Mr. G.Ph. (Gerard) Helders

foto Mr. G.Ph. (Gerard) Heldersvergrootglas Kortstondig minister van Zaken Overzee voor de CHU in het laatste kabinet-Drees en het overgangskabinet-Beel. Doorliep een ambtelijke carrière in Nederlands-Indië en was onder meer gemeenteraadslid in Bandoeng en Batavia voor de Christelijk Staatkundige Partij. Na 1945 ambtenaar van het ministerie van Financiën en directeur van Nationale Trust Maatschappij. Had als minister onder meer te maken met de opbouw van het bestuur in Nieuw-Guinea. Na zijn ministerschap zestien jaar lid van de Raad van State.

CHU
in de periode 1957-1975: minister, lid Raad van State

voornamen (roepnaam)

Gerardus Philippus (Gerard)

personalia

geboorteplaats en -datum
Rotterdam, 9 maart 1905

overlijdensplaats en -datum
Wassenaar, 6 januari 2013

levensbeschouwing
Hervormd: midden-orthodox

partij/stroming

partij(en)
  • Christelijk Staatkundige Partij (Ned.-Indië) 
  • CHU (Christelijk-Historische Unie) 

hoofdfuncties en beroepen

  • medewerker advocatenkantoor te Rotterdam, van 1929 tot 1930 
  • ambtenaar departement van Financiën te Batavia (Ned.-Indië), van 1931 tot mei 1932 
  • inspecteur van belastingen te Bandoeng (Ned.-Indië), van mei 1932 tot 1936 
  • lid gemeenteraad te Bandoeng, tot 1936 
  • inspecteur van belastingen te Batavia, van 1937 tot 1941 
  • lid gemeenteraad te Batavia, tot 1942 
  • commandant Algemeen Hoofdkwartier te Batavia, van 1941 tot 1942 
  • tijdelijk ambtenaar afdeling Juridische Zaken en Bewindvoering, ministerie van Financiën, van 1946 tot 1 april 1946 
  • plaatsvervangend hoofd afdeling Juridische Zaken en Bewindvoering, ministerie van Financiën, van 1 april 1946 tot 1 februari 1948 
  • hoofd fiscale zaken Nederlands-Indische Handelsbank (later Nationale Trust Maatschappij) te Amsterdam, van 1 februari 1948 tot 1 januari 1949 
  • directeur Nationale Trust Maatschappij te Amsterdam, van 1 januari 1949 tot 16 februari 1957 
  • minister van Zaken Overzee, van 16 februari 1957 tot 19 mei 1959 (benoemd bij K.B. van 13 februari 1957) 
  • lid Raad van State, van 1 augustus 1959 tot 1 september 1975 (benoemd bij K.B. van 3 juli 1959) 

gevangenschap/internering
geïnterneerd Japans gevangenkamp, van 1942 tot 1945

takenpakket (bewindspersoon)
  • Was als minister belast met de uitvoering van het Statuut voor het Koninkrijk en met de aangelegenheden betreffende Suriname, de Nederlands Antillen en Nieuw-Guinea. De internationale aspecten van het Nieuw-Guineabeleid werden echter behartigd door Buitenlandse Zaken. 

nevenfuncties

  • activiteiten op sociaal, kerkelijk en cultureel gebied 
  • leraar opleiding belastingdienst te Batavia 
  • scriba Centrale Kerkenraad, Nederlandse Hervormde Kerk, omstreeks 1957 
  • honorair secretaris-generaal IFA (International Fiscal Association), tot 1957 
  • lid Raad van Commissarissen N.V. Verolme 
  • voorzitter College van Advies voor de Kinderbescherming, omstreeks 1967 en nog in 1971 

afgeleide functies, presidia etc.
  • lid afdeling Buitenlandse Zaken (Raad van State) 
  • lid afdeling Financiën (Raad van State) 
  • lid afdeling Defensie (Raad van State) 
  • lid afdeling Verkeer en Waterstaat (Raad van State) 
  • lid afdeling Landbouw en Visserij (Raad van State) 
  • lid afdeling Zaken Overzee (Raad van State) 
  • lid afdeling geschillen van bestuur (Raad van State) 

opleiding

voortgezet onderwijs
  • vijfjarige h.b.s. 
  • staatsexamen Latijn en Grieks 

academische studie
  • Nederlands recht: privaatrecht, Rijksuniversiteit Leiden, van 16 oktober 1924 tot 27 juni 1929 

post-academisch onderwijs
  • opleiding tot inspecteur van Financiën te Batavia, van 1930 tot 1931 

activiteiten

als bewindspersoon (beleidsmatig)
  • Reisde in 1957 tweemaal naar 'de West' 
  • Werkte als minister onder andere aan een bestuursregeling voor Nederlands Nieuw-Guinea 
  • Op 6 november 1957 kwam het tot een Australisch-Nederlandse verklaring over het bestuur van Nieuw-Guinea. Daardoor werden er Australische en Nederlandse liaison-officieren gestationeerd op Nieuw-Guinea, kwam er een speciale attaché in Canberra voor Nieuw-Guineazaken en werd het ambtelijk overleg geïntensiveerd. 
  • Verleende financiële steun aan de ontwikkeling van de landbouw in Suriname, met name in het district Nickerie 
  • Bevorderde in 1958 het vertrek van J. van Baal en de benoeming van P.J. Platteel tot Gouverneur van Nieuw-Guinea 

wetenswaardigheden

algemeen
  • Verrichtte in 1958 als minister van Zaken Overzee in het Feyenoord-stadion de aftrap voor de interlandvoetbalwedstrijd Nederland-Curaçao 
  • Was tijdens de formatiepoging van De Quay in april 1959 de beoogde minister van Volkshuisvesting en Bouwnijverheid en was bereid toe te treden tot het kabinet 

uit de privésfeer
  • Was van 21 augustus 2012 tot aan zijn overlijden de oudste Nederlandse man 
  • Zijn vader was bierbottelaar en wijnhandelaar 

verkiezingen
  • Stond in 1959 vijftiende op de CHU-kandidatenlijst voor de Tweede Kamer 

woonplaats(en)/adres(sen)
  • Batavia (Ned.-Indië), van 1930 tot 1946 
  • Hilversum, vanaf 1954 (nog in 1957) 
  • Wassenaar, Storm van 's-Gravesandeweg 71, tot mei 1976 
  • 's-Gravenhage, vanaf mei 1976 
  • Wassenaar, Raaphorstlaan, omstreeks 2005 

ridderorden
  • Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 9 juni 1959 
  • Commandeur in de Orde van Oranje-Nassau, 29 april 1969 

overige onderscheidingen en prijzen
  • oorlogskruis 
  • kruis handhaving orde en vrede in Nederlands-Indië 
  • kruis langjarige dienst als officier der Koninklijke Landmacht 

rang(en) reserve-officier
  • reserve-officier Koninklijke Landmacht, departement van Oorlog te Bandoeng 

publicaties/bronnen

literatuur/documentatie
P.J. Drooglever, "Liever juridisch maatwerk dan het politieke gewoel. Gerard Helders (1905-2013)", in: Jaarboek Parlementaire Geschiedenis 2013, 165

archivalia via site Nationaal Archief
vindplaatsen en beschrijvingen verzameld door het Nationaal Archief

familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm
gehuwd te Rotterdam, 22 mei 1930 (echtgenote overleden in 1982)

echtgeno(o)t(e)/partner
P.M. Meijer, Pieternella Margaretha (Nel)

kinderen
1 zoon en 4 dochters

vader
G.Ph. Helders, Gerardus Philippus

geboorteplaats en/of -datum
Rotterdam, 29 maart 1880

moeder
J.A.M.J. Kleinbloesem, Jacoba Alijda Maria Josevina

geboorteplaats en/of -datum
Rotterdam, 12 augustus 1883

familierelaties
Schoonvader van J.H.B. Hulshof, staatsraad

Bovenstaande gegevens zijn ontleend aan het biografisch archief van het Parlementair Documentatiecentrum (PDC) van de Universiteit Leiden en betreffen vooral de periode waarin iemand politiek en bestuurlijk actief is of was.
Aanvullingen en gemotiveerde correcties ontvangt PDC graag. U kunt hiervoor de "reageer-keuze" aan de rechterzijde van deze pagina gebruiken of uw aanvullingen per post sturen naar PDC, antwoordnummer 10801, 2501 BW Den Haag of per email aan info@biografieen.com.