Mr.dr. A. van Gijn

foto Mr.dr. A. van Gijnvergrootglas Knap econoom uit de oud-liberale school, pleitbezorger van vrijhandel en specialist op het gebied van de openbare financiën. Kwam uit een Dordtse patriciërsfamilie. In 1909 thesaurier-generaal en in die functie steun en toeverlaat van enkele ministers van Financiën. In 1916 werd hijzelf minister als opvolger van Treub. Trad echter al weer na een jaar af na een conflict met zijn collega's over de rijksuitgaven. Werd later hoogleraar in Leiden en leider van de fractie van de Vrijheidsbond in de Tweede Kamer. Vasthoudend en overtuigd van eigen gelijk.

Vrijheidsbond, oud- of vrije liberalen
in de periode 1916-1929: lid Tweede Kamer, fractievoorzitter TK, minister
[ V ][ ^^ ]

voornaam
Anton
[ V ][ ^^ ]

personalia
geboorteplaats en -datum
Dordrecht, 17 september 1866

overlijdensplaats en -datum
's-Gravenhage, 11 mei 1933

levensbeschouwing
Nederlands Hervormd
[ V ][ ^^ ]

partij/stroming
stroming(en)
-   vrijzinnig-democraat, tot 1910
-   liberaal, vanaf 1910

partij(en)
Liberale Staatspartij "De Vrijheidsbond"
[ V ][ ^^ ]

loopbaan
-   adjunct-commies Provinciale Griffie te 's-Gravenhage, van januari 1893 tot 1 juli 1894
-   commies Provinciale Griffie te 's-Gravenhage, van 1 juli 1894 tot 1 juni 1900
-   hoofdcommies Provinciale Griffie te 's-Gravenhage, van 1 juni 1900 tot 1 oktober 1905
-   administrateur der Generale Thesaurie, ministerie van Financiën, van 1 oktober 1905 tot 1 maart 1909
-   waarnemend secretaris-generaal ministerie van Financiën, van 1 maart 1907 tot 1 mei 1907
-   thesaurier-generaal, ministerie van Financiën, van 1 maart 1909 tot 21 februari 1916
-   lid Provinciale Staten van Zuid-Holland, van 13 december 1911 tot februari 1916 (voor het kiesdistrict 's-Gravenhage)
-   minister van Financiën, van 8 februari 1916 tot 22 februari 1917
-   hoogleraar in de leer der financiën, Rijksuniversiteit Leiden, van 16 september 1918 tot 20 september 1920 (vanwege het Leidsch Universitair Fonds)
-   privaat-docent, Nederlandsche Handels-Hoogeschool te Rotterdam, van september 1919 tot september 1922
-   privaat-docent, Rijksuniversiteit Leiden, van september 1920 tot 1929
-   lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 25 juli 1922 tot 17 september 1929
-   fractievoorzitter "Vrijheidsbond", Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 6 januari 1927 tot 11 juli 1929
[ V ][ ^^ ]

partijpolitieke functies
-   lid bestuur Liberale Staatspartij "De Vrijheidsbond", van 7 april 1929 tot 1932
[ V ][ ^^ ]

nevenfuncties
-   lid bestuur "Ons Huis", van 1895 tot 1909
-   lid hoofdbestuur Vereniging "Nederland-Duitsland"
-   lid redactie "De Economist", van 1901 tot 1923 (met onderbreking tijdens ministerschap)
-   secretaris Rijkswoningcollege, vanaf januari 1902
-   regeringscommissaris Koninklijke Hollandsche Lloyd, van 1908 tot 1920
-   lid diverse staatscommissies (telefooncommissie, spoorwegcommissie, Suriname-commissie) (voor 1916)
-   vicevoorzitter commissie inzake kredietverlening aan de kleine middenstand i.v.m. de oorlog (voor 1916)
-   lid Staatscommissie inzake de verdediging van Nederlands-Indië (Staatscommissie-Heemskerk), van 6 mei 1912 tot juni 1913
-   koninklijk commissaris "De Nederlandsche Bank", van 1913 tot 1916
-   voorzitter Burgerlijk en Militair Pensioenraad, van mei 1917 tot 1920
-   voorzitter Pensioenraad voor gemeenteambtenaren, van mei 1917 tot 1920
-   koninklijk commissaris "De Nederlandsche Bank", van 1917 tot 1926
-   voorzitter Uitvoerend Comité tot hulpbetoon aan de noodlijdende Armeniërs, vanaf december 1918
-   voorzitter Vereeeniging voor de staathuishoudkunde en de statistiek, omstreeks 1919
-   eerste voorzitter algemene commissie inzake het middenstandskrediet, omstreeks 1919
-   president Raad van Commissarissen NUM (Nederlandse Uitvoer Maatschappij), van 1920 tot 1925
-   adviseur (berater) Nationaal Bank van Oostenrijk, van 1924 tot 1926
-   lid Centrale Commissie voor de Statistiek, omstreeks 1928
-   lid Raad van Commissarissen Koninklijke Hollandsche Lloyd N.V. te Amsterdam, omstreeks 1931
-   lid Raad van Commissarissen N.V. bankierskantoor "Van Mendes Gans & Co." te 's-Gravenhage
-   secretaris Gezondheidscommissie te 's-Gravenhage
-   ondervoorzitter Vereniging tot bestrijding van den woeker (medeoprichter)
-   lid bestuur en voorzitter Vereeniging voor Vrij Ruilverkeer (later Vereeniging voor Vrijhandel)
-   lid Staatscommissie inzake de gemeentelijke girodiensten (Staatscommissie-Heldring), vanaf juli 1932
-   lid Gezondheidsraad, omstreeks 1933

afgeleide functies, presidia etc.
-   voorzitter bijzondere commissie voor de ontwerp-Comptabiliteitswet (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van december 1926 tot juni 1927
-   lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van september 1928 tot juni 1929
[ V ][ ^^ ]

opleiding
academische studie
-   rechtswetenschap (gepromoveerd op stellingen), Rijksuniversiteit Leiden, van 25 september 1886 tot 25 mei 1892
-   staatswetenschap (gepromoveerd op dissertatie), Rijksuniversiteit Leiden, van 25 september 1886 tot 25 mei 1892
-   economie, Universiteit te Berlijn
[ V ][ ^^ ]

activiteiten
als parlementariër
-   Sprak in de Tweede Kamer over uiteenlopende zaken, zoals financiën, binnenlandse zaken, hoger onderwijs, waterstaat, Suriname, volksgezondheid en sociale wetgeving

als bewindspersoon (beleidsmatig)
-   Verdedigde in 1916 met succes de ontwerp-Zegelwet in de Tweede Kamer. De wet werd door zijn opvolger in 1917 in het Staatsblad gebracht.

als bewindspersoon (wetgeving)
-   Bracht in 1916 de Wet op de oorlogswinstbelasting tot stand, waardoor inkomensstijging of winsten die het gevolg waren van de oorlogstoestand werden belast. De wet kreeg terugwerkende kracht tot 1 augustus 1914.
-   Bracht in 1917 een wet tot herziening van de Successiewet tot stand, waardoor schenkingen onder de levenden volgens de zelfde tarieven werden belast als erfenissen. Kostwinners kregen ontheffing van successierechten.
[ V ][ ^^ ]

wetenswaardigheden
algemeen
-   Trad in 1917 af als minister vanwege bezwaren tegen de financiering van de levensmiddelenpolitiek. Hij wilde als minister van Financiën meer invloed op de besteding van crisiskredieten door de diverse ministeries.
-   Werd in september 1924 als tweede op de voordracht voor het Tweede Kamervoorzitterschap geplaatst
-   Leidde in september 1925 als laatst afgetreden ondervoorzitter de eerste vergadering van de Tweede Kamer

uit de privésfeer
-   Zijn vader was houthandelaar in de firma "Kuijl en Van Gijn"
-   Hij was een afstammeling van de zuster van Johan de Witt
-   Met A. Kerdijk medeoprichter van "Ons Huis"

niet-aanvaarde politieke functies
-   minister van Financiën, 1913 (bezwaren tegen het extraparlementaire karakter van het kabinet en tegen de dekking van lasten van de sociale wetgeving)

woonplaats(en)/adres(sen)
's-Gravenhage, Bankastraat 50, omstreeks 1923 en nog in 1927

ridderorden
-   Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw
-   Commandeur in de Orde van Oranje-Nassau, 30 juli 1926
[ V ][ ^^ ]

publicaties/bronnen
publicaties
"Herziening van de belastingopbrengst van ongebouwde eigendommen" (dissertatie, 1892)

literatuur/documentatie
-   "Prof.dr. A. van Gijn" (Amsterdam 1933), Nederlandsche Vereeniging voor Vrijhandel, nr. 74
-   C.A. Verrijn Stuart, "A. van Gijn", in: Handelingen en Mededelingen van de Maatschappij der Nederlandsche Letterkunde te Leiden (1933), 21-32
-   A.C.A.M. Bots, "Gijn, Anton van (1866-1933)", in: Biografisch Woordenboek van Nederland, deel II, 200
-   Ned. Patriciaat, 1931

Biografisch Woordenboek(en)
biografie opgenomen in het Biografisch Woordenboek van Nederland

publicaties over en van letterkundigen
gegevens uit de Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren
[ V ][ ^^ ]

familie/gezin
huwelijk/samenlevingsvorm
gehuwd te 's-Gravenhage, 12 maart 1896

echtgeno(o)t(e)/partner
G.J. Maas Geesteranus, Gijsberta Johanna

stief-, pleeg- en/of adoptiefkinderen
1 pleegdochter (zij kreeg bij K.B. van 26 juni 1906 de naam Van Gijn)

vader
H. van Gijn, Hugo

geboorteplaats en/of -datum
Vlaardingen, 13 december 1809

moeder
F.C. Stoop, Françoise Cornelia (derde echtgenote van vader)

geboorteplaats en/of -datum
Dordrecht, 13 oktober 1823

beroep grootvader (vaderskant)
reder te Vlaardingen

familierelaties
Halfbroer van S.M.H. van Gijn, Tweede-Kamerlid

Bovenstaande gegevens zijn ontleend aan het biografisch archief van het Parlementair Documentatiecentrum (PDC) van de Universiteit Leiden en betreffen vooral de periode waarin iemand politiek en bestuurlijk actief is of was.

Aanvullingen en gemotiveerde correcties ontvangt PDC graag. U kunt hiervoor de "reageer-keuze" aan de rechterzijde van deze pagina gebruiken of uw aanvullingen per post sturen naar PDC, antwoordnummer 10801, 2501 BW Den Haag of per email aan info@biografieen.com.


voornaam
personalia
partij/stroming
loopbaan
partijpolitieke functies
nevenfuncties
opleiding
activiteiten
wetenswaardigheden
publicaties/bronnen
familie/gezin
TXT/Print-versie voor correct en passend afdrukken (verschijnt in een nieuw venster)Reageer op deze pagina. Aanvullingen en suggesties zijn altijd welkom!
homeHome           Route