Voorkeurstemmen

Voorkeurstemmen zijn stemmen die niet op de nummer 1 van de kandidatenlijst (de lijsttrekker) worden uitgebracht, maar op een andere kandidaat van dezelfde lijst. Het uitbrengen van voorkeurstemmen komt veel voor. Zo zijn er bijvoorbeeld altijd veel (vrouwelijke) kiezers die op de hoogstgeplaatste vrouwelijke kandidaat stemmen (als nummer 1 geen vrouw is). Ook bekendheid van een kandidaat in een bepaalde regio speelt vaak een rol.

Voorkeurstemmen worden echter pas interessant als een laag op de lijst geplaatste kandidaat genoeg (voorkeur)stemmen bemachtigt om alsnog gekozen te worden. Dit is het geval als een kandidaat via voorkeurstemmen 25% van de kiesdeler haalt. De verkiezing van deze kandidaat gaat dan ten koste van een hoger geplaatste kandidaat op de zelfde kandidatenlijst. De gewone lijstvolgorde wordt daarmee doorbroken.

Overigens is het sinds 1998 makkelijker geworden om met voorkeurstemmen gekozen te worden. Voor 1998 gold namelijk een 50%-norm in plaats van de 25%-norm.

Het komt regelmatig voor dat kandidaten met voorkeurstemmen in de Tweede Kamer worden gekozen:

inwiepartijaantal stemmen
2010Pia DijkstraD6615.705
2010Sabine UitslagCDA15.933
2006Fatma Koser-KayaD6634.564
2003Tineke Huizinga-HeringaChristenUnie19.650
2003Hilbrand NawijnLPF21.200
2002Tineke Huizinga-HeringaChristenUnie19.800
1998Annie Schreijer-PierikCDA17.400
1998Camiel EurlingsCDA24.000
1986Theo JoekesVVD250.000
1972Dolf HutschemaekersKVP27.900
1959Karel van RijckevorselKVP91.000
* Eerste Kamerleden met voorkeurstemmen gekozen


TXT/Print-versie voor correct en passend afdrukken (verschijnt in een nieuw venster)Reageer op deze pagina. Aanvullingen en suggesties zijn altijd welkom!
homeHome           Route