J.G.Ch.A. (Jan) Marijnissen

foto J.G.Ch.A. (Jan) Marijnissenvergrootglas Politiek voorman en lange tijd 'het gezicht' van de Socialistische Partij. Voor die partij vanaf 1994 zestien jaar Tweede Kamerlid, waarvan veertien jaar fractievoorzitter. Werd eerder, in 1975, lid van de gemeenteraad van Oss en bleef dat tot 1993 en was in 1987-1989 lid van Provinciale Staten van Noord-Brabant. Fabrieksarbeider - hij was worstmaker bij 'Unox' en constructie-bankwerker/lasser - die altijd duidelijke taal sprak. Goed debater, die een belangrijke factor was bij de groei van zijn partij in de periode tot 2006. Moest in 2008 vanwege gezondheidsproblemen voortijdig zijn leiderschap neerleggen, maar bleef partijvoorzitter; een functie die hij sinds 1988 heeft.

SP
in de periode 1994-2010: lid Tweede Kamer, fractievoorzitter TK, partijvoorzitter

voornamen (roepnaam)

Johannes Guillaume Christianus Andreas (Jan)

personalia

geboorteplaats en -datum
Oss, 8 oktober 1952

partij/stroming

partij(en)
  • KEN-ml ((Kommunistiese Eenheidsbeweging Nederland, marxistisch-leninistisch), tot 1972 
  • SP (Socialistische Partij), vanaf 1972 

hoofdfuncties

  • fabrieksarbeider in een ijsfabriek 
  • worstmaker en -ophanger N.V. Zwanenberg te Oss 
  • lasser in de metaal-industrie, van 1974 tot 1985 
  • lid gemeenteraad van Oss, van augustus 1976 tot 1993 
  • lid Provinciale Staten van Noord-Brabant, van 28 april 1987 tot 1989 
  • fractievoorzitter SP Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 5 mei 1994 tot 20 juni 2008 
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 17 mei 1994 tot 17 juni 2010 

partijpolitieke functies

overzicht
  • voorzitter SP, vanaf 1988 

vorige
  • lid hoofdbestuur KEN ml, van november 1971 tot 1972 
  • voorzitter SP afdeling Oss, van 1972 tot 1985 
  • voorzitter SP district Brabant-Oost, van 1975 tot 1985 
  • fractievoorzitter SP gemeenteraad van Oss, van 1978 tot 1993 
  • fractievoorzitter SP Provinciale Staten van Noord-Brabant, van april 1987 tot 1989 
  • politiek leider SP, van 1988 tot 20 juni 2008 
  • lid bestuur Stichting beheer SP, omstreeks oktober 1994 
  • lid bestuur Stichting personeel SP, omstreeks oktober 1994 
  • lid bestuur Stichting wetenschappelijk bureau SP, vanaf 1 juli 1994 
  • lid bestuur Stichting studiecentrum SP, vanaf 1 juli 1994 

lijsttrekkerschap etc.
  • Was in 1986 bij de Tweede Kamerverkiezingen nummer 3 op de SP-kandidatenlijst 
  • lijsttrekker SP Tweede Kamerverkiezingen 1989 
  • lijsttrekker SP Tweede Kamerverkiezingen 1994 
  • lijsttrekker SP Tweede Kamerverkiezingen 1998, van 24 januari 1998 tot 6 mei 1998 
  • lijsttrekker SP Tweede Kamerverkiezingen 2002, van 19 januari 2002 tot 15 mei 2002 
  • lijsttrekker SP Tweede Kamerverkiezingen 2003, van 23 november 2002 tot 22 januari 2003 
  • lijsttrekker SP Tweede Kamerverkiezingen 2006, van 7 oktober 2006 tot 22 november 2006 

nevenfuncties

huidige
  • lid Stichting Stop de uitverkoop van de beschaving 

vorige
  • lid bestuur Stichting Midden- en Oost-Europa SP, van 1 juli 1994 tot 1995 
  • lid bestuur Stichting Ons Medisch Centrum 
  • lid presidium Nederlands Gesprekscentrum, van 1996 tot 2003 

erefuncties, comité's van aanbeveling etc.
  • ambassadeur Stichting Kunstweek, omstreeks april 2006 
  • lid Comité van Aanbeveling Stichting Tante Lenie, omstreeks april 2006 
  • lid Raad van Aanbeveling Stichting Gered Gereedschap, omstreeks april 2006 
  • lid Comité van Aanbeveling landelijk Congres der Bestuurskunde, omstreeks april 2006 
  • lid Comité van Aanbeveling Voedselbank Zuidoost Brabant, omstreeks april 2006 
  • lid Comité van Aanbeveling Stichting Ster Voedselhulp Etten-Leur, omstreeks juli 2006 
  • lid Comité van Aanbeveling Stichting VanHarte 
  • lid Comité van Aanbeveling Stichting Jongeren van de Witt 
  • lid Comité van Aanbeveling BON (Beter Onderwijs Nederland), omstreeks 2010 

opleiding

lager onderwijs
  • lagere school te Oss 

voortgezet onderwijs
  • gymnasium en h.b.s., kostschool van de Paters Carmelieten te Oldenzaal, van 1963 tot 1964 
  • voorbereidend hoger en middelbaar onderwijs "Gymnasium Bernrode" te Heeswijk, van 1964 tot 1966 
  • h.b.s.-a, R.K. "Titus Brandsma Lyceum" te Oss 
  • middelbaar onderwijs te Nijmegen 

overige opleidingen
  • cursus Bemetel 
  • cursus lassen 

activiteiten

als parlementariër
  • Diende in oktober 1995 een motie van wantrouwen in n.a.v. de door minister Sorgdrager met de ontslagen procureur-generaal Van Randwijck getroffen afvloeiingsregeling. Deze motie werd verworpen. 
  • Gaf in 1996 de aanzet voor het bij de verkiezing van een Kamervoorzitter opstellen van een profielschets 
  • Een door hem ingediende (en aanvaarde) motie leidde eind 2002 tot de instelling van een Kamercommissie die onderzoek moest doen naar het integratiebeleid 
  • Nam in 2004 het initiatief voor het houden van een debat met de regering over de publieke moraal 
  • Zette zich in voor de komst van een nationaal historisch museum 

wetenswaardigheden

algemeen
  • Was in 1969 in Oss medeoprichter van het blad "Krities Onafhankelijk Experimenteel" 
  • Nam in mei 1973 nadat een staking was uitgebroken bij tapijtenfabriek Bergoss ontslag en wierp zich op als actieleider 
  • Was in 1975 één van de jongste gemeenteraadsleden van Nederland 
  • Introduceerde op 4 november 1997 in een Kamerdebat over de monitoring van teruggezonden Iraanse vluchtelingen de term 'Sorry-democratie'. De betrokken bewindslieden betuigden namelijk wel spijt over het onvolledig informeren van de Kamer, maar verbonden daaraan geen politieke gevolgen. 

uit de privésfeer
  • In 2005 en in 2007 enige weken uitgeschakeld door een hernia en was in 2006 enige tijd afwezig vanwege hartklachten. 
  • Zijn vader was ambtenaar van de afdeling financiën van de gemeente Oss. Hij overleed in januari 1963. 

woonplaats
Oss

overige onderscheidingen en prijzen
Machiavelli-prijs 2008

publicaties/bronnen

publicaties
  • "Samenleven kan je niet alleen" (1993) 
  • "Tegenstemmen, een rood antwoord op Paars" (1996) 
  • "Effe dimmen. Een rebel in Den Haag" (Amsterdam/Antwerpen, 1998) 
  • "De laatste oorlog" (samen met Karel Glastra van Loon, 2000) 
  • "Schrale rijkdom. De erfenis van acht jaar Paars" (2002) 
  • "Nieuw optimisme" (2003) 
  • "Waar historie huishoudt" (2005) 
  • "Hoe dan, Jan?" (2005) 
  • "Kijk op deze tijd" (2013) 

literatuur/documentatie
  • Steffie Kouters, "'Ik ben ook voor Formule 1'", "Volkskrant Magazine", 21 april 2007 
  • C. van der Laan en T. Lagas, "Ook straks de absolute baas van de SP", Trouw, 18 juni 2008 
  • Toof Brader en Marja Vuijsje, "Haagse portretten. Tweede-Kamerleden, ministers, staatssecretarissen" (1995, 1999) 

familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm
gehuwd te Oss, 1976

kinderen
1 dochter

Bovenstaande gegevens zijn ontleend aan het biografisch archief van het Parlementair Documentatiecentrum (PDC) van de Universiteit Leiden en betreffen vooral de periode waarin iemand politiek en bestuurlijk actief is of was.
Aanvullingen en gemotiveerde correcties ontvangt PDC graag. U kunt hiervoor de "reageer-keuze" aan de rechterzijde van deze pagina gebruiken of uw aanvullingen per post sturen naar PDC, antwoordnummer 10801, 2501 BW Den Haag of per email aan info@biografieen.com.