P. (Pieter) Vreede

P. Vreede
bron: Cornelius Rogge

Leidse en later Tilburgse lakenfabrikant die één van de voormannen van de radicale patriotten was. Schreef pamfletten tegen het stadhouderlijk bewind en kwam na de Franse inval in de Nationale Vergadering. Fel voorstander van een unitarische Grondwet en nauw betrokken bij de omwenteling van januari 1798 waarbij de federalisten en moderaten uit de vergadering werden verwijderd. Nam toen zitting in het Uitvoerend Bewind. Na de staatsgreep van juni 1798 week hij uit naar het buitenland. Hij keerde terug toen de aanklacht tegen hem was ingetrokken, maar speelde geen politieke rol meer.

functie(s) in de periode 1796-1798: lid Eerste Nationale Vergadering, lid Tweede Nationale Vergadering, lid Constituerende Vergadering, lid radikale Uitvoerend Bewind

Inhoud

  1. Personalia
  2. Partij/stroming
  3. Hoofdfuncties/beroepen
  4. Nevenfuncties
  5. Opleiding
  6. Wetenswaardigheden
  7. Publicaties van/over
  8. Familie/gezin

Personalia

voornamen (roepnaam)

Pieter (Pieter)

titulatuur en naam

P. Vreede Pieter (Pieter)

geboorteplaats en -datum

Leiden, 8 oktober 1750

overlijdensplaats en -datum

Heusden, 21 september 1837

levensbeschouwing

Doopsgezind

Partij/stroming

stroming(en)

Republikein (in de Nationale Vergaderingen)

Hoofdfuncties/beroepen

  • laken- en wollendekenfabrikant te Leiden, tot 1790
  • lid geconstitutioneerden van de burgerij van Leiden, 1786
  • laken- en wollendekenfabrikant te Emmerik (eind jaren 1770 tot 1787)
  • laken- en wollendekenfabrikant te Lier, vanaf 1787
  • -laken- en wollendekenfabrikant te Tilburg, van 1790 tot 1800
  • lid Comité Batave te 's-Hertogenbosch, 1794
  • lid Comité Revolutionair van Brabant, 1794
  • lid centrale administratie van de veroverde landen van Holland te 's-Hertogenbosch, vanaf januari 1795
  • lid municipaliteit van Tilburg, vanaf april 1795
  • lid Vergadering van Provisionele Representanten van het Volk van Brabant, van 11 juni 1795 tot 1 januari 1796
  • lid Eerste Nationale Vergadering, van 1 maart 1796 tot 1 september 1797 (voor het district Bergen op Zoom)
  • lid Tweede Nationale Vergadering, van 1 september 1797 tot 22 januari 1798 (voor het district Bergen op Zoom)
  • voorzitter (Tweede) Nationale Vergadering, van 13 november 1797 tot 27 november 1797
  • lid Constituerende Vergadering, van 22 januari 1798 tot 25 januari 1798
  • lid Uitvoerend Bewind der Bataafsche Republiek, van 25 januari 1798 tot 12 juni 1798
  • commies ter directie van de convooien en licenten te Antwerpen, van 1816 tot 1819
  • commies ter directie van de convooien en licenten te 's-Hertogenbosch, van 1819 tot 1822
  • commies ter directie van de convooien en licenten te Utrecht, van 1822 tot 1824
  • toegevoegd aan de hoofdadministratie der directe belastingen, invoerrechten en accijnzen, van 1824 tot 1837

Nevenfuncties

secretaris vrijkorps van Holland, 1785

afgeleide functies, presidia etc.

  • lid commissie van algemeen welzijn, informatie en organisatie, van 27 juni 1795 tot 5 januari 1796 (vergadering van provisionele representanten)
  • lid comité van waakzaamheid en binnenlandse correspondentie, van 5 november 1795 tot 11 april 1796 (vergadering van provisionele representanten)
  • lid commissie tot de binnenlandse correspondentie, vanaf 1 april 1796 (eerste nationale vergadering)
  • lid commissie tot het examineren van de geloofsbrieven van de representanten, vanaf 2 april 1796 (eerste nationale vergadering)

Opleiding

academische studie

  • Romeins en hedendaags recht (niet voltooid), Hogeschool te Leiden, vanaf 1 juli 1786

Wetenswaardigheden

algemeen

  • Leider van de Hollandse patriotten in Leiden
  • Stelde in oktober 1785 met Wijbo Fijnje het Leids programma op: een staatsregeling om de Republiek door een heilzame vereniging der belangen van regent en burger van binnen gelukkig en van buiten geducht te maken.
  • Eén van de leiders van de staatsgreep van 22 januari 1798
  • Vluchtte na de staatsgreep van juni 1798 naar het buitenland

uit de privésfeer

  • Eén van de oprichters en lid van de commissie van gewapende burgerkorpsen tot expeditie van de militaire zaken te Woerden (1786)
  • Zijn vader was laken- en wollendekenfabrikant en greinreder

woonplaats(en)/adres(sen)

  • Leiden, tot 1790
  • Tilburg, van 1790 tot juni 1798
  • Lier, van juni 1798 tot december 1798 (vluchtplaats)
  • Tilburg, van december 1798 tot 1800
  • Waalre, vanaf 1800

vermogenspositie

als lid van het Uitvoerend Bewind verdiende hij fl. 12000.- per jaar

verenigingen, sociëteiten, genootschappen etc.

  • lid Maatschappij der Nederlandsche Letterkunde te Leiden, vanaf 3 december 1773
  • lid sociëteit "Heerenlogement" (republikeins)

Publicaties van/over

lijst van publicaties

  • "Aanspraak aan Willem de V ..." (1781)
  • "Brief over de ware oorzaak van 's lands ongeval ..." (1782)
  • "Ontwerp om de Republiek van binnen gelukkig en van buiten gedugt te maken" (met Wybo Fijnje (1785))
  • "Verandwoording van Pieter Vreede ... Lid van het voormalig Uitvoerend Bewind aan de Bataafsche natie" (1798)

literatuur/documentatie

  • A.M. Elias en P.C.M. Schölvinck, "Wetgevers en Representanten" (1991)
  • Nieuw Nederlandsch Biografisch Woordenboek, deel IX, 1245
  • Ned. Patriciaat, 1955

Biografisch Woordenboek(en)

biografie opgenomen in het Nieuw Nederlandsch Biografisch Woordenboek

publicaties over en van letterkundigen

biografie

Familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm

  • gehuwd te Leiden, 26 september 1773 (echtgenote overleden 28 februari 1775)
  • gehuwd (tweede huwelijk) te Emmerik, 30 mei 1779 (echtgenote overleden 17 juli 1798)
  • gehuwd (derde huwelijk) te Leiden, 21 juni 1801

echtgeno(o)t(e)/partner

G.A. Markon, Geertruij Aletta

2e echtgeno(o)t(e)/partner

S. Markon, Suzanna

3e echtgeno(o)t(e)/partner

M. Marijt, Maria

kinderen

  • 1 zoon (uit eerste huwelijk)
  • 10 kinderen (uit tweede huwelijk)
  • 1 zoon (uit derde huwelijk)

vader

P. Vreede, Pieter

moeder

B.G. Franken, Bartha Geertruyda

familierelaties

  • Zwager van H. van Castrop, lid Eerste en Tweede Nationale Vergadering