Mr. H.J. Smit

H.J. Smit
bron: Fotoarchief Eerste Kamer

Liberaal Tweede en Eerste Kamerlid uit de Zaanstreek, in zowel de periode vóór als na 1848. Was advocaat en oliefabrikant in Zaandam en bekleedde diverse functies op waterstaatkundig gebied. Kwam in 1847 in de Tweede Kamer en steunde de grondwetsherziening. Keerde in 1852 niet terug in de Kamer vanwege zijn benoeming tot burgemeester van Zaandam. Werd later echter Eerste Kamerlid, maar moest in 1881 bedanken omdat hij niet meer tot de hoogstaangeslagenen behoorde. In beide Kamers tamelijk actief deelnemer aan debatten over diverse onderwerpen.

moderaat of gematigd liberaal, 'pragmatisch' liberaal, liberaal
functie(s) in de periode 1847-1881: lid Tweede Kamer, lid Eerste Kamer

Inhoud

  1. Personalia
  2. Partij/stroming
  3. Hoofdfuncties/beroepen
  4. Nevenfuncties
  5. Opleiding
  6. Activiteiten
  7. Wetenswaardigheden
  8. Publicaties van/over
  9. Familie/gezin

Personalia

voornamen (roepnaam)

Hendrik Jan

titulatuur en naam

Mr. H.J. Smit Hendrik Jan

geboorteplaats en -datum

Assendelft, 25 februari 1814

overlijdensplaats en -datum

Haarlem, 25 mei 1892

levensbeschouwing

Nederlands Hervormd

Partij/stroming

stroming(en)

  • moderaat of gematigd liberaal (voor 1849)
  • 'pragmatisch' liberaal
  • liberaal (als Eerste Kamerlid)

Hoofdfuncties/beroepen

  • landeigenaar te Assendelft, Zaandam, Spaarndam, Westzaan en Koog aan den Zaan
  • advocaat te Zaandam, vanaf 1835
  • oliefabrikant te Zaandam, vanaf 1835 (eigenaar van de oliemolens De Krab, De Wind, De Olievos, De Appelboom en De Oude Dekker)
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 18 oktober 1847 tot 13 februari 1849 (voor Noord-Holland)
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 13 februari 1849 tot 20 augustus 1850 (voor het kiesdistrict Zaandam)
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 12 oktober 1850 tot 20 september 1852 (voor het kiesdistrict Alkmaar)
  • lid gemeenteraad van Zaandam, van oktober 1851 tot 1 december 1871
  • burgemeester van Zaandam, van 1 juni 1852 tot 1 december 1871 (benoemd bij K.B. van 25 mei 1852)
  • lid Provinciale Staten van Noord-Holland, van 27 maart 1855 tot 20 september 1864 (voor het kiesdistrict Zaandam)
  • lid Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 20 september 1864 tot 10 mei 1881 (voor Noord-Holland)

Nevenfuncties

  • voorzitter Kamer van Koophandel te Zaandam, vanaf 1843 (nog in 1865)
  • heemraad polder Assendelft, van 1 januari 1854 tot 1857
  • hoofdingeland polder Westzaan, van 1856 tot 1871
  • hoofdingeland polder Assendelft, van 1857 tot 1865
  • voorzitter Noorder IJ- en zeedijk en de Assendelver zeedijk, omstreeks 1865
  • hoogheemraad waterschap "Uitwaterende Sluizen in Kennemerland en West-Friesland", van 1866 tot 1892
  • hoogheemraad waterschap "De Hondsbossche en Duinen tot Petten", vanaf 1869 (nog in 1880)
  • dijkgraaf Noorder IJ- en zeedijk en de Assendelver zeedijk, vanaf 1 april 1870
  • heemraad Assendelver zeedijk voor de polder Krommenie, vanaf 1876
  • hoogheemraad waterschap "De Schermeer"

afgeleide functies, presidia etc.

  • lid Centrale Afdeling (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van september 1865 tot december 1865
  • lid Centrale Afdeling (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van september 1866 tot december 1866
  • lid Centrale Afdeling (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van november 1868 tot december 1868
  • lid Centrale Afdeling (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van mei 1869 tot juli 1869
  • lid Centrale Afdeling (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van september 1871 tot oktober 1871
  • lid Centrale Afdeling (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van september 1872 tot november 1872
  • lid Centrale Afdeling (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van juni 1874 tot september 1874
  • lid Centrale Afdeling (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van maart 1875 tot mei 1875
  • lid Centrale Afdeling (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van juni 1876 tot september 1876
  • lid Centrale Afdeling (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van december 1876 tot maart 1877
  • lid Centrale Afdeling (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van januari 1878 tot mei 1878
  • lid Centrale Afdeling (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van januari 1879 tot april 1879
  • lid Centrale Afdeling (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van november 1879 tot april 1880
  • lid Centrale Afdeling (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van mei 1880 tot november 1880
  • lid Centrale Afdeling (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van januari 1881 tot mei 1881

Opleiding

academische studie

  • Romeins en hedendaags recht (gepromoveerd op dissertatie), Hogeschool te Leiden, van 9 juli 1831 tot 9 februari 1835

Activiteiten

als parlementariër

  • Stemde in 1848 bij beide lezingen alleen tegen hoofdstuk VI (godsdienst) van de nieuwe Grondwet
  • Sprak in de Tweede Kamer met name over handelsaangelegenheden en financiën
  • Sprak als Eerste Kamerlid onder meer over waterstaatszaken, visserij, onderwijs, militaire zaken en volksgezondheid
  • Stemde in 1869 vóór het voorstel tot afschaffing van het dagbladzegel
  • Stemde in 1870 vóór het voorstel tot afschaffing van de doodstraf

Wetenswaardigheden

algemeen

  • Nam in 1871 ontslag als burgemeester toen er ongeregeldheden waren geweeest na het afgelasten van de jaarlijkse kermis in augustus. Dat was gebeurd vanwege een pokkenepidemie. Toen er op 1 september nieuwe onrust ontstond, onder meer door bezoekers van buiten, traden inmiddels opgeroepen huzaren op. Daarbij vielen gewonden en een dode. Hoewel een onderzoek op last van GS geen verwijten opleverde, trad hij af als burgemeester.

uit de privésfeer

  • Zijn vader was maire (1811), schout (1814) en burgemeester (tot 1844) en sedert 1839 secretaris van Assendelft

verkiezingen

  • Werd in 1847 door de Staten van Noord-Holland tot Tweede Kamerlid gekozen, nadat J.C. van Wessem voor een benoeming had bedankt. Versloeg W.J.C. van Hasselt met 37 tegen 29 stemmen.
  • Werd in 1848 in het district Zaandam met ruime meerderheid (circa 80% van de stemmen) gekozen
  • Werd zowel in 1850 bij de algemene verkiezingen als in 1852 bij de periodieke verkiezingen in het district Alkmaar met ruime meerderheid gekozen
  • Werd in 1860 bij een tussentijdse verkiezing van een Eerste Kamerlid in Provinciale Staten van Noord-Holland met 41 van de 56 stemmen gekozen
  • Werd in 1865 bij de periodieke verkiezing van Eerste Kamerleden in Provinciale Staten van Noord-Holland met 45 van de 58 stemmen herkozen
  • Werd in 1874 bij de periodieke verkiezing van Eerste Kamerleden in Provinciale Staten van Noord-Holland met 54 van de 63 stemmen herkozen

niet-aanvaarde politieke functies

  • Werd in 1852 herkozen in het district Alkmaar, maar nam zijn benoeming tot lid van de Tweede Kamer niet aan

woonplaats(en)/adres(sen)

  • Zaandam, tot juni 1872
  • Haarlem, vanaf juni 1872

ridderorden

Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw

militaire dienst

  • vrijwilliger, Kompagnie Vrijwillige Jagers der Leidse Hogeschool, omstreeks 1835

Publicaties van/over

literatuur/documentatie

H. van Felius en H.J. Metselaars, "Noordhollandse Statenleden 1840-1919"

Familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm

  • gehuwd te Zaandam, 28 oktober 1835 (echtgenote overleden 5 januari 1854)
  • gehuwd (tweede huwelijk) te Zaandam, 6 december 1854

echtgeno(o)t(e)/partner

N. Eckenhuysen, Neeltje

2e echtgeno(o)t(e)/partner

E.J. Keg, Everdina Johanna

vader

W. Smit, Willem

geboorteplaats en/of -datum

Assendelft, 1782

beroep vader

  • makelaar en notaris te Assendelft
  • oliefabrikant (1839-1856)

moeder

E. Noome, Elisabeth

geboorteplaats en/of -datum

Zaandam, 1788

beroep grootvader (vaderskant)

papierfabrikant

beroep grootvader (moederskant)

koopman te Zaandam