Dr. R. Westerhoff

R. Westerhoff
bron: Collectie-Van Eck (Nationaal Archief)

Arts uit het Groningse Warffum, die ook natuurkundige was en zich bezighield met geschiedkunde. Was in 1825 na het overlijden van zijn leermeester kandidaat voor een hoogleraarschap in de landbouwkunde in Groningen, maar werd niet benoemd. Als Tweede Kamerlid medestander van Thorbecke. Speelde behalve op terreinen waarop hij specialist was geen opvallende rol in de Kamer. Wel een erudiete geleerde, maar bescheiden in zijn optreden. Sprak met zwakke stem en een Gronings dialect, en volgens tijdgenoten ook wat langdradig.

Thorbeckiaan, 'pragmatisch' liberaal
functie(s) in de periode 1849-1874: lid Tweede Kamer

Inhoud

  1. Personalia
  2. Partij/stroming
  3. Hoofdfuncties/beroepen
  4. Nevenfuncties
  5. Opleiding
  6. Activiteiten
  7. Wetenswaardigheden
  8. Publicaties van/over
  9. Familie/gezin

Personalia

voornamen (roepnaam)

Rembertus

titulatuur en naam

Dr. R. Westerhoff Rembertus

geboorteplaats en -datum

Oosterland (N.H.), 14 maart 1801 (op het eiland Wieringen)

overlijdensplaats en -datum

Warffum, 25 maart 1874

levensbeschouwing

Nederlands Hervormd

Partij/stroming

stroming(en)

'pragmatisch liberaal' (werd wel tot de Thorbeckianen gerekend)

Hoofdfuncties/beroepen

  • huisarts te Warffum, van 1825 tot 25 maart 1874
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 13 februari 1849 tot 20 augustus 1850 (voor het kiesdistrict Appingedam)
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 7 oktober 1850 tot 26 april 1853 (voor het kiesdistrict Appingedam)
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 14 juni 1853 tot 1 oktober 1866 (voor het kiesdistrict Appingedam)
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 19 november 1866 tot 3 januari 1868 (voor het kiesdistrict Appingedam)
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 25 februari 1868 tot 25 maart 1874 (voor het kiesdistrict Appingedam)

Nevenfuncties

  • lid Provinciaal Collegie van Toezigt op de Nederlandse Hervormde Kerk
  • kerkvoogd te Warffum

afgeleide functies, presidia etc.

  • lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van november 1861 tot april 1862
  • lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van juni 1869 tot september 1869

Opleiding

onderwijs buiten schoolverband

  • huisonderwijs
  • in de leer bij apotheker Uilkens, van 1817 tot 1818
  • in de leer bij apotheker-chirurgijn F. ter Borch te Groningen, van 1818 tot 1819

voortgezet onderwijs

  • toelatingsexamen voor de Hogeschool, 1819

academische studie

  • geneeskunde (gepromoveerd op dissertatie), Hogeschool te Groningen, van 19 september 1819 tot 12 juni 1825 (studeerde ook botanica en natuurkunde)

Activiteiten

als parlementariër

  • Sprak in de Tweede Kamer onder meer over volksgezondheid, landbouw, het armbestuur, accijnzen, waterstaat, West-Indië en onderwijs
  • Zette zich in voor de vestiging van een Rijks-HBS te Warffum

opvallend stemgedrag

  • Behoorde in 1854 tot de 19 leden die tegen het wetsvoorstel tot vaststelling van het reglement op het beleid der regering van Nederlandsch-Indië stemden
  • Stemde in 1860 vóór de ontwerp-Wet aanleg van spoorwegen voor rekening van de staat
  • Stemde in 1862 tegen de wetsvoorstellen tot afschaffing van de slavernij in Suriname en op de Antillen
  • Stemde in 1863 als één van de weinige liberalen tegen de ontwerp-Wet op het middelbaar onderwijs
  • Behoorde in 1865 tot de minderheid van de liberalen die tegen de ontwerp-wet tot regeling van de uitoefening der geneeskunst stemde
  • Behoorde in 1866 tot de liberalen die vóór het amendement-Poortman op de ontwerp-Cultuurwet stemden. Door aanneming van dit amendement viel het kabinet-Fransen van de Putte.
  • Stemde op 23 maart 1868 vóór de motie-Blussé van Oud-Alblas, die uitsprak dat de Kamerontbinding van 1867 niet in het landsbelang was geweest
  • Stemde in 1872 tegen artikel 1 van de ontwerp-Wet op de inkomstenbelasting van minister Blussé. Het wetsvoorstel werd na de verwerping ingetrokken.

Wetenswaardigheden

algemeen

  • Behoorde tot de antimilitaristen

uit de privésfeer

  • Zijn vader hield zich bezig met landbouwkunde, geologische en oudheidkundige zaken
  • Hij weigerde na zijn studie een rijksbetrekking bij de cultures in Nederlands-Indië
  • Hij woonde samen met zijn zuster
  • Werd na het overlijden van zijn leermeester J.A. Uilkens niet benoemd tot hoogleraar, hetgeen hem zeer griefde

anekdotes en citaten

  • Een door hem gehouden betoog over de noodzaak van het begraven van lijken maakte zo'n indruk op minister Fock dat in de nieuwe Wet op de lijkbezorging een artikel werd opgenomen waarbij crematie werd verboden. Hij vertelde van een dienstmeid die van een buitenechtelijk kind was bevallen en dat vervolgens aan de varkens had gevoerd. De kans dat ontaarde moeders hun kind zouden verbranden, achtte hij niet denkbeeldig en dat zou dan wellicht als ethisch 'hoogstaander' worden verdedigd.

verkiezingen

  • Versloeg in januari 1849 in het district Appingedam W.J. Mees na herstemming
  • Werd in 1850 bij de algemene verkiezingen samen met J.F. Zijlker gekozen. Kreeg ruim 77 procent van de stemmen.
  • Werd in 1852 bij de periodieke verkiezing met ruim 83 procent van de stemmen herkozen
  • Werd in 1853 bij de algemene verkiezingen samen met J.F. Zijlker gekozen. Kreeg ruim 72 procent van de stemmen.
  • Werd in 1856, 1860 en 1864 met een ruime meerderheid herkozen
  • Werd in 1866 bij de algemene verkiezingen samen met J.F. Zijlker gekozen. Kreeg 70 procent van de stemmen.
  • Werd in 1868 bij de algemene verkiezingen samen met J.F. Zijlker gekozen. Kreeg ruim 68 procent van de stemmen.
  • Versloeg in 1869 bij de periodieke verkiezingen B.J. Gratama
  • Versloeg in 1873 A. Kuyper (a.r.). Hij kreeg ruim 76 procent van de stemmen.

woonplaats(en)/adres(sen)

Warffum, omstreeks 1825 tot 25 maart 1874

ridderorden

Officier in de Orde van de Eikenkroon, 1859

verenigingen, sociëteiten, genootschappen etc.

lid Maatschappij der Nederlandsche Letterkunde te Leiden

Publicaties van/over

lijst van publicaties

  • "Botanica Medica, de quarundum plantarum in provincia Groningana indigenarum usu oeconomico et medico" (dissertatie, 1825)
  • "Leesboek over de natuurlijke historie van de provincie Groningen" (samen met G. Acker Stratingh (1827))
  • "De kwelderkwestie nader toegelicht etc." (1844)
  • "Twee hoofdstukken uit de geschiedenis van ons dijkwezen" (1865)
  • "Verhandeling over de kol- of heksenkringen, ook wel toverkringen genaamd" (1859)
  • artikelen in Bijdragen tot de geschiedenis en oudheidkunde van Groningen

literatuur/documentatie

  • Sagittarius, "Parlementaire Portretten. De aftredende helft van de Tweede Kamer der Staten-Generaal" (1869)
  • Levensbericht door H.O. Feith, in: "Levensberichten van leden van de Maatschappij der Nederlandsche Letterkunde", 1875, 79
  • Nieuw Nederlandsch Biografisch Woordenboek, deel IV, 1446

Biografisch Woordenboek(en)

biografie opgenomen in het Nieuw Nederlandsch Biografisch Woordenboek

publicaties over en van letterkundigen

biografie

Familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm

ongehuwd

vader

P. Westerhoff Bzn., Petrus

geboorteplaats en/of -datum

Warffum, 28 maart 1765

beroep vader

predikant te Oosterland (tot 1810) en te Warffum (sinds 1810)

moeder

Tj. de Cock, Tjaardina

geboorteplaats en/of -datum

Pieterburen, 11 augustus 1766

beroep grootvader (vaderskant)

predikant

beroep grootvader (moederskant)

predikant