Dr. W.R. baron van Hoëvell

foto Dr. W.R. baron van Hoëvellvergrootglas Koloniaal hervormer en Indisch specialist van de liberalen in de Tweede Kamer. Predikant uit Deventer, die elf jaar in Nederlands-Indië verbleef. Was daardoor aanvankelijk één van de weinigen in de Kamer die over directe kennis van Indië beschikte. Intellectueel en goed redenaar, wiens betogen leken op professorale colleges. Kwam op voor de belangen van de inlandse bevolking, was voor bestrijding van de uitwassen van het cultuurstelsel en voor afschaffing van de slavernij. Richtte in 1841 het Tijdschrift voor Nederlandsch-Indië op. Werd in 1862 lid van de Raad van State en bleef dat ruim zestien jaar.

Thorbeckiaan
in de periode 1849-1879: lid Tweede Kamer, lid Raad van State

voornamen

Wolter Robert

personalia

geboorteplaats en -datum
Deventer, 14 juli 1812

overlijdensplaats en -datum
's-Gravenhage, 10 februari 1879

levensbeschouwing
Nederlands Hervormd

partij/stroming

stroming(en)
liberaal (ethische richting)

hoofdfuncties

  • predikant te Batavia, van 2 juli 1837 tot 22 mei 1848 (keerde in 1849 terug naar Nederland met verlof) 
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 19 november 1849 tot 20 augustus 1850 (voor het kiesdistrict Zaltbommel) 
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 7 oktober 1850 tot 26 april 1853 (voor het kiesdistrict Almelo) 
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 14 juni 1853 tot 1 juli 1862 (voor het kiesdistrict Almelo) 
  • lid Raad van State, van 1 juli 1862 tot 10 februari 1879 (benoeming bij K.B. van 27 juni 1862, nr. 66) 

nevenfuncties

  • redacteur "Tijdschrift voor Nederlandsch-Indië", van 1841 tot 1863 (oprichter) 
  • lid bestuur Indisch Genootschap 
  • president Bataviaasch Genootschap voor Kunsten en Wetenschap te Batavia 
  • lid curatorium Twentsche industrie- en handelschool te Enschede, omstreeks 1862 

afgeleide functies, presidia etc.
  • lid afdeling Koloniën (Raad van State) 
  • lid afdeling Marine en oorlog (Raad van State) 
  • lid afdeling Binnenlandse Zaken (Raad van State) 

opleiding

voortgezet onderwijs
  • Latijnse School te Groningen 

academische studie
  • godgeleerdheid (gepromoveerd op dissertatie), Hogeschool te Groningen, van 28 december 1829 tot 17 september 1836 (summa cum laude) 

activiteiten

als parlementariër
  • Sprak in de Tweede Kamer met name over Nederlands-Indische zaken 
  • Interpelleerde in 1849 minister Rijk over een jaarlijks verslag over het beheer en de toestand van de Koloniën 
  • Interpelleerde in 1850 minister Pahud over de tenuitvoerlegging van artikel 59 der Grondwet over het muntstelsel in Nederlands-Indië 
  • Diende in 1854 met vijf medeleden een initiatiefvoorstel in tot afschaffing van de accijns op turf en steenkool; het voorstel werd later ingetrokken 
  • Diende in 1855 een voorstel in tot het instellen van een parlementaire enquête naar de aanbesteding van de levering van muntplaatjes voor de koperen pasmunt in Nederlands-Indië. Dit voorstel werd verworpen. 
  • Interpelleerde in 1857 minister Mijer over de uitgifte van suikercontracten in Nederlands-Indië 
  • Interpelleerde in 1859 minister Rochussen over de toestand van Nederlands-Indië, n.a.v. daarover uitgebrachte berichten 
  • Interpelleerde in 1859 minister Van Meurs over het doen samenblijven van de miliciens van de lichtingen 1856 en 1857 
  • Stemde in 1860 tegen de ontwerp-Wet aanleg van spoorwegen voor rekening van de staat 
  • Interpelleerde in 1860 minister Rochussen over de regeling van uitgifte van cultuurcontracten op Java en over de overlegging van de regeling der suikercontracten op Java 

wetenswaardigheden

algemeen
  • Keerde in 1848 terug naar Nederland wegens een berisping van regeringswege 
  • Zijn jongere broer was met een jongere zus van zijn echtgenote gehuwd 
  • IJverde voor de afschaffing der slavernij, zowel in Oost- als West-Indië 

uit de privésfeer
Zijn vader was officier en rijksontvanger der douane te Delfzijl (1812)

verkiezingen
  • Werd in 1849 bij tussentijdse verkiezingen gekozen, nadat achtereenvolgens graaf Van Bylandt van Mariënweerd en W.J. van Hoytema hun benoeming niet hadden aangenomen 
  • Versloeg in 1850 in het district Almelo B.G. ten Pol na herstemming. Werd tevens gekozen in het district Leeuwarden na herstemming met A.F. Jongstra, maar nam zijn benoeming niet aan. Werd in het district Tiel verslagen door E.W. van Dam van Isselt. 
  • Werd in 1852 met ruim 84 procent van de stemmen gekozen 
  • Werd in 1853 in de eerste stemmingsronde gekozen. Versloeg onder anderen G. graaf Schimmelpenninck. 
  • Versloeg in 1856 A.J. Duymaer van Twist 
  • Versloeg in 1860 B. Brouwer 

pseudoniemen, bij-, koos- en schuilnamen
Jeronimus (pseudoniem)

woonplaats(en)/adres(sen)
  • Nederlands-Indië, van 1836 tot 1849 
  • 's-Gravenhage, Bazarstraat 36, omstreeks 1876 

ridderorden
Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw

verenigingen, sociëteiten, genootschappen etc.
lid Bataviaasch Genootschap voor Kunsten en Wetenschappen te Batavia

militaire dienst
  • vrijwillig jager studentencompagnie te Groningen, 1830 (nam deel aan de Tiendaagse veldtocht) 

publicaties/bronnen

publicaties
  • "De eenheid der Kerk volgens Irenaeus" (dissertatie, 1836) 
  • "Geschiedkundig overzicht van de beoefening van kunsten en wetenschappen in Nederlands-Indië" (1839) 
  • "Episode uit de geschiedenis van Neerlands-Indië" (1840) 
  • "Beschuldiging en veroordeling in Indië en rechtvaardiging in Nederland" (1850) 
  • "De drukpers en de Javanen" (1851) 
  • "Slaven en vrijen onder de Nederlandsche wet" (1854) 
  • "Reis over Java, Madura en Bali in het midden van 1847" (1850) 
  • "Uit het Indische leven" (1860) 
  • "Parlementaire redevoeringen over koloniale belangen" (Zaltbommel, 1862-1866) (4 delen) 

literatuur/documentatie
  • Nieuw Nederlandsch Biografisch Woordenboek, deel I, 1128 
  • "Mannen van beteekenis" (1879) 
  • P. van 't Veer, "Een revolutiejaar, Indische stijl. Wolter Robert baron van Höevell 1812-1879", in: "Geen blad voor de mond: Vijf radicalen uit de negentiende eeuw" (Amsterdam 1958) 101-144 
  • M.A. Hogendorp, "Hoëvell, Wolter Robert baron van", in: Biografisch lexicon voor de geschiedenis van het Nederlands protestantisme, deel 6, 126 

Biografisch Woordenboek(en)
  • biografie opgenomen in het Nieuw Nederlandsch Biografisch Woordenboek 
  • biografie opgenomen in Biografisch Lexicon voor de geschiedenis van het Nederlands Protestantisme 

publicaties over en van letterkundigen
gegevens uit de Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren

familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm
gehuwd te Groningen, 23 september 1836

echtgeno(o)t(e)/partner
Jkvr. A.J. Trip, Abrahamina Johanna

kinderen
2 zoons en 1 dochter

vader
G.W.W.C. baron van Höevell, Gerrit Willem Wolter Carel

geboorteplaats en/of -datum
Deventer, 21 april 1778

moeder
E.L.I. barones van der Capellen, Emerentia Luthera Isabella

geboorteplaats en/of -datum
Haarlem, 31 augustus 1787

broers en zusters
3 broers en 3 zussen

familierelaties
Neef (oomzegger) van G.A.G.Ph. baron van der Capellen, minister en Gouverneur-Generaal

Bovenstaande gegevens zijn ontleend aan het biografisch archief van het Parlementair Documentatiecentrum (PDC) van de Universiteit Leiden en betreffen vooral de periode waarin iemand politiek en bestuurlijk actief is of was.
Aanvullingen en gemotiveerde correcties ontvangt PDC graag. U kunt hiervoor de "reageer-keuze" aan de rechterzijde van deze pagina gebruiken of uw aanvullingen per post sturen naar PDC, antwoordnummer 10801, 2501 BW Den Haag of per email aan info@biografieen.com.