Prof.Dr. J. (Hans) van den Doel

foto Prof.Dr. J. (Hans) van den Doelvergrootglas Sociaaldemocratische econoom uit een gereformeerd gezin. Zoon van een Zierikzeese bankier en wethouder. Eén van de leidende figuren en ideologen van Nieuw Links, de vernieuwingsbeweging in de PvdA. Werd in 1967 als vertegenwoordiger daarvan PvdA-Tweede Kamerlid. Voerde als welsprekende woordvoerder volkshuisvesting felle oppositie tegen het beleid van de ministers Schut en Udink. Hield zich daarnaast bezig met financieel-economische zaken. Werd in 1973 hoogleraar in Nijmegen en later in Amsterdam. Publiceerde over het Nederlandse economische beleid. Door een herseninfarct al op betrekkelijk jonge leeftijd gehandicapt geraakt.

PvdA
in de periode 1967-1973: lid Tweede Kamer

voornaam (roepnaam)

Johannes (Hans)

personalia

wijziging in naam en/of titulatuur
  • Drs. J. van den Doel, tot 18 maart 1971 (tot zijn promotie) 
  • Dr. J. van den Doel, vanaf 18 maart 1971 

geboorteplaats en -datum
Zierikzee, 4 april 1937

overlijdensplaats en -datum
Koudum (gem. Súdwest-Fryslân), 28 maart 2012

levensbeschouwing
Gereformeerd

partij/stroming

partij(en)
PvdA (Partij van de Arbeid), vanaf 1960

hoofdfuncties

  • voorzitter Stichting Studentenwerkgroep Vluchtelingenhulp in Oostenrijk, van 1958 tot 1962 
  • commercieel econoom, N.V. "De Arbeiderspers", van 1962 tot 1964 
  • wetenschappelijk medewerker en universitair docent economische politiek, Universiteit van Amsterdam, van 1964 tot februari 1967 
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 23 februari 1967 tot 28 augustus 1973 
  • hoogleraar bestuurskunde, Katholieke Universiteit Nijmegen, van 1 september 1973 tot 1 september 1975 
  • hoogleraar economie (welvaartstheorie en de theorie van de organisatie van de markteconomie), Universiteit van Amsterdam, van 1 september 1975 tot 14 november 1983 (benoemd 9 december 1974) 

nevenfuncties

  • penningmeester Nederlands Comité Zuid-Afrika, vanaf 1961 (medeoprichter) 
  • redacteur "Tijd en Taak", weekblad voor evangelie en socialisme 
  • lid programmaraad VARA 
  • lid bestuur Landelijk Verbond van Huurdersverenigingen 
  • lid Nederlandse delegatie Algemene Vergadering van de Verenigde Naties, 1971 

opleiding

voortgezet onderwijs
  • gymnasium-b, "Stedelijk Gymnasium" te Zierikzee, tot 1955 

academische studie
  • economie, Vrije Universiteit te Amsterdam, tot 20 april 1964 

promotie
  • economische wetenschappen, Nederlandse Economische Hogeschool te Rotterdam, 18 maart 1971 

activiteiten

als parlementariër
  • Was volkshuisvestingsspecialist van de PvdA-Tweede Kamerfractie. Hield zich verder onder meer bezig met financieel-economische vraagstukken. 
  • Bracht in 1969 samen met Ko Wierenga een - drastisch door de Tweede Kamer geamendeerde - initiatiefwet tot stand tot wijziging van de Huurwet. De maximale termijn van bescherming van huurders tegen ontruiming wordt hierdoor drie in plaats van twee jaar. 
  • Interpelleerde op 6 mei 1969 minister Schut over de bescherming van huurders van krotwoningen tegen onbillijke huurverhogingen 
  • Interpelleerde op 29 januari 1970 minister Schut over de woningbouwcijfers over 1969. Diende na dit debat een motie in waarin de minister werd verzocht zijn portefeuille ter beschikking te stellen. Die motie werd verworpen. 
  • Diende in januari 1972 samen met Anneke Goudsmit (D'66) een initiatiefwetsvoorstel in waardoor gemeenten niet langer sport op zondag vanwege godsdienstige redenen kunnen verbieden in door de gemeente gesubsidieerde accommodaties. Na zijn vertrek uit de Kamer nam Jurgens (PPR) het voorstel over. Deze loodste het in 1975 met Franssen (PvdA) door het parlement. Van den Doel was, vooruitlopend op het voorstel, op zondag gaan zwemmen in gesloten baden en had zich daarvoor laten bekeuren. 
  • Vroeg in 1972 om geleidelijke afschaffing van de belastingaftrek voor hypotheekrente 

opvallend stemgedrag
  • In 1970 stemden hij en Dolman als enigen van hun fractie tegen het wetsontwerp Herziening van het financieel statuut voor het Koninklijk Huis, omdat zij de voorgestelde uitkeringen te hoog vonden 
  • Behoorde in 1970 tot de minderheid van zijn fractie die vóór (verworpen) moties-Van der Spek stemde over volkenrechtelijke erkenning van de DDR en erkenning van de Democratische Republiek Vietnam (Noord-Vietnam) 
  • In 1971 stemden hij en Vellenga vóór (een verworpen) initiatiefwetsvoorstel-Wiegel/Geurtsen om de leeftijd voor het passief kiesrecht gelijk te stellen aan die waarop de meerderjarigheid aanving 
  • Behoorde in 1972 tot de acht leden van zijn fractie die tegen het wetsvoorstel Wet financieel statuut van het Koninklijk Huis stemden 

wetenswaardigheden

algemeen
  • Medeoprichter van "Nieuw Links" 
  • Was in april 1971 in het alternatieve kabinet-Den Uyl/Van Mierlo/Aarden minister van Volkshuisvesting 

uit de privésfeer
  • Zijn (eerste) echtgenote, Truus Grondsma, was de eerste vrouwelijke civiel ingenieur na de Tweede Wereldoorlog. Zij was lid van Provinciale Staten van Gelderland. 
  • Zijn vader was bankier, 15 jaar raadslid en korte tijd wethouder in Zierikzee voor de ARP/protestants-christelijke fractie. Bij zijn vertrek in 1962 werd hij ereburger. 
  • Zijn moeder overleed in februari 1952 
  • Werd op 44-jarige leeftijd door een herseninfarct getroffen en werd daardoor gedeeltelijk verlamd 

woonplaats(en)/adres(sen)
  • Amsterdam, Comeniusstraat 255 I, omstreeks 1967 
  • Apeldoorn, Govert Flinckstraat 1, omstreeks 1969 
  • Berg en Dal, Zevenheuvelenweg 59, omstreeks 1973 
  • Overveen 
  • Wijk aan Zee (revalidatiecentrum Heliomare) 
  • Haarlem 
  • Rijs (Frl.) 
  • Hemelum (Frl.), de B. Yntemastrjitte 20, omstreeks 1996 
  • Koudum (Frl.), vanaf 2010 

overige onderscheidingen en prijzen
Samuel van Houtenpenning, 25 februari 1994

verenigingen, sociëteiten, genootschappen etc.
  • lid Gereformeerde jongelingenvereniging 
  • lid ARJOS (Antirevolutionaire Jongerenorganisatie) 

hobby's
  • kerkorgelspel (door handicap moet hij zich beperken tot luisteren, voorheen speelde hij zelf) 
  • filmen 
  • zeilen 
  • schilderen 

publicaties/bronnen

publicaties
  • "Tien over rood. Uitdaging van Nieuw Links aan de PvdA" (met anderen, 1966) 
  • "De macht van de rooie ruggen" (met anderen, 1967) 
  • "De meeste mensen willen meer. Het betere leven van Tien over Rood" (met anderen, 1967) 
  • "Konvergentie en Evolutie, de konvergentietheorie van Tinbergen en de economische ordes in Oost en West" (dissertatie, 1971) 
  • "Woningbouw" (lesmateriaal Stichting Burgerschapskunde, 1972) 
  • "Ekonomie en demokratie in het staatsbestuur" (inaugurele rede, 1973) 
  • "Demokratie en welvaartstheorie: een inleiding in nieuwe politieke ekonomie" (1975, latere herdrukken) (vertaald in Engels, Spaans, Italiaans en Japans; laatste versie bijgewerkt door Prof. Van Velthoven) 
  • "Gelijkheid en ongelijkheid in Nederland: analyse en beleid" (redactie met A. Hoogerwerf, 1975) 
  • "Het biefstuk-socialisme en de economie" (1978) 
  • "De economie en de onbetaalde rekening" (1980) 
  • "De pluriforme economische macht" (met anderen, 1981) 

literatuur/documentatie
  • F. van der Molen, "Wie is Wie in de Tweede Kamer?" (1970) 
  • Hans Wiegel, "Econoom en politicus. Hans van den Doel (1937-2012)", in: Jaarboek Parlementaire Geschiedenis 2012, 157 

familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm
  • gehuwd, 1960 (huwelijk ontbonden in 1981) 
  • gehuwd (tweede huwelijk), 1981 

echtgeno(o)t(e)/partner
Ir. T. Grondsma, (Truus)

2e echtgeno(o)t(e)/partner
K. Blok, Keesjaa

kinderen
3 dochters (uit eerste huwelijk)

vader
J.W. van den Doel, Jan Wouter

geboorteplaats en/of -datum
Zierikzee, 6 maart 1904

moeder
M. Visser, Maria

geboorteplaats en/of -datum
Amsterdam, 18 maart 1902

broers en zusters
1 tweelingbroer en 1 zus

beroep grootvader (vaderskant)
musicus (koorleider, leraar)

beroep grootvader (moederskant)
  • ambtenaar 
  • musicus 

Bovenstaande gegevens zijn ontleend aan het biografisch archief van het Parlementair Documentatiecentrum (PDC) van de Universiteit Leiden en betreffen vooral de periode waarin iemand politiek en bestuurlijk actief is of was.
Aanvullingen en gemotiveerde correcties ontvangt PDC graag. U kunt hiervoor de "reageer-keuze" aan de rechterzijde van deze pagina gebruiken of uw aanvullingen per post sturen naar PDC, antwoordnummer 10801, 2501 BW Den Haag of per email aan info@biografieen.com.