Mr. A.F.X. Luyben

A.F.X. Luyben
bron: Collectie-Van Eck (Nationaal Archief)

Zoon van Tweede Kamerlid (en Kamervoorzitter) J.L.A. Luyben en na diens dood zijn opvolger als Tweede Kamerlid voor het district Den Bosch. Behoorde tot de meer conservatieve katholieken, en was dus geen zgn. Papo-liberaal. Na eerst het ministerschap van Justitie te hebben geweigerd, werd hij in 1868 wel minister voor RK Eredienst in het kabinet-Van Zuylen van Nijevelt. Was toen de enige katholiek in dat kabinet. Nadien weer Tweede Kamerlid en later tevens burgemeester van Den Bosch. Kwam uit een gegoede Bossche familie van bierbrouwers.

conservatief (katholiek)
functie(s) in de periode 1859-1902: lid Tweede Kamer, minister, staatsraad in buitengewone dienst

Inhoud

  1. Personalia
  2. Partij/stroming
  3. Hoofdfuncties/beroepen
  4. Nevenfuncties
  5. Opleiding
  6. Activiteiten
  7. Wetenswaardigheden
  8. Publicaties van/over
  9. Familie/gezin

Personalia

voornamen (roepnaam)

Aloysius Franciscus Xaverius

titulatuur en naam

Mr. A.F.X. Luyben Aloysius Franciscus Xaverius

opmerkingen over de naam en/of titel

Achternaam oorspronkelijk: Luijben

geboorteplaats en -datum

's-Hertogenbosch, 26 januari 1818

overlijdensplaats en -datum

's-Hertogenbosch, 9 juni 1902

begraafplaats en -datum

Orthen, 13 juni 1902

levensbeschouwing

Rooms-Katholiek

Partij/stroming

stroming(en)

  • conservatief
  • R.K. (Rooms-Katholieken) (na 1871)

Hoofdfuncties/beroepen

  • advocaat te 's-Hertogenbosch, van 1841 tot 1868
  • kantonrechter-plaatsvervanger, kanton 's-Hertogenbosch, van 1 oktober 1848 tot 15 januari 1868
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 31 oktober 1859 tot 1 oktober 1866 (voor het kiesdistrict 's-Hertogenbosch)
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 19 november 1866 tot 3 januari 1868 (voor het kiesdistrict 's-Hertogenbosch)
  • minister voor de Zaken der Rooms-Katholieke Eredienst, van 15 januari 1868 tot 4 juni 1868
  • advocaat te 's-Hertogenbosch, van 1868 tot 15 december 1873
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 20 september 1869 tot 10 december 1873 (voor het kiesdistrict Breda)
  • kantonrechter te 's-Hertogenbosch, van 15 december 1873 tot 1 december 1874
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 26 februari 1874 tot 6 juni 1880 (voor het kiesdistrict Breda)
  • burgemeester van 's-Hertogenbosch, van 1 december 1874 tot 1 juli 1880 (benoemd bij K.B. van 10 november)
  • staatsraad in buitengewone dienst, Raad van State, van 1 april 1877 tot 9 juni 1902 (benoemd bij K.B. van 15 maart 1877)
  • rechter Arrondissementsrechtbank te 's-Hertogenbosch, van 1 juli 1880 tot 1 april 1883
  • raadsheer Gerechtshof te 's-Hertogenbosch, van 1 april 1883 tot 16 maart 1893

Nevenfuncties

  • auditeur Schuttersraad der dienstdoende schutterij te 's-Hertogenbosch, vanaf 1 november 1842
  • regent R.K. Weeshuis te 's-Hertogenbosch
  • voorzitter bestuur Koninklijke School voor Nuttige en Beeldende Kunsten te 's-Hertogenbosch, omstreeks 1876
  • tweede voorzitter Provinciaal Genootschap van Kunsten en Wetenschappen in Noord-Brabant, omstreeks 1876
  • hoofdingeland waterschap ter verbetering van de waterstaatstoestand in het noord-oostelijke deel van Noord-Brabant, vanaf juni 1880

afgeleide functies, presidia etc.

  • lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van februari 1866 tot mei 1866
  • lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van april 1871 tot juni 1871

Opleiding

academische studie

  • Romeins en hedendaags recht (gepromoveerd op dissertatie), Hogeschool te Leiden, van 21 september 1837 tot 9 oktober 1841

Activiteiten

als parlementariër

  • Sprak in de Tweede Kamer onder meer over buitenlandse zaken, financiën, justitiële onderwerpen, onderwijs en Noord-Brabantse aangelegenheden
  • Behoorde in 1860 tot de conservatieve minderheid die vóór de begroting van Koloniën van minister Rochussen stemde
  • Stemde in 1866 tegen de motie-Keuchenius waarin afkeuring werd uitgesproken over het vertrek van minister Mijer vanwege diens benoeming tot Gouverneur-Generaal
  • Stemde in 1867 vóór de (verworpen) begroting van Buitenlandse Zaken

opvallend stemgedrag

  • Stemde in 1879 als enige niet-liberaal tegen het toelaten als lid van M.W. baron du Tour van Bellinchave (cons.)

Wetenswaardigheden

algemeen

  • Werd in november 1866 en in september 1867, 1873, 1874 en 1879 als derde op de voordracht voor het Tweede Kamervoorzitterschap gezet
  • Werd in 1868 als eerste aanbevolen voor benoeming in de Hoge Raad, maar niet benoemd

verkiezingen

  • Versloeg in 1859 bij een tussentijdse verkiezing in het district 's-Hertogenbosch H. Sassen en J.U. van der Marck
  • Werd in 1862 bij de periodieke verkiezingen met ruim 88 procent van de stemmen gekozen en in 1866 met ruim 94 procent van de stemmen
  • Werd in 1866 bij de algemene verkiezingen in de eerste stemmingsronde gekozen. Kreeg bijna 89 procent van de stemmen. Tegenkandidaat die niet werd gekozen, was onder anderen J.H.H. de Poorter.
  • Versloeg in 1869 bij de periodieke verkiezing in het district Breda P.J.J. Hollingérus Pijpers (lib.)
  • Versloeg in 1873 N.R.H. Guljé (lib.) en jhr. M.M. van Asch van Wijck (a.r.)
  • Versloeg in 1877 J.H. van Mierlo (lib.) en jhr. A.F. de Savornin Lohman (a.r.)

niet-aanvaarde politieke functies

  • minister van Justitie, november 1867 (na het overleden van minister Borret)
  • lid Raad van State (benoemd bij K.B. van 13 februari 1881, maar dit K.B. werd op zijn verzoek ingetrokken)

woonplaats(en)/adres(sen)

's-Hertogenbosch

ridderorden

Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 12 mei 1874

verenigingen, sociëteiten, genootschappen etc.

lid Sociëteiten Amicitia/De Zwarte Arend te 's-Hertogenbosch

Publicaties van/over

lijst van publicaties

"De ordinum provincialium secundum legem imperii jure provinciam Gubernandi" (dissertatie, 1841)

literatuur/documentatie

Nieuw Nederlandsch Biografisch Woordenboek, deel VIII, 1077

Biografisch Woordenboek(en)

biografie opgenomen in het Nieuw Nederlandsch Biografisch Woordenboek

Familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm

gehuwd te Geertruidenberg, 28 mei 1856

echtgeno(o)t(e)/partner

C.M.A.S. Allard, Catharina Maria Anna Stephana

kinderen

1 dochter (en 2 jong-gestorven kinderen; dochter overleed op 15-jarige leeftijd)

vader

Mr. J.L.A. Luyben, Johannes Lambertus Antonius

geboorteplaats en/of -datum

Delft, 14 december 1786

moeder

C.J.M. van Roosmalen, Cornelia Jacoba Maria

geboorteplaats en/of -datum

's-Hertogenbosch, 2 februari 1789

beroep grootvader (vaderskant)

bierbrouwer

beroep grootvader (moederskant)

wijnhandelaar

familierelaties


Op bovenstaande tekst en gegevens zijn auteursrechten van PDC van toepassing; overname, in welke vorm dan ook, is zonder expliciete goedkeuring niet toegestaan. Ook de afbeeldingen zijn niet rechtenvrij.