Charismatische sociaaldemocratische voorman in het interbellum en in de eerste naoorlogse jaren. Aanvankelijk onderwijzer. Leidde met veel bezieling de socialistische jeugdbeweging AJC en was voorzitter van de SDAP en na de oorlog van de PvdA. Was actief in het verzet, onder andere bij 'Het Parool'. In 1945-1946 regeringscommissaris voor het toezicht op politieke delinkwenten. Fel anticommunistisch en daarom ook onderwerp van een communistische lastercampagne. In de Tweede Kamer defensiewoordvoerder van de PvdA. Goed organisator, maar met een autoritaire stijl.SDAP, PvdA
in de periode 1937-1954: lid Tweede Kamer, lid Eerste Kamer, partijvoorzitter
voornamen (roepnaam)
personalia
Vlaardingen, 7 juni 1891
overlijdensplaats en -datum
Amsterdam, 19 juli 1955
levensbeschouwing
geen godsdienst
partij/stroming
- -SDAP (Sociaal-Democratische Arbeiderspartij), van 1918 tot 9 februari 1946
- -PvdA (Partij van de Arbeid), vanaf 9 februari 1946
loopbaan
- -tijdelijk onderwijzer te Vlaardingen, van 1 december 1911 tot 1 mei 1912
- -onderwijzer, Openbare lagere school te Vlaardingen, van 1 mei 1912 tot 1919 (onderbreking i.v.m. mobilisatie)
- -onderwijzer, Openbare lagere school te Amsterdam, van juni 1919 tot 1920
- -bezoldigd secretaris AJC (Arbeiders Jeugd Centrale), van 1 november 1920 tot 11 mei 1924
- -bezoldigd voorzitter AJC (Arbeiders Jeugd Centrale), van 11 mei 1924 tot november 1924
- -bezoldigd voorzitter IvAO (Instituut voor Arbeidersontwikkeling), van november 1924 tot mei 1927
- -voorzitter AJC (Arbeiders Jeugd Centrale), van mei 1927 tot 1 april 1934
- -voorzitter SDAP, van 1 april 1934 tot 9 februari 1946
- -lid Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 17 september 1935 tot 4 juni 1946
- -ondergedoken, van 1940 tot 1 april 1943
- -geïnterneerd strafgevangenis te Scheveningen, vanaf 1 april 1943
- -geïnterneerd gevangenenkamp te Haaren (N.Br.), tot april 1944
- -geïnterneerd concentratiekamp te Sachsenhausen, van april 1944 tot mei 1945
- -regeringsgemachtigde in algemene dienst, belast met toezicht op arrestatie en bewaking van politieke delinkwenten, ministerie van Algemene Oorlogsvoering, van 25 juli 1945 tot 9 mei 1946
- -voorzitter PvdA, van 9 februari 1946 tot 25 februari 1955 (uigeschakeld door een ongeval in 1949 en afwezig vanwege ziekte vanaf begin 1953)
- -lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 4 juni 1946 tot 19 september 1954
partijpolitieke functies
- -lid commissie onderzoek van het militaire vraagstuk, vanaf juli 1924
- -lid bestuur AJC (Arbeiders Jeugd Centrale), van november 1924 tot mei 1927
- -redacteur AJC-orgaan "Het Jonge Volk", 1928
- -lid SDAP-commissie actie en propaganda tegen extremisme (Commissie van Vijf), vanaf april 1934
- -lid commissie beginselprogramma PvdA, van 27 juli 1946 tot 24 april 1947
- -lid fractiebestuur PvdA Tweede Kamer der Staten-Generaal, van juli 1946 tot 19 september 1954
lijsttrekkerschap etc.
- -lijstaanvoerder PvdA Tweede Kamerverkiezingen 1946 (kieskringen Amsterdam, Groningen en Assen)
- -lijstaanvoerder PvdA Tweede Kamerverkiezingen 1948 (kieskringen Amsterdam, Groningen en Assen)
nevenfuncties
- -propagandist KGOB (Kwekelingen Geheel-Onthouders Bond), vanaf 1907
- -voorzitter KGOB (Kwekelingen Geheel-Onthouders Bond), afdeling Haarlem, vanaf november 1908
- -secretaris KGOB (Kwekelingen Geheel-Onthouders Bond), van oktober 1912 tot 1913
- -voorzitter Stichting voor Zon en Vrijheid
- -redacteur maandblad "De Nieuwe Stem", van oktober 1918 tot oktober 1919
- -redacteur "De Daad", orgaan voor sociaaldemocratische jongeren, vanaf januari 1920
- -lid bestuur Socialistische Jeugd Internationale, van mei 1926 tot 1932
- -lid Staatscommissie aanvullend onderwijs voor de rijpere jeugd (Staatscommissie-Van Wijnbergen), van 7 maart 1927 tot 24 maart 1930
- -lid commissie tot bestrijding van de gevolgen van jeugdwerkloosheid, vanaf april 1932
- -voorzitter Socialistische Jeugd Internationale, van 1932 tot 1935
- -lid commissie herziening tactiek SDAP, van juni 1933 tot november 1933
- -lid bestuur Troelstra-oord, vanaf april 1934
- -lid bestuur IvAO (Instituut voor Arbeidersontwikkeling), vanaf april 1934
- -lid Centrale Jeugdraad, tot juli 1934
- -lid Raad van Commissarissen N.V. "De Arbeiderspers", vanaf mei 1934
- -lid Politiek Convent, van 1 juli 1940 tot november 1940
- -lid redactie illegale blad "Het Parool", van februari 1941 tot maart 1942
- -redacteur illegale blad "Verzet", van maart 1942 tot 1 april 1943
- -lid Nationaal Comité van het Grootburgercomité, van 1942 tot 1 april 1943
- -ondervoorzitter Nationale Advies Commissie (adviescollege voor de samenstelling van de Voorlopige Staten-Generaal), van 20 juli 1945 tot 16 november 1945
- -voorzitter Staatscommissie voor het annexatie-vraagstuk, van 22 augustus 1945 tot mei 1946
- -lid Legercommissie, van 16 juni 1947 tot juli 1948
- -lid Defensiecommissie, van juli 1948 tot 1954
afgeleide functies, presidia etc.
- -voorzitter één van de vier Commissies van Rapporteurs over wetsontwerp Overdracht Souvereiniteit Indonesië (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 23 november 1949 tot december 1949
- -voorzitter begrotingscommissie voor Oorlog en Marine (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 27 september 1950 tot 17 september 1953
- -voorzitter vaste commissie voor Oorlog en Marine (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 17 september 1953 tot 16 november 1953
opleiding
- -u.l.o. te Vlaardingen
hoger beroepsonderwijs
- -Rijkskweekschool voor onderwijzers te Haarlem, van 1 mei 1907 tot mei 1911
- -gymnastiek (L.O.-akte)
- -gymnastiek (hoofdakte), tot 1914
activiteiten
- -Hield zich in de Eerste Kamer vooral bezig met buitenlandse zaken
- -Was defensiewoordvoerder van de PvdA-Tweede Kamerfractie
- -Interpelleerde in 1938 minister Patijn over de stappen door de regering gedaan of te doen inzake de erkenning van de koning van Italië als keizer van Ethiopië
wetenswaardigheden
- -Leider, propagandist en organisator van de socialistische jeugdbeweging
- -Charismatisch redenaar, met grote retorische kwaliteiten
uit de privésfeer
- -Maagpatiënt, vaak ten gevolge van spanningen
- -Gehuwd met een dochter van J.A. Bergmeijer, partijbestuurder van de SDAP Zij was na de oorlog gemeenteraadslid in Amsterdam.
- -In juni 1935 werd met zijn toestemming zijn echtgenote, Irene Bergmeijer, door de Amsterdamse arrondissementsrechtbank belast met de ouderlijke macht over hun dochter Irene
- -Trachtte in mei 1940 tevergeefs via IJmuiden naar Engeland uit te wijken
- -Raakte in januari 1949 zwaar gewond bij een vliegtuigongeluk in Denemarken, op een missie om bij de Noorse regering begrip te vragen voor het Nederlandse Indië-beleid.
- -Kreeg in februari 1955 een beroerte
- -Van hem staat bij het Koos Vorrinkhuis (een NIVON-huis) in Lage Vuursche een borstbeeld
- -Zijn vader was kantoorbediende N.V. Hollandse Fabriek van Melkprodukten en Voedingsmiddelen "Hollandia" en later directeur van de Algemeene Boter Centrale
verkiezingen
- -Werd in 1935 en 1937 tot Eerste Kamerlid gekozen door Groep III: Noord-Holland en Friesland
woonplaats(en)/adres(sen)
- -Vlaardingen (jeugdjaren)
- -Haarlem, Nassaulaan 35 rood, omstreeks 1907 en nog in 1911
- -Vlaardingen, van 1911 tot 1919
- -Utrecht, Hugo de Grootstraat 34b, van 1919 tot juni 1919
- -Amsterdam, Van der Pekstraat 11, van juni 1919 tot maart 1927
- -Amsterdam, Marco Polostraat, van maart 1927 tot januari 1928
- -Amsterdam, Prinsengracht 1055 boven, van december 1934 en nog in 1940
- -Amsterdam, Frans van Mierisstraat 45b, omstreeks 1945 en nog in 1946
- -'s-Gravenhage, Benoordenhoutseweg 264, omstreeks 1947
- -Amsterdam, Tesselschadestraat 31, omstreeks 1949 en nog in 1952
ridderorden
Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 29 april 1950
relevante buitenlandse reizen
- -reizen naar o.a. Duitsland, Polen, Oostenrijk, Finland, Noorwegen, Zweden
- -studiereizen naar Letland en Estland, Hongarije, Joegoslavië en Bulgarije, omstreeks 1932
verenigingen, sociëteiten, genootschappen etc.
- -lid 'blauwe' N.V. (Nederlandse Vereniging tot Afschaffing van Alcoholhoudende Dranken)
- -lid Nederlandsche beweging "Eenheid Door Democratie", vanaf 1935
militaire dienst
- -dienstplichtig militair bij de Landstorm, van 1914 tot 1918 (gemobiliseerd)
- -korporaal Infanteriebrigade, van 23 december 1916 tot mei 1917
- -sergeant Infanteriebrigade, van mei 1917 tot januari 1918
- -vaandrig Infanteriebrigade te 's-Gravenhage, van 11 januari 1918 tot mei 1918
rang(en) reserve-officier
- -reserve-tweede luitenant der landstorm te Utrecht, van mei 1918 tot januari 1919
- -kaptein Burgerwacht te Amsterdam, mei 1940
publicaties/bronnen
- -"De A.J.C, als deel der moderne arbeidersbeweging" (1924)
- -"De komende nieuwe kultuur" (1925)
- -"Naar beter tijden" (ca. 1925)
- -"Achter de vaandels!: een nieuwe jeugd, een nieuwe taak" (ca. 1925)
- -"Voor vrede en vrijheid" (1932)
- -"De wolf in schaapsvacht: wat staat er in het program van de N.S.B.?" (1933)
- -"Om de vrije mens van de nieuwe gemeenschap" (1933)
- -"Walter Rathenau" (1936)
- -"Een halve eeuw beginselstrijd. Overdenkingen over verleden en toekomst bij een historische mijlpaal" (1941)
- -"De oorlog en het gevaar van het bolsjewisme" (1942)
- -"Over de toekomstige positie van de partij in verband met het jongste verleden" (1942)
literatuur/documentatie
- -"Wat deed Koos Vorrink? De klare taal der feiten" (Amsterdam, 1948
- -C.H. Wiedijk, "Koos Vorrink" (1986)
- -A.A.de Jonge, "Vorrink, Jacobus Jan (1891-1955)", in: Biografisch Woordenboek van Nederland, deel II, 590
- -C.H. Wiedijk en G. Harmsen, "Vorrink, Jacobus Jan", in: Biografisch Woordenboek van het Socialisme en de Arbeidersbeweging in Nederland, deel III, 221
- -Persoonlijkheden in het Koninkrijk der Nederlanden in woord en beeld (1938)
Biografisch Woordenboek(en)
- -biografie opgenomen in het Biografisch Woordenboek van Nederland
- -biografie opgenomen in het Biografisch Woordenboek van het Socialisme en de Arbeidersbeweging in Nederland
familie/gezin
gehuwd te Dordrecht, 13 juli 1916
echtgeno(o)t(e)/partner
I.H.E. Bergmeijer, Irene Hendrika Elisabeth (Irene)
kinderen
2 dochters (tweede dochter na 3 maanden overleden)
vader
J.J. Vorrink, Johannes Jacobus
geboorteplaats en/of -datum
Vlissingen (omstreeks 1863)
moeder
A.C. Dobbelaar, Adriana Cornelia
geboorteplaats en/of -datum
Vlissingen (omstreeks 1866)
beroep grootvader (vaderskant)
onderofficier der Mariniers
beroep grootvader (moederskant)
sloeproeier en schipper
familierelaties
Vader van I. Vorrink, Eerste Kamerlid en minister
Bovenstaande gegevens zijn ontleend aan het biografisch archief van het Parlementair Documentatiecentrum (PDC) van de Universiteit Leiden en betreffen vooral de periode waarin iemand politiek en bestuurlijk actief is of was.
Aanvullingen en gemotiveerde correcties ontvangt PDC graag. U kunt hiervoor de "reageer-keuze" aan de rechterzijde van deze pagina gebruiken of uw aanvullingen per post sturen naar PDC, antwoordnummer 10801, 2501 BW Den Haag of per email aan info@biografieen.com.