A.G. Ellis

foto A.G. Ellisvergrootglas Marineofficier die onder meer commandant van de zeemacht in Indië was en commandant van de stelling van Den Helder. Groeide op in Suriname als zoon van een welgestelde hoofdambtenaar en een vrijgekochte Surinaamse slavin. Was als zeeofficier ook lange tijd actief in de Oost. In het kabinet-Kuyper minister van Marine. Typische a-politieke marineman, die gold als 'socialistenvreter'.

partijloos
in de periode 1903-1905: minister

voornamen

Abraham George

personalia

geboorteplaats en -datum
Paramaribo, 26 augustus 1846

overlijdensplaats en -datum
Amsterdam, 29 november 1916

levensbeschouwing
Hervormd

partij/stroming

partij(en)
partijloos

hoofdfuncties

  • marineofficier, voer mee met een marineschip naar China en Japan 
  • chef van een afdeling, departement van Marine te Batavia (Ned.-Indië), van 1867 tot 1868 
  • officier bij de Marine-Torpedodienst, van 1868 tot 1873 
  • actief op een marineschip in de wateren rond Atjeh, van 1873 tot 1875 
  • officier-ambtenaar departement van Marine te Batavia (Ned.-Indië), van 1875 tot 1879 
  • adjudant van Ktz. J.W. Binkes, vanaf 1879 (betrokken bij een oefentocht met vier marineschepen) 
  • commandant Zr.Ms. schoener 'Argus', tot 1884 
  • adjudant van de minister van Marine, van 1884 tot april 1885 
  • adjudant van Sbn. J.W. Binkes, Commandant der Zeemacht in Nederlands-Indië, van april 1885 tot 1888 
  • commandant Zr.Ms. kruiser 'Java', 1887 
  • regeringsvertegenwoordiger in Washington voor herziening voorschriften tot voorkoming van aanvaringen op zee, vanaf 1889 
  • inspecteur Marine-torpedodienst, van januari 1894 tot 1 april 1895 
  • chef der afdeling personeel, ministerie van Marine, van 1 april 1895 tot 16 augustus 1897 
  • belast met gereedmaking pantserschip Hr.Ms. 'Zeeland', vanaf 1897 
  • commandant pantserschip Hr.Ms. 'Zeeland', van 1897 tot 1901 
  • commandant pantserschip Hr.Ms. 'Utrecht', van 1901 tot 1902 
  • stationscommandant in West-Indië, van 22 oktober 1901 tot 11 april 1902 
  • belast met diplomatieke zending naar de president van Venezuela, van 8 april 1902 tot 10 april 1902 
  • (waarnemend) directeur-commandant marinedirectie te Willemsoord en commandant van de Stelling Den Helder, van 2 juni 1902 tot 16 maart 1903 
  • minister van Marine, van 16 maart 1903 tot 16 augustus 1905 
  • minister van Buitenlandse Zaken ad interim, van 9 maart 1905 tot 22 april 1905 (na het aftreden van minister Melvil van Lynden) 
  • minister van Buitenlandse Zaken ad interim, van 7 augustus 1905 tot 16 augustus 1905 (na het aftreden van minister Van Weede van Berencamp) 

officiersrangen
  • luitenant-ter-zee tweede klasse, van 1 juli 1867 tot 1 juni 1879 
  • luitenant-ter-zee eerste klasse, van 1 juni 1879 tot 1 januari 1891 
  • kapitein-luitenant-ter-zee, van 1 januari 1891 tot 1 april 1895 
  • kapitein-ter-zee, van 1 april 1895 tot 1 juni 1902 
  • schout-bij-nacht, van 2 juni 1902 tot 2 juni 1904 
  • vice-admiraal, van 2 juni 1904 tot 1 december 1905 

nevenfuncties

  • secretaris commissie van onderzoek naar het vergaan van "De Adder", 1882 
  • lid en secretaris commissie van de Marinewerven, 1883 
  • permanent commissaris Fonds voor de dek- en onderofficieren en mindere schepelingen bij 's Rijks zeemacht, omstreeks 1895 
  • lid commissie tot het examineeren van zee-officieren en adelborsten, omstreeks 1895 
  • voorzitter commissie tot samenstelling der instructie bij het seinboek der Koninklijke Nederlandse Zeemacht 
  • adjudant in buitengewone dienst van Hare Majesteit de Koningin, vanaf 17 augustus 1905 
  • voorzitter Vereniging "Onze Vloot", vanaf december 1905 (medeoprichter) 
  • redacteur blad "Onze Vloot", van 1908 tot 1912 
  • lid Raad van Commissarissen Nederlandsche Petroleum Maatschappij, omstreeks 1912 
  • lid bestuur Koloniale Rubber Maatschappij te Amsterdam, omstreeks 1916 

erefuncties, comité's van aanbeveling etc.
  • erelid Marinevereeniging 
  • erevoorzitter "Onze Vloot" 

opleiding

hoger beroepsonderwijs
  • officiersopleiding KIM (Koninklijk Instituut voor de Marine) te Willemsoord, van 1860 tot 1 september 1864 
  • adelborst, van 1 september 1864 tot 1 juli 1867 

wetenswaardigheden

algemeen
  • Trad als minister hard op tegen mogelijke verzetshaarden bij de marine en ontsloeg alle bestuurders van de sociaaldemocratische Matrozenbond 
  • In 1905 werd vanuit marinekringen bij hem aangedrongen zich kandidaat te stellen voor de Tweede Kamer in het kiesdistrict Den Helder. Op verzoek van de Koningin vroeg Lohman aan hem aan dit verzoek geen gehoor te geven. 

uit de privésfeer
  • Zijn vader was hoofdambtenaar te West-Indië 
  • Zijn moeder werd als slavin in Suriname geboren uit een gemengd huwelijk 
  • Schoonzoon van de vice-admiraal J.W. Binkes 

niet-aanvaarde politieke functies
  • minister van Marine, februari 1908 (geweigerd vanwege hartproblemen) 

woonplaats(en)/adres(sen)
  • Suriname, van 1846 tot 1860 
  • Nederlands-Indië, van 1864 tot 1868 
  • Nederlands-Indië, van 1873 tot 1884 
  • Nederlands-Indië, van april 1885 tot 1889 
  • 's-Gravenhage, Riouwstraat 125 

ridderorden
  • Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 17 februari 1890 
  • Commandeur in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 26 maart 1907 (t.g.v. De Ruyterfeesten) 

publicaties/bronnen

literatuur/documentatie
  • G.A.M. Beekelaar, "Ellis, Abraham George (1846-1916)", in: Biografisch Woordenboek van Nederland, deel VI (elektronische versie) 
  • biografie in "Marinemaandblad", jrg. 31, 553 
  • W.F. de Gaay Fortman (red.), "De Savornin Lohman" (1987) 
  • Carla Boos, "Surinaamse socialistenvreter", in: Historich Nieuwsblad, december 2012 

Biografisch Woordenboek(en)
biografie opgenomen in het Biografisch Woordenboek van Nederland

familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm
gehuwd te 's-Gravenhage, 13 juni 1889

echtgeno(o)t(e)/partner
E.M.A. Binkes, Elisabeth Maria Anna

kinderen
kinderloos

vader
J. Ellis, Johannes

geboorteplaats en/of -datum
St. George d'Elmina, 11 februari 1812

moeder
M.L. de Hart, Maria Louisa

geboorteplaats en/of -datum
Suriname, 10 augustus 1826

Bovenstaande gegevens zijn ontleend aan het biografisch archief van het Parlementair Documentatiecentrum (PDC) van de Universiteit Leiden en betreffen vooral de periode waarin iemand politiek en bestuurlijk actief is of was.
Aanvullingen en gemotiveerde correcties ontvangt PDC graag. U kunt hiervoor de "reageer-keuze" aan de rechterzijde van deze pagina gebruiken of uw aanvullingen per post sturen naar PDC, antwoordnummer 10801, 2501 BW Den Haag of per email aan info@biografieen.com.