Prof.Dr. J.Th.J. (Joop) van den Berg

foto Prof.Dr. J.Th.J. (Joop) van den Bergvergrootglas Vooraanstaande PvdA-ideoloog die acht jaar de Wiardi Beckman Stichting, de 'denktank' van zijn partij, leidde, en korte tijd fractievoorzitter in de Eerste Kamer was. Was aanvankelijk journalist en daarna wetenschapper in Leiden. Na zijn periode bij de WBS hoogleraar en hoofddirecteur van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten. Was hoogleraar in Leiden en Maastricht. Leidde diverse adviescommissies en is publicist en columnist. Auctor intellectualis van begrippen als 'de Haagse kaasstolp' en 'het prefab-Kamerlid'.

PvdA
in de periode 1981-1996: lid Eerste Kamer, fractievoorzitter EK, directeur wetenschappelijk instituut partij, fellow Montesquieu Instituut, voorzitter wetenschappelijke raad MI

voornamen (roepnaam)

Johannes Theodorus Jozef (Joop)

personalia

geboorteplaats en -datum
Maastricht, 2 april 1941

levensbeschouwing
geen godsdienst

partij/stroming

partij(en)
PvdA (Partij van de Arbeid), vanaf 1971

hoofdfuncties en beroepen

  • parttime (leerling-)redacteur, dagblad "De Gelderlander", van juni 1963 tot november 1965
  • redacteur "Limburgs Dagblad" te Heerlen, van 15 september 1968 tot 1 april 1970
  • adjunct-hoofdredacteur "Limburgs Dagblad" te Heerlen, van 1 april 1970 tot 1 augustus 1971
  • wetenschappelijk medewerker parlementaire geschiedenis, Rijksuniversiteit Leiden, van 1 augustus 1971 tot 1 oktober 1981
  • directeur WBS (Wiardi Beckman Stichting), wetenschappelijk bureau PvdA, van 1 oktober 1981 tot 1 november 1989
  • hoogleraar Nederlandse politiek en parlementaire geschiedenis, Rijksuniversiteit Leiden, van 1 november 1989 tot 16 augustus 1996
  • lid Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 14 april 1992 tot 1 augustus 1996
  • fractievoorzitter PvdA Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 13 juni 1995 tot 1 augustus 1996
  • hoofddirecteur VNG (Vereniging van Nederlandse Gemeenten), van 16 augustus 1996 tot 1 oktober 2002
  • deeltijd-hoogleraar parlementaire geschiedenis, (Rijks)universiteit Leiden, van 16 augustus 1996 tot 1 oktober 2006
  • honorair hoogleraar 'Het parlementaire stelsel: rechtsnormen en machtsverhoudingen', Universiteit Maastricht, van 1 januari 2004 tot 1 juli 2012

activiteiten

als parlementariër
  • Was woordvoerder justitie en binnenlandse zaken van de PvdA-Eerste Kamerfractie. Hield zich ook bezig met financiën.
  • Voerde in 1993 namens zijn fractie het woord bij de behandeling van het euthanasievoorstel-Hirsch Ballin

opvallend stemgedrag
  • In 1993 stemden hij en Jaarsma-Buijserd als enigen van hun fractie tegen een wetsvoorstel over de wijziging in de verhouding van ouderdomspensioen en toeslag

wetenswaardigheden

woonplaats
Alphen aan den Rijn

publicaties/bronnen

publicaties
  • "Crisis in de Nederlandse politiek" (samen met H.A.A. Molleman, 1974)
  • "Parlement en Politiek" (cursusboek Teleac, samen met J.J. Vis, 1977)
  • "Aan de gelovigen overgeleverd. Opstellen over democratie, regering en parlement" (1982)
  • "De toegang tot het Binnenhof. De maatschappelijke herkomst van de Tweede-Kamerleden" (dissertatie, 1983)
  • "De toekomst van het democratisch-socialisme in Europa" (samen met P. van Driel e.a., 1988)
  • "Het 'prefab-kamerlid'. De gewijzigde recrutering van de Tweede-Kamerleden sinds 1971-1972", in: "Tussen Nieuwspoort en Binnenhof" (1989) (tevens mede-redacteur bundel)
  • "Stelregels en spelregels in de Nederlandse politiek" (oratie Leiden, 1990)
  • "Parlement en Politiek" (cursusboek Teleac, samen met J.J. Vis en D.J. Elzinga, 1992)
  • "De Republiek der Deelbelangen. De communicatie tussen ondernemer en parlement" (1993)
  • "De architectuur van het minderhedenbeleid" (met F.H. van der Burg e.a. (1994))
  • "In het stadhuis zijn geen stemmen te halen, een essay over raad en raadslid" (1997)
  • "Samenhang en overzicht, een essay over de lokale democratie aan het einde van de eeuw van de staat" (1998)
  • "Tweehonderd jaar grondwetgeving: historie en actualiteit" (Daalderlezing, 1998)
  • "Verantwoorden of vertrekken, een essay over politieke verantwoordelijkheid" (1999)
  • "Een kwestie van vertrouwen, een essay over de terugkeer van de politiek in het openbaar bestuur" (2002)
  • "De aanspraak der Natie. Het koninklijk recht van kamerontbinding en de rol van de kiezer" (oratie Maastricht, 2004)
  • "Kamerleden als passanten in de Haagse politiek. De maatschappelijke herkomst van Tweede-Kamerleden 1970-2004", in: Jaarboek Parlementaire Geschiedenis 2004, 69 (samen met B. van den Braak)
  • "De eerste Kamer, of de zin van rivaliteit" (afscheidscollege Leiden, 2006)
  • "Het parlement: één instelling, drie instituties", in: J.Th.J. van den Berg e.a. (red.), "Het Parlement: Staatsrechtconferentie 2006" (2007), 15-37
  • "Parlementariërs in tijden van politieke turbulentie", in: K. Aarts, H. van der Kolk en M. Rosema, "Een verdeeld electoraat. De Tweede Kamerverkiezingen van 2006" (2007), 139-164
  • "Van APV tot IJspaleis. Canon van het gemeentebestuur in Nederland" (samen met J.W.M. Engels, VNG-uitgave 2008)
  • "De parlementaire orde is een politieke orde", in: Vertrouwen en zelfvertrouwen. Rapport parlementaire zelfreflectie", (Kamerstukken II, 2008-2009, 31.845, nr. 3, 130-140)
  • "Zonder last. Beschouwingen over de regels in de politiek" (bundel columns, met B.H. van den Braak, 2011)
  • "De dominee en 'de tweede apostel Paulus', (afscheidscollege Maastricht, 2012)
  • "Koning, Kamers, Kabinetsformatie. Instituties en conventies bij de coalitievorming in Nederland" (red., Montesquieu Reeks 2), 2012
  • "De eerste honderdvijftig jaar. Parlementaire geschiedenis van Nederland 1796-1946" (samen met J.J. Vis, 2013)
  • "Eigenzinnige liberalen. Onafhankelijk denkende politici in Nederland" (met Fleur de Beaufort en Patrick van Schie, 2014)
  • "Macht verloren, gezag versterkt. Historische en staatsrechtelijke opmerkingen over het koningschap in Nederland"(2016)
  • diverse artikelen en hoofdstukken in boeken over o.a. constitutionele vraagstukken, de verhouding tussen regering en parlement en het democratisch socialisme

literatuur/documentatie
  • Liesbeth Wytzes, "'Nederlanders gaan slordig om met tradities'", Elsevier, 15 september 2012
  • Maaike van Houten, "'In de PvdA moet het een beetje een rommeltje zijn'", Trouw, 27 september 2012
  • Peter Bootsma, Bert van den Braak en Luc Verhey, "Kringen in de Hofvijver. Liber amicorum voor Joop van den Berg" (2012)

uitgebreide versie

uitgebreide versie
Van deze pagina bestaat een uitgebreide versie met partijpolitieke functies, maatschappelijke nevenfuncties, opleiding, wetenswaardigheden etc. Laat het ons weten als u daar belangstelling voor heeft. reageer

Bovenstaande gegevens zijn ontleend aan het biografisch archief van het Parlementair Documentatiecentrum (PDC) van de Universiteit Leiden en betreffen vooral de periode waarin iemand politiek en bestuurlijk actief is of was.
Aanvullingen en gemotiveerde correcties ontvangt PDC graag. U kunt hiervoor de "reageer-keuze" aan de rechterzijde van deze pagina gebruiken of uw aanvullingen per post sturen naar PDC, antwoordnummer 10801, 2501 BW Den Haag of per email aan info@biografieen.com.