Prof.Dr. M.J. (Job) Cohen

foto Prof.Dr. M.J. (Job) Cohenvergrootglas Job Cohen (1947) was in 2010-2012 politiek leider van de PvdA. Hij was van 10 juni 2010 tot 20 februari 2012 fractievoorzitter in de Tweede Kamer. De heer Cohen was in 2001-2010 burgemeester van Amsterdam. Hij begon zijn loopbaan als wetenschapper en werd in 1983 hoogleraar juridisch onderwijs in Maastricht. In 1993-1994 was hij staatssecretaris van Onderwijs en Wetenschappen in het derde kabinet-Lubbers. Daarna keerde hij terug als hoogleraar en werd hij Eerste Kamerlid. In 1996-1998 was hij voorzitter van de PvdA-senaatsfractie. In het tweede kabinet-Kok was de heer Cohen staatssecretaris van Justitie. Hij is nu voorzitter van Cedris, de organisatie van socialewerkplaatsbedrijven. Sinds 2014 bekleedt hij in Leiden de Thorbecke-leerstoel.

PvdA
in de periode 1993-2012: fractievoorzitter TK, lid Eerste Kamer, fractievoorzitter EK, staatssecretaris, burgemeester van Amsterdam

voornamen (roepnaam)

Marius Job (Job)

personalia

geboorteplaats en -datum
Haarlem, 18 oktober 1947

levensbeschouwing
geen godsdienst

partij/stroming

partij(en)
PvdA (Partij van de Arbeid), vanaf 1 september 1967

hoofdfuncties

  • wetenschappelijk medewerker Bureau Onderzoek van Onderwijs, Rijksuniversiteit Leiden, van 1 september 1971 tot 1 september 1981 
  • wetenschappelijk hoofdmedewerker Rijksuniversiteit Limburg en voorzitter commissie oprichting juridische faculteit, van 1 september 1981 tot 1 september 1983 
  • hoogleraar juridische methoden en technieken en ontwikkeling van juridisch onderwijs, Rijksuniversiteit Limburg te Maastricht, van 1 september 1983 tot 2 juli 1993 
  • rector magnificus Rijksuniversiteit Limburg te Maastricht, van 1 januari 1991 tot 2 juli 1993 
  • staatssecretaris van Onderwijs en Wetenschappen (belast met hoger beroeps- en wetenschappelijk onderwijs, wetenschapsbeleid en volwasseneneducatie), van 2 juli 1993 tot 22 augustus 1994 
  • hoogleraar juridische methoden en technieken en ontwikkeling van juridisch onderwijs, Universiteit Maastricht, van 1 september 1995 tot 3 augustus 1998 
  • rector magnificus Universiteit Maastricht, van 1 januari 1995 tot 3 augustus 1998 (had vanaf 1 januari 1998 een 'sabbatical year') 
  • lid Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 13 juni 1995 tot 3 augustus 1998 
  • fractievoorzitter PvdA Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 1 augustus 1996 tot 3 augustus 1998 
  • interim-directeur VPRO, van 1 februari 1998 tot 15 augustus 1998 
  • staatssecretaris van Justitie (belast met onder meer personen- en familierecht, asiel en immigratie en reorganisatie van de zittende magistratuur), van 3 augustus 1998 tot 1 januari 2001 
  • burgemeester van Amsterdam, van 15 januari 2001 tot 12 maart 2010 
  • fractievoorzitter PvdA Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 10 juni 2010 tot 20 februari 2012 
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 17 juni 2010 tot 29 februari 2012 
  • voorzitter Cedris, brancheorganisatie van de socialewerkvoorzieningsbedrijven, vanaf 1 september 2013 
  • bijzonder hoogleraar 'leer van de gemeente en provincie als bestuurlijk, politiek en juridisch systeem' (Thorbecke-leerstoel), Universiteit Leiden, vanaf 26 maart 2014 

partijpolitieke functies

overzicht
  • adviseur PvdA Amsterdam over opheffing deelgemeenten, vanaf februari 2013 

vorige
  • voorzitter PvdA afdeling Oegstgeest, van 1977 tot 1978 
  • secretaris PvdA gewest Zuid-Holland, van 1978 tot 1981 
  • lid partijraad PvdA, van 1978 tot 1981 
  • voorzitter commissie van goede diensten n.a.v. beschuldigingen aan het adres van Kamerlid Rein Hummel, PvdA-Limburg, mei 1988 
  • voorzitter PvdA-kandidaatstellingscommissie Kieskring Maastricht, 1989 
  • voorzitter studiecommissie over de toekomst van het hoger onderwijs, WBS (Wiardi Beckman Stichting), van 1990 tot 1992 
  • vicefractievoorzitter PvdA Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 13 juni 1995 tot 1 augustus 1996 
  • lid PvdA-commissie studiefinanciering, 1997 
  • voorzitter curatorium WBS (Wiardi Beckman Stichting), van 1 oktober 2001 tot juni 2010 
  • lid kandidaatstellingscommissie PvdA Tweede Kamerverkiezingen 2003, van oktober 2002 tot december 2002 
  • politiek leider PvdA, van 25 april 2010 tot 20 februari 2012 
  • lid bestuur Stichting ondersteuning Tweede Kamerfractie PvdA 
  • voorzitter kandidaatstellingscommissie PvdA Europese verkiezingen 2014 

lijsttrekkerschap etc.
  • lijsttrekker PvdA Tweede Kamerverkiezingen 2010, van 25 april 2010 tot 9 juni 2010 

nevenfuncties

huidige
  • voorzitter Bart Tromp Stichting 
  • voorzitter programmacommissie 'Politiek en Wetenschap', Politieacademie, vanaf 1 januari 2013 
  • lid Raad van Toezicht Openbare Bibliotheek Amsterdam, vanaf februari 2013 
  • voorzitter Amsterdams Comité 4 en 5 mei, vanaf 1 november 2013 
  • voorzitter jury AKO-Literatuurprijs 2014 

vorige
  • student-lid bestuur Juridische Faculteit, Rijksuniversiteit Groningen (tijdens studie, omstreeks 1970) 
  • ambtelijk secretaris vaste commissie voor het onderwijs Faculteit der Rechtsgeleerdheid, Rijksuniversiteit Leiden, van 1975 tot 1981 
  • lid bestuur Vereniging voor Onderwijsrecht, van 1982 tot 1997 
  • decaan faculteit rechtsgeleerdheid, Rijksuniversiteit Limburg te Maastricht, van 1983 tot 1985 
  • redacteur Jaarboek Onderwijsrecht, van 1986 tot 1990 
  • decaan faculteit Rechtsgeleerdheid, Rijksuniversiteit Limburg te Maastricht, van 1989 tot 1990 
  • redacteur serie Onderwijsrecht, van 1989 tot 1993 
  • voorzitter Stichting Intro, podium voor de moderne muziek te Maastricht, van 1 oktober 1989 tot 1 juli 1998 
  • voorzitter Stichting Cellebroederskapel te Maastricht, van 1 oktober 1989 tot 1 juni 1998 
  • lid Onderwijsraad, van 1992 tot juli 1993 
  • lid Onderwijsraad, van 1994 tot 1995 
  • lid bestuur Stichting Lezen, van 1 december 1994 tot juni 1996 
  • lid bestuur European Journalism Centre, van 1 januari 1995 tot 3 augustus 1998 
  • lid Raad van Toezicht TNO, van 1 mei 1995 tot 3 augustus 1998 
  • lid bestuur "Jan van Eyck Academie", vanaf 1 mei 1995 
  • lid bestuur VPRO, van juni 1996 tot 3 augustus 1998 
  • lid Raad van Toezicht "Felix Meritis", van 1 oktober 1997 tot 3 augustus 1998 
  • korpsbeheerder politie Amsterdam-Amstelland 
  • voorzitter dagelijks bestuur Regioraad van het Regionaal Orgaan Amsterdam, van juni 2006 tot maart 2010 
  • voorzitter algemeen bestuur Stichting Amsterdam Partners 
  • voorzitter Stichting Koninklijk Paleis 
  • voorzitter Nationaal Comité Europees Jaar van mensen met een handicap, van 2003 tot 2004 
  • lid commissie Bestuurlijke evaluatie AIVD, vanaf maart 2004 
  • lid stuurgroep Evaluatie en Herziening Budgetverdeelsysteem Nederlandse Politie, vanaf mei 2004 
  • voorzitter Korpsbeheerdersberaad, van september 2004 tot 1 januari 2009 
  • vicevoorzitter Taskforce Handicap en Samenleving, vanaf juni 2004 
  • lid College van Advies Hersenstichting Nederland, vanaf juli 2004 
  • voorzitter Commissie 'Nationaal Plan Toekomst Geesteswetenschappen', vanaf 1 september 2007 
  • plaatsvervangend lid Comité van de Regio's, van december 2008 tot maart 2010 
  • lid Council Olympisch Plan 2028, van september 2009 tot maart 2010 
  • voorzitter onderzoekscommissie 'facebook'-rellen in Haren (Gr.), van september 2012 tot 8 maart 2013 

erefuncties, comité's van aanbeveling etc.
ambassadeur Ronald McDonald Centre Only Friends

opleiding

lager onderwijs
  • Openbare lagere school te Heemstede 

voortgezet onderwijs
  • Stedelijk Gymnasium te Haarlem, van 1960 tot 1966 

academische studie
  • Nederlands recht: publiekrecht, Rijksuniversiteit Groningen, van 1966 tot 1971 

promotie
  • rechtsgeleerdheid, Rijksuniversiteit Leiden, 10 juni 1981 

eredoctoraten
  • eredoctoraat, University of Windsor (Canada), 15 juni 2007 
  • algemeen eredoctoraat, Radboud Universiteit Nijmegen, 15 mei 2008 

activiteiten

als parlementariër
  • Hield zich als Eerste Kamerlid onder meer bezig met onderwijs, wetenschappen, cultuur, mediabeleid en justitie. Was in 1996 tevens woordvoerder bij de behandeling van de nieuwe Financiële-Verhoudingswet en bij het debat over de Wet op de orgaandonatie. 

takenpakket (bewindspersoon)
  • Was als staatssecretaris van Justitie belast met de behandeling van zaken die lagen op het terrein van 1. personen- en familierecht; 2. kansspelen; 3. juridische beroepen; 4. asiel en immigratie; 5. reorganisatie van de Zittende Magistratuur. 

als bewindspersoon (beleidsmatig)
  • Bracht in september 1993 het Hoger Onderwijs en Onderzoeks Plan 1994 uit. Het onderscheid tussen universitair en hogerberoepsonderwijs zal worden verscherpt. Dat moet leiden tot lagere aantallen studenten op universiteiten. 
  • Pleitte begin 1994 voor het afschaffen van de doctorandus-titel 
  • Kreeg in 1994 te maken met een bestuurscrisis aan de Leidse universiteit en beperkte daarom tijdelijk de bevoegdheden van het bestuur. 
  • Kreeg als staatssecretaris van Justitie onder andere te maken met de problematiek van de zogenaamde 'witte' illegalen. 
  • Bracht in 1999 een notitie uit over het terugkeerbeleid. Het centrale uitgangspunt blijft dat niet-toelating tot vertrek moet leiden. De primaire verantwoordelijkheid voor terugkeer ligt bij de vreemdelingen zelf. Vrijwillige terugkeer is de meest wenselijke optie (de vreemdeling krijgt hiervoor vier weken); gedwongen vertrek noodzakelijke aanvulling hierop. Er komt een Project terugkeer, met op regionaal niveau terugkeerteams. 
  • Bracht in 2000 samen met minister Korthals de Nota Alleenstaande minderjarige asielzoekers uit. De procedure voor asielaanvragen van AMA's wordt versneld en ingezet wordt op begeleide terugkeer. Indien in land van herkomst geen opvang mogelijk is, wordt tijdelijk een vergunning tot verblijf verleend. Het onderzoek naar de leeftijd wordt verscherpt; mensensmokkel wordt krachtig bestreden. (27.062) 

als bewindspersoon (wetgeving)
  • Bracht in 1993 een wijziging (Stb. 628) van de Wet op het hoger beroepsonderwijs tot stand in verband met decentralisatie van huisvestings- en bestedingsbeslissingen. HBO-instellingen krijgen de volledige bestedingsvrijheid ten aanzien van personele, materiële en huisvestingsmaatregelen binnen hun takenpakket. Jaarlijks ontvangen zij daarvoor eenmaal een rijksbudget. Hiermee moet de zelfstandigheid van HBO-instellingen worden vergroot. Het wetsvoorstel was in 1992 ingediend door minister Ritzen. (22.957) 
  • Bracht in 1999 als staatssecretaris van Justitie een wijziging (Stb. 99) van de Vreemdelingenwet tot stand die het eenvoudiger maakt een asielverzoek van iemand zonder reisdocument of visum (ongedocumenteerden) af te wijzen. (26.088) 
  • Bracht in 1999 een nieuwe Wet op het notarisambt in het Staatsblad (Stb. 190). De wet vervangt wetten uit 1842 en 1847 en zorgt voor moderne regels over ambt, bevoegdheid, benoeming en ontslag van notarissen, over uitoefening van het ambt, en over de notaristarieven. Er komt vrije tariefstelling voor ambtelijke dienstverrichtingen. Het wetsvoorstel was in 1994 ingediend door staatssecretaris Kosto en 1998 in de Tweede Kamer verdedigd door staatssecretaris Schmitz. (23.706) 
  • Bracht in 2000 een nieuwe Vreemdelingenwet (Stb. 495) tot stand, waardoor de asielprocedure wordt verkort. Deze verkorting wordt bereikt door het aantal mogelijke opeenvolgende procedures te beperken en door een vereenvoudiging van het systeem van verblijfsvergunningen. Na een negatieve beslissing op een verzoek tot het verkrijgen van een verblijfsvergunning is beroep mogelijk bij een rechtbank. Hoger beroep tegen deze uitspraak kan bij de Raad van State worden ingesteld. De nieuwe wet bevat tevens bepalingen over gezinshereniging en het toezicht op de naleving. Een afzonderlijke invoeringswet regelt de inwerkingtreding en het overgangsrecht. (26.732) 
  • Bracht in 2000 een wijziging (Stb. 618) van de Rijkswet op het Nederlanderschap tot stand. De wijziging regelt het verkrijgen, verlenen en verlies van de Nederlandse nationaliteit. Nederlanders die huwen met een partner van een andere nationaliteit verliezen het Nederlanderschap niet als hun echtgenoot de aangenomen nationaliteit heeft. Ook een Nederlander, geboren in een ander land, die daar zijn hoofdverblijf had toen hij de andere nationaliteit verkreeg blijft Nederlander. Het wetsvoorstel was ingediend door staatssecretaris Schmitz. (25.891) 
  • Bracht in 2001 de Wet openstelling huwelijk (Stb. 9) tot stand waardoor het voor mensen van het zelfde geslacht mogelijk wordt om te trouwen. Gehuwden van het zelfde geslacht krijgen tevens de mogelijkheid om kinderen adopteren (Stb. 10). (26.672 & 26.673) 

wetenswaardigheden

algemeen
  • Op 20 september 1999 sloegen als agenten verklede actievoerders hem tijdens een commissievergadering in de Tweede Kamer in de handboeien uit protest tegen het terugkeerbeleid voor uitgeprocedeerde asielzoekers 
  • Werd kort voor de verkiezingen van 22 januari 2003 door zijn partij naar voren geschoven als kandidaat-premier 
  • Stelde zich op 12 maart 2010 beschikbaar als nieuwe politiek leider van de PvdA 
  • Gaf op 16 februari 2012 samen met partijvoorzitter Hans Spekman een interview aan ochtendkrant Trouw, waarin zij kozen voor een linkserse koers voor de PvdA. Verder namen zij afstand van het neoliberalisme. De PvdA moest volgens hen een brede partij links van het midden zijn, die verschillende groepen in de samenleving kon verbinden. De verschillen met de SP werden kleiner genoemd dan met de regeringspartijen. Het Trouw-interview was voor fractielid Frans Timmermans reden om in een e-mail aan 50 partijgenoten verontrusting over de mogelijke koerswijziging te uiten. De e-mail lekte uit. De kritiek werd 's avonds in de fractie besproken. Hoewel de fractie niet het vertrouwen opzegde, wilden niet alle leden volmondig steun in hem uitspreken. 
  • Besloot op 20 februari zijn fractievoorzitterschap onmiddellijk neer te leggen, omdat hij meende er onvoldoende in te zijn geslaagd ideeën over het voetlicht te brengen. Hij stelde de hoge (wellicht te hoge) verwachtingen niet te hebben kunnen waarmaken. 

uit de privésfeer
  • Bevriend met Jacques Wallage sinds studententijd 
  • Zijn echtgenote was docente en conrector. Zij lijdt sinds 1981 aan multiple sclerose en is daardoor gehandicapt. 
  • Zijn vader was adjunct-chef van het RIOD en hoogleraar Middeleeuwse Geschiedenis aan de Rijksuniversiteit Leiden (1960-1979) en rector magnificus (1972-1976) 

niet-aanvaarde politieke functies
  • minister van Onderwijs en Wetenschappen, augustus 1994 (geweigerd vanwege gezinsomstandigheden) 

woonplaats
Amsterdam

ridderorden
  • Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 8 oktober 1994 
  • Ridder in de Orde van Oranje-Nassau, 11 april 2003 

overige onderscheidingen en prijzen
  • Martin Luther King-prijs, 30 mei 2008 
  • gouden medaille van de stad Amsterdam, 31 maart 2010 

verenigingen, sociëteiten, genootschappen etc.
lid Groninger Studentencorps "Vindicat atque Polit"

publicaties/bronnen

publicaties
  • "Contractuele verhouding tussen studenten en onderwijsinstelling" (1980) 
  • "Studierechten in het onderwijs" (1981, dissertatie) 
  • "Hoger Onderwijs in de jaren negentig" (1990) (WBS-rapport) 
  • "Binden" (bundel, 2009) 

literatuur/documentatie
  • "Hoogleraar Cohen als staatssecretaris naar Onderwijs", NRC Handelsblad, 29 juni 1993 
  • "Cohen, de bruggenbouwer, spiegelbeeld van In 't Veld", Trouw, 30 juni 1993 
  • Jos Verlaan, "Een voorzichtig bestuurder", NRC Handelsblad, 20 januari 2005 
  • Hugo Logtenberg en Marcel Wiegman, "Job Cohen - Burgemeester van Nederland" (2010) 
  • Marc Chavannes, "Mijn wereld is niet ingestort", NRC Weekend, 14 en 15 juli 2012 
  • Toof Brader en Marja Vuijsje, "Haagse portretten. Tweede-Kamerleden, ministers, staatssecretarissen" (1999) 

familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm
gehuwd te Groningen, 2 juni 1972

kinderen
1 zoon en 1 dochter

beroep grootvader (vaderskant)
  • apotheker 
  • privaatdocent farmacie, Rijksuniversiteit Leiden 

beroep grootvader (moederskant)
apotheker

familierelaties
Achterneef van H.C.G.L. Polak, Eerste Kamerlid

Bovenstaande gegevens zijn ontleend aan het biografisch archief van het Parlementair Documentatiecentrum (PDC) van de Universiteit Leiden en betreffen vooral de periode waarin iemand politiek en bestuurlijk actief is of was.
Aanvullingen en gemotiveerde correcties ontvangt PDC graag. U kunt hiervoor de "reageer-keuze" aan de rechterzijde van deze pagina gebruiken of uw aanvullingen per post sturen naar PDC, antwoordnummer 10801, 2501 BW Den Haag of per email aan info@biografieen.com.