Kabinet-Van Tienhoven (1891-1894)

Dit liberale kabinet wordt gevormd na de verkiezingen van 1891, waarbij 'rechts' haar meerderheid verliest. Het kabinet streeft naar uitbreiding van het mannenkiesrecht. Minister Tak van Poortvliet komt hiertoe met een wetsvoorstel dat het echter niet haalt. Het lukt minister Pierson wel een belangrijke belastingherziening door te voeren.

Nadat een amendement-De Meijier op het kiesrechtvoorstel is aangenomen, waarin de eisen waaraan een kiezer moet voldoen zijn aangescherpt, trekt Tak zijn voorstel in. De Tweede Kamer wordt vervolgens ontbonden. Omdat de aanhangers van Tak (de 'Takkianen') bij de verkiezingen een nederlaag lijden, treedt het kabinet af. Minister Van Tienhoven, die het niet eens is met de intrekking van het wetsontwerp en de ontbinding neemt al eerder ontslag.

[ V ][ ^^ ]

Bijzonderheden

Minister Seyffardt van Oorlog komt in conflict met koningin-regentes Emma over de benoeming van enkele hofdignitarissen/officieren.

Kiesrechtvoorstel van Tak van Poortvliet - Dit voorstel behelst dat alle mannen die kunnen lezen en schrijven het kiesrecht krijgen. Een schrijfproef moet daarover uitsluitsel geven. Velen vrezen dat hierdoor ook landlopers en bedelaars kiesrecht krijgen. Daarom voegt Tak als extra eis toe, dat een kiezer tevens een vaste woning moet hebben. Ook dat gaat veel Kamerleden niet ver genoeg. Daarom komt het liberale Kamerlid De Meijier met een amendement, waardoor zal worden bepaald dat een huis minstens twee kamers moet hebben. Hoewel Tak het amendement niet onaanvaardbaar had verklaard, trekt hij na aanneming ervan zijn wetsvoorstel in.

Tak ontbindt, daartoe gemachtigd door de koningin-regentes, de Tweede Kamer. Bij de hierop volgende verkiezingsstrijd gaat het alleen om de vraag vóór of tegen Tak. De scheidslijn tussen die voor- en tegenstanders loopt dwars door alle partijen. De tegenstanders ('anti-Takkianen') behalen de overwinning (56 tegen 44 zetels).

[ V ][ ^^ ]

Samenstelling kabinet

Buitenlandse Zaken
minister: Mr. G. van Tienhoven (liberaal) (21 augustus 1891 - 21 maart 1894)
minister a.i.: J.C. Jansen (lib. unie) (21 maart 1894 - 8 mei 1894)

Justitie
minister: Mr. H.J. Smidt (liberaal)

Binnenlandse Zaken
minister: Mr. J.P.R. Tak van Poortvliet (liberaal)

Financiën
minister: Mr. N.G. Pierson (lib. unie)

Oorlog
minister: A.L.W. Seyffardt (liberaal)

Marine
minister: J.C. Jansen (lib. unie)

Waterstaat, Handel en Nijverheid
minister: C. Lely (lib. unie)

Koloniën
minister: Mr. W.K. baron van Dedem (lib. unie)

[ V ][ ^^ ]

data en feiten formatie

datumwatwietot en metdagen
26 juli 1891benoeming (in)formateurG. van Tienhoven16 augustus 189122
21 augustus 1891beëdiging nieuwe bewindsliedenKoningin-weduwe Emma23 april 1894977
24 april 1894kabinet demissionair 8 mei 189415
9 mei 1894ontslag verleendKoningin-weduwe Emma  


Bijzonderheden
Samenstelling kabinet
data en feiten formatie
Wetgeving kabinet
TXT/Print-versie voor correct en passend afdrukken (verschijnt in een nieuw venster)Reageer op deze pagina. Aanvullingen en suggesties zijn altijd welkom!
homeHome           Route