Volkspartij voor Vrijheid en Democratie (VVD)

De Volkspartij voor Vrijheid en Democratie (VVD) is een liberale partij. De partij werd opgericht in 1948 als opvolger van de Partij van de Vrijheid (PvdV), die weer een voortzetting was van de vooroorlogse Liberale Staatspartij (LSP).

De VVD kreeg bij de verkiezingen van 22 november 2006 22 zetels in de Tweede Kamer. Dit waren 6 zetels minder dan bij de vorige verkiezingen. In september 2007 zette de VVD-fractie Rita Verdonk uit de Tweede Kamerfractie. Zij ging verder als zelfstandig Kamerlid, zodat de VVD 21 zetels overhield. In de periode 2002-2003 had de VVD 24 zetels. In de Eerste Kamer heeft de VVD 14 zetels.

De VVD is sinds februari 2007 oppositiepartij, na daarvoor ruim twaalf jaar te hebben geregeerd.

Politiek leider is sinds 31 mei 2006 Mark Rutte. Hij was lijsttrekker bij de Tweede Kamerverkiezingen van 22 november 2006.

Beginselen

In het beginselprogramma van de VVD staat dat de partij de individuele vrijheid zeer belangrijk vindt en dat de staat zich niet dient te bemoeien met de individuele vrijheden van haar burgers. De overheid dient wel te zorgen voor de veiligheid van haar burgers.

beginselprogramma VVD

VVD en de Tweede Kamerverkiezingen sinds 1948

Overzicht met affiches, lijsttrekkers, kandidatenlijsten, verkiezingsprogramma's en -uitslagen per verkiezingsjaar.

VVD en Eerste Kamerverkiezingen sinds 2003

Jaar	Lijsttrekker	Kandidaten	Zetels	Percentage
2007	Uri Rosenthal	EK-lijst 2007	14	19,2
2003	Nicoline van den Broek-Laman Trip	EK-lijst 2003	15	19,2

4. Historische ontwikkeling

De Volkspartij voor Vrijheid en Democratie (VVD) werd opgericht op 24 januari 1948 als een organisatorische voortzetting van de Partij van de Vrijheid. Met de komst van enkele oud-leden van de Vrijzinnig-Democratische Bond vanuit de PvdA, die zich in de PvdA niet thuisvoelden, werd het behoudend liberalisme nieuw leven ingeblazen. Eén van de oud-VDB'ers was Oud, die ook de eerste partijvoorzitter en fractieleider werd van de VVD. Bij de oprichting speelde verder D.U. Stikker een belangrijke rol.

De VVD nam van 1948-1952 deel aan de brede basiskabinetten-Drees I en -Drees II.

Tot aan het einde van de jaren vijftig vertoonde zowel het ledental als het aantal kiezers van de VVD onder de leiding van Oud een gestaag opgaande lijn. Het ledenaantal groeide van ruim 22.000 in 1948 tot circa 35.000 in 1959. In dezelfde periode nam het aantal Tweede-Kamerzetels toe van acht tot negentien (waarbij bedacht moet worden dat in 1956 het aantal Tweede-Kamerzetels werd uitgebreid van 100 naar 150).

In de jaren zestig stagneerde de groei enigszins. Wel nam de VVD nu regelmatig deel aan de regering. Intern waren de gemoederen in beweging gekomen, mede door het binnen de partij in 1962 opgerichte Liberaal Democratisch Centrum (LDC). Dit centrum wilde de VVD in een meer progressieve richting sturen. Als reactie hierop verlieten enkele leden van de rechtervleugel de partij. Overigens bleek de invloed van het LDC niet erg groot te zijn, waar de eigen verdeeldheid mede debet aan was. Een aantal hunner keerden de VVD de rug toe en waren betrokken bij de in 1966 opgerichte Democraten'66.

Mede als gevolg van de sociaal-culturele veranderingen in de jaren zestig, zoals ontzuiling, deconfessionalisering, democratisering en individualisering, brak er rond 1970 weer een tijd van uitbundige groei aan. Deze 'gouden tijd' die werd ingeluid met het aantreden van Hans Wiegel in 1971 als partijleider, zou tot 1982 duren.

Wiegel was bij zijn aantreden als partijleider nog zeer jong, nl. 29 jaar. Met een populistische stijl wist hij de tot dan toe wat elitaire VVD om te vormen tot een brede volkspartij, die ook steun kreeg van middenstanders en arbeiders. Hij pleitte sterk voor het terugdringen van overheidsbemoeienis en voor een zuinige overheid. Hiermee zette hij zich sterk af tegen de vakbonden en de PvdA. Zijn lijn werd gesteund door partijvoorzitter Haya van Someren en de fractievoorzitter in de Senaat, Harm van Riel.

In de jaren '80 maakte de VVD weliswaar bijna voortdurend deel uit van de regering. Na het vertrek van Wiegel kende de partij onder Ed Nijpels een verdere bloei. Bezwaren tegen zijn leiding en enkele interne conflicten leidden er in 1986 toe dat de winst uit 1982 weer verloren ging.

Na de verkiezingen van 1989 belandde de VVD in de oppositie. In deze periode wist de partij zich geleidelijk aan te herstellen. In 1994 werden onder leiding van Bolkestein bij de Tweede-Kamerverkiezingen 31 zetels gehaald. De liberalen traden weer toe tot de regering. Samen met de PvdA en D66 vormden zij de 'Paarse coalitie'.

Lijsttrekker Bolkestein trad niet toe tot het kabinet, maar bleef fractievoorzitter in de Tweede Kamer. Ook na de verkiezingen van 1998 en 2002 bleef de VVD deel uitmaken van het kabinet (in 1998 Paars II, in 2002 met CDA en LPF).

In 2004 verliet Geert Wilders de VVD-Tweede-Kamerfractie uit onvrede over de koers van zijn partij, met name ten aanzien van integratie en mogelijke toetreding van Turkije tot de EU. Met de lijst-Wilders/Partij voor de Vrijheid behaalde hij in november 2006 negen zetels. In 2007 werd Rita Verdonk, die bij de verkiezingen van 2006 als nummer twee op de lijst was opgetreden, uit de fractie gezet vanwege herhaalde kritische opmerkingen over de koers van de fractie.

Kerngegevens

Partijleider	Mark Rutte
Partijvoorzitter:	Ivo Opstelten

Adres secretariaat:	Thorbeckehuis, Laan Copes van Cattenburch 52, Postbus 30836, 2500 GV Den Haag

Opgericht:	24 januari 1948
Oprichter:	P.J. Oud, D.U. Stikker, H.A. Korthals e.a.

Bestuursvorm/invloed leden:	de algemene vergadering (AV) is het hoogste partijorgaan en bestaat uit een algemene vergadering van afgevaardigden en een algemene ledenvergadering; leden mogen stemmen over voor de algemene ledenvergadering geagendeerde voorstellen; de AV kan besluiten tot een ledenraadpleging
Afdelingen:	ongeveer 460 afdelingen (gemeenten) werken samen in 'ondercentrales' (regio) en 'kamercentrales' (gelijk aan de 19 kiesdistricten); vertegenwoordigers van de kamercentrales komen bijeen in de partijraad (een adviserend orgaan)
Burgemeesters:	106 van de 403 (26,3%) (10 oktober 2008)
Leden:	hoogste aantal 102.888 (1982); 37.703 (2009)
Contributie:	€88,20 per jaar (2009)
Kiezers:	1.466.722 (15 mei 2002), 1.728.707 (22 januari 2003), 1.443.312 (22 november 2006)
Zetels Tweede Kamer:	22 Zetels (22 November 2006)

Logo/beeldmerk:	witte blokletters VVD met aan de rechterkant oranje schaduw, op een koningsblauw vierkant vlak
Bekendste slogan(s):	"Het roer moet om" (1948), "De VVD werkt" (1986)

Instituten en organisaties

Instituten:
Scholingsinstituut:	Haya van Somerenstichting
Wetenschappelijk instituut:	Prof.mr. B.M. Teldersstichting
Wetenschappelijk tijdschrift:	'Liberaal Reveil' (6x per jaar)

Organisaties:
Jongerenorganisatie:	Jongeren Organisatie "Vrijheid en Democratie" (JOVD)
Vrouwenorganisatie:	Stichting Organisatie Vrouwen in de VVD
Europese organisaties:	European Liberal, Democrat and Reform Party (ELDR)
Mondiale organisatie:	Liberal International (LI)

Bladen

Partijblad:	kwartaalblad 'Liber'
Jongerenblad:	'Driemaster'; e-zine 'HBNB'
Vrouwenblad:	'De liberale vrouw'
Europees blad:	geen

Uitgebreide informatie DNPP

Het Documentatiecentrum Nederlandse Politieke Partijen is dé bron voor informatie van en over de Nederlandse politieke partijen. Rond de VVD is onder meer de volgende informatie online beschikbaar:

	Bestuur, fracties, internationale partijorganisaties en organen
	Nevenorganisaties (jongeren, wetenschap etc.)

	Ledentallen, partijvoorzitters, partijsecretarissen en partijcongressen
	Statuten en reglementen

	Beginselprogramma's
	Verkiezingsprogramma's
	Affiches verkiezingen
	Publicaties

	Jaaroverzichten
	Literatuur over de geschiedenis
	Literatuurcatalogus
	Partijarchief

Meer informatie over de partijorganisatie op de website van de VVD






	Beginselen

	VVD en de Tweede Kamerverkiezingen sinds 1948

	VVD en Eerste Kamerverkiezingen sinds 2003

	Kerngegevens

	Instituten en organisaties

	Bladen

	Uitgebreide informatie DNPP

	Eigen site

	Fractie Eerste Kamer

	Fractie Tweede Kamer

	Kandidatenlijst TK 2006

	Politieke leiders

	Nieuws

	Columns

	Agenda



Home Route