Kabinet-Mackay (1888-1891)

Dit is het eerste zogenaamde coalitiekabinet, bestaande uit katholieke en antirevolutionaire ministers. Vorming van dit kabinet was mogelijk geworden door de verkiezingsoverwinning van katholieken en ARP. Voornaamste doelen van het kabinet-Mackay zijn de subsidiëring van het bijzonder onderwijs en het totstandbrengen van een Arbeidswet.

Naast antirevolutionairen en katholieken telt het kabinet twee conservatieve ministers.

Het kabinet zit de gehele periode uit. Omdat er in de Eerste Kamer nog een liberale meerderheid is, halen echter niet alle wetsvoorstellen de eindstreep. Een wetsvoorstel om de plaatsvervanging bij het leger af te schaffen kan niet voor de verkiezingen worden afgehandeld, omdat katholieken en liberalen tijdige behandeling tegenhouden.

Bijzonderheden

In november 1890 overlijdt koning Willem III op 73-jarige leeftijd. Eerder was hij vanwege zijn gezondheid al twee keer buiten staat verklaard om te regeren. De Raad van State nam in die perioden (april/mei 1889 en oktober/november 1890) het koninklijk gezag waar. Na het overlijden van de koning volgt zijn 10-jarige dochter Wilhelmina hem op, onder het regentschap van Emma, de 32-jarige tweede echtgenote van Willem III.

Een wetsvoorstel om bij de Tweede-Kamerverkiezingen ook Amsterdam, Den Haag en Rotterdam, die negen resp. vijf en drie Kamerleden afvaardigen, te verdelen in enkelvoudige kiesdistricten, wordt door de Eerste Kamer verworpen. Splitsing van de kiesdistricten is nadelig voor de kansen van de liberalen om in de grote steden alle zetels te halen.

Samenstelling kabinet

Buitenlandse Zaken
minister: Jhr. C. Hartsen (conservatief)

Justitie
minister: Jhr.Mr. G.L.M.H. Ruijs van Beerenbroek (r.k.)

Binnenlandse Zaken
minister: Mr. Æ. baron Mackay (arp) (20 april 1888 - 24 februari 1890)
minister: Jhr.Mr. A.F. de Savornin Lohman (arp) (24 februari 1890 - 21 augustus 1891)

Financiën
minister: Jhr.Mr. K.A. Godin de Beaufort (arp)

Oorlog
minister: J.W. Bergansius (r.k.)

Marine
minister: H. Dyserinck (conservatief) (21 april 1888 - 31 maart 1891)
minister: G. Kruys (partijloos) (31 maart 1891 - 21 augustus 1891)

Waterstaat, Handel en Nijverheid
minister: J.P. Havelaar (arp)

Koloniën
minister: Mr. L.W.Ch. Keuchenius (arp) (21 april 1888 - 24 februari 1890)
minister: Mr. Æ. baron Mackay (arp) (24 februari 1890 - 21 augustus 1891)

Mutaties

In februari 1890 treedt minister Keuchenius van Koloniën af, vanwege de verwerping van zijn begroting door de Eerste Kamer. Minister van Binnenlandse Zaken Mackay volgt hem op. Die wordt op zijn beurt opgevolgd door het Tweede-Kamerlid De Savornin Lohman.

In maart 1891 brengt de Tweede Kamer minister Dyserinck ten val. Hij had zonder goede motivering geweigerd S.L. Land, liberaal Tweede-Kamerlid en tevens luitenant-ter-zee, te bevorderen tot kapitein-luitenant ter zee. De Kamer neemt hierover een motie van afkeuring aan.

data en feiten formatie

datum	wat	wie	tot en met	dagen
30 maart 1888	benoeming (in)formateur	Æ. baron Mackay	20 april 1888	22
21 april 1888	beëdiging nieuwe bewindslieden	Koning Willem III	8 juli 1891	1174
9 juli 1891	kabinet demissionair		20 augustus 1891	43
21 augustus 1891	ontslag verleend	Koningin-weduwe Emma




	Bijzonderheden

	Samenstelling kabinet

	Mutaties

	data en feiten formatie

	Wetgeving kabinet



Home Route