Dit ministerie heeft de zorg voor het vervoer en het verkeer te land, te water en in de lucht. Voorts is het verantwoordelijk voor de beveiliging van het land tegen het water en voor de waterhuishouding.
Het departement werd in 1877 ingesteld (als ministerie van Waterstaat, Handel en Nijverheid). In 1905 werd Waterstaat zelfstandig en in 1947 werd de naam Verkeer en Waterstaat.