naar het derde ontwikkelingsdecennium", in "Economische Statistiek Berichten" (23 februari 1977)
  • "Peace, profits and principles: a study of dutch foreign policy, 1945-1977" (dissertatie, 1979)
  • "Internationale macht en interne autonomie"; voorstudies en achtergronden van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid, (1980)
  • "Noodhulp en internationale politiek" (oratie, 1980)
  • "De slinkende rol van Nederland", in "Internationale Spectator" (februari 1981
  • "Naar een liberaal ontwikkelingsbeleid", in: "Liberaal Reveil" (augustus 1982)
  • "The European community's development program", in: "Finance and development IMF/World Bank, XIII nr. 3.
  • "Trends in official development assistance", in "Finance and development IMF/World Bank, XIV no. 2."
  • "Pacifism and neutralism in Western Europe", in "Conflict Quarterly", (1982)
  • "Van West-Europa naar Groot Europa" (oratie, 1991)
  • "Labiele vrede. Balans" (1995)
  • "From War to the Rule of Law", verkenning voor de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (2007)
  • "Rechtsstaat in Ontwikkelingslanden" (2008)
  • "Negen plagen tegelijk. Hoe overleven we de toekomst?" (2011)
  • "Veilige gebieden. Falen en slagen bij de bescherming van burgers in oorlog" (2015)
  • diverse publicaties in (wetenschappelijke) tijdschriften

literatuur/documentatie
Toof Brader en Marja Vuijsje, "Haagse portretten. Tweede-Kamerleden, ministers, staatssecretarissen" (1995, 1999)

uitgebreide versie

uitgebreide versie
Van deze pagina bestaat een uitgebreide versie met partijpolitieke functies, maatschappelijke nevenfuncties, opleiding, wetenswaardigheden etc. Laat het ons weten als u daar belangstelling voor heeft. reageer

Bovenstaande gegevens zijn ontleend aan het biografisch archief van het Parlementair Documentatiecentrum (PDC) van de Universiteit Leiden en betreffen vooral de periode waarin iemand politiek en bestuurlijk actief is of was.
Aanvullingen en gemotiveerde correcties ontvangt PDC graag. U kunt hiervoor de "reageer-keuze" aan de rechterzijde van deze pagina gebruiken of uw aanvullingen per post sturen naar PDC, antwoordnummer 10801, 2501 BW Den Haag of per email aan info@biografieen.com.