Centrumpartij (CP)

De CP, later CP'86 genoemd, was een extreem-rechtse partij. De partij werd opgericht in 1980 als afsplitsing van de Nederlandse Volksunie (NVU).

De CP had tijdens het eerste kabinet-Lubbers (1982-1986) 1 zetel in de Tweede Kamer en maakte deel uit van de oppositie.

De partij heeft sinds 1986 geen zetels meer in de Tweede Kamer en deed niet mee aan de verkiezingen op 15 mei 2002 en is inmiddels opgeheven.

Bekendste persoon binnen de CP was Hans Janmaat.

Beginselen

De CP was openlijk racistisch, xenofoob (haatdragend tegen vreemdelingen) en bij vlagen nationaal-socialistisch. Het extreem-rechtse karakter van de partij werd in de loop van de jaren steeds radicaler.

Het partijprogramma getiteld 'Eigen volk eerst' stelde dat het politiek denken van de CP'86 wordt bepaald door 'ons verzet tegen de ongecontroleerde invasie van honderdduizenden criminele en parasiterende vreemdelingen in ons overbevolkte land'. De CP bepleitte ook het aanhalen van de banden met 'blank Zuid-Afrika', dat destijds wegens het apartheidsregime geboycot werd.

Na veroordelingen van individuele leden werd in 1995 het hoofdbestuur van de partij veroordeeld wegens leiding geven aan een criminele organisatie. Tot een verbod van de partij kwam het niet.

CP en de Tweede Kamerverkiezingen van 1982

Overzicht met affiches, lijsttrekkers, kandidatenlijsten, verkiezingsprogramma's en -uitslagen per verkiezingsjaar.

Historische ontwikkeling

De CP werd opgericht in 1980 als afsplitsing van de Nederlandse Volksunie (NVU). De NVU was in 1971 opgericht door aanhangers uit verschillende rechts-extreme organisaties. De NVU haalde nooit zetels in de Kamer, maar werd wegens fascistische uitlatingen tijdens verkiezingscampagnes in 1978 door de rechtbank verboden, echter zonder eis tot ontbinding. De NVU bleef bestaan, maar interne conflicten leidden tot afsplitsingen.

Vanwege de sterke hang naar het nationaal-socialisme van NVU-voorman Glimmerveen richtte dr. H. Brookman in 1979 de Nationale Centrum Partij (NCP) op. In februari 1980 overvielen radicale leden van de NCP met uitzetting bedreigde Marokkanen, die in de Mozes-en-Aåronkerk in Amsterdam een hongerstaking hielden. Om deze nationaal-socialistische leden uit te bannen ontbond Brookman de NCP en richtte de Centrumpartij op.

Hans Janmaat werd lijsttrekker en oud-NVU'er Bruyn tweede man van de partij.

Afsplitsingen en fusies

Verdeeldheid regeerde binnen de CP. In 1984 werd Janmaat door het dagelijks bestuur uit de partij gezet. Janmaat bleef zijn kamerzetel echter bezetten en richtte met medestanders de Centrumdemocraten (CD) op. De CP en CD bestreden elkaar hevig. Een poging tot verzoening op een bijeenkomst in 1986 werd ruw verstoord door een actie van radicale antifascisten, waarbij enkele gewonden vielen en het hotel in Kedichem waar de bijeenkomst plaatsvond afbrandde.

In 1986 werd de Centrumpartij failliet verklaard, waarna de partij zich CP'86 ging noemen.

Persoonlijkheden

Bekendste persoon binnen de partij was Hans Janmaat.

Hans Janmaat (1934-2002) was lijsttrekker voor de CP in 1981 en 1982. In 1992 werd hij voor de CP in de Kamer gekozen, maar in 1984 kwam het tot een breuk met de partij. Als lijst-Janmaat hield hij zijn zetel aan. Van 1986 tot 1998 was hij lijsttrekker voor de CD en van 1989 tot 1998 Tweede-Kamerlid. Janmaat was eerder leraar maatschappijleer en directeur van een kleine meubelfabriek. In 1996 trouwde hij met CD-kamerlid Wil Schuurman. Janmaat is verschillende keren veroordeeld wegens discriminatie.

Electoraat

Bij de verkiezingen van 1981 wist de CP nog geen zetels te behalen. In 1982 behaalde de partij met de leuze 'Niet rechts, niet links' 0,8 procent van de stemmen, goed voor 1 zetel in de periode 1982-1986.

Ondanks de verontwaardiging dat voor het eerst sinds de Tweede-Wereldoorlog weer een extreem-rechtse partij in het parlement zat, behaalde de CP bij tussentijdse raadsverkiezingen in Almere 9 procent en bij de Europese verkiezingen 2,5 procent van de stemmen.

Bij de verkiezingen van 1986 wist geen van de extreem-rechtse partijen NVU, CP en CD een Tweede-Kamerzetel te behalen. De CD zou nog wel terugkeren in de Kamer (1989-1998) maar de CP niet meer.

De CP heeft geen zetels in de Eerste Kamer gehad.

Kerngegevens

Opgericht: 1980
Oprichters: Dr. H. Brookman
Opgeheven: -

Adres secretariaat: onbekend
Leden: hoogste aantal 3.000-4.000 (1983)
Contributie: onbekend

Partijblad: onbekend
Jongerenorganisatie: 'De Jongen Geuzen'
Wetenschappelijk instituut: onbekend

Logo/beeldmerk: onbekend
Bekendste slogan(s): 'Eigen volk eerst'

verwante partij: Centrumdemocraten (CD)






	Beginselen

	CP en de Tweede Kamerverkiezingen van 1982

	Historische ontwikkeling

	Afsplitsingen en fusies

	Persoonlijkheden

	Electoraat

	Kerngegevens



Home Route