Liberaal Tweede Kamerlid, dat na twintig jaar te zijn opgetreden als buitenlandwoordvoerder van de VVD in mei 2002 tot Kamervoorzitter werd gekozen. Daaraan was een tot dan toe ongebruikelijke persoonlijke actie vooraf gegaan waarbij hij de kandidaat van zijn eigen fractie versloeg. Voor 1982 diplomaat en secretaris van de minister voor Ontwikkelingssamenwerking. Scherp debater die gehecht was aan parlementaire stijl en correct taalgebruik. Voelde zich zeer betrokken bij de ontwikkelingen in Suriname. Als voorzitter maakte hij zich sterk voor het burgerinitiatief, waarbij hij zelfs tegen de fractielijn inging. Verdediger van de politieke moraal en van het aanzien van de politiek. Stond bekend als een bekwame, charmante behartiger van zijn eigen publiciteit.
VVD
functie(s) in de periode 1982-2006: lid Tweede Kamer, voorzitter Tweede Kamer
VVD (Volkspartij voor Vrijheid en Democratie), vanaf 1967
Hoofdfuncties/beroepen
ambtenaar ministerie van Buitenlandse Zaken, van 1970 tot 1982
derde ambassadesecretaris, Permanente Vertegenwoordiging Koninkrijk der Nederlanden bij het Bureau der Verenigde Naties en andere internationale organisaties te Genève, van 1973 tot 1975
tweede ambassadesecretaris, Permanente Vertegenwoordiging Koninkrijk der Nederlanden bij het Bureau der Verenigde Naties en andere internationale organisaties te Genève, van 1975 tot juli 1977
secretaris minister voor Ontwikkelingssamenwerking, van 1978 tot juli 1981
medewerker bureau beleidsvoorbereiding ontwikkelingssamenwerking, ministerie van Buitenlandse Zaken, van juli 1981 tot september 1982
lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 16 september 1982 tot 30 november 2006
waarnemend voorzitter Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 16 mei 2002 tot 28 mei 2002
voorzitter Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 28 mei 2002 tot 30 november 2006
ambteloos (dagvoorzitter en discussieleider bij congressen en andere bijeenkomsten, alsmede adviseur, coach en mediatrainer)
Partijpolitieke functies
vorige
lid VVD-commissie buitenlandse zaken, van 1977 tot 1982
vicevoorzitter Kamercentrale VVD Rotterdam, van 1981 tot juli 1982
lid bestuur groep Nederlandse liberalen, Liberale Internationale, omstreeks november 1983 (nog in 1985)
fractiesecretaris VVD Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 30 augustus 1994 tot 28 mei 2002
Nevenfuncties
huidige
lid Stichting "Vrienden van de Dreamnight at the Zoo"
vorige
lid curatorium ISS (Institute of Social Studies)
lid bestuur AVRO
lid adviesraad Stichting Atlantic Exchange Program (nog in 1989)
lid Raad van Toezicht Carnegie Stichting
lid Stuurgroep Belgisch Nederlandse Conferentie
lid algemeen bestuur Stichting Universiteitsfonds te Rotterdam (nog in 2002)
lid algemeen bestuur Vereniging van Afgestudeerden, Erasmus Universiteit Rotterdam (nog in 2002)
lid Hogeschoolraad, Erasmus Universiteit Rotterdam (nog in 1998)
lid hoofdbestuur EBN (Europese Beweging in Nederland)
lid stichtingsraad Stichting IDEALS (Liberale Stichting voor Ontwikkelingssamenwerking) (nog in 2003)
lid hoofdbestuur Nederlandse Vereniging voor de Verenigde Naties (nog in 2002)
lid Raad van Advies Rotterdams Studenten Corps (nog in 1998)
lid (vicevoorzitter) dagelijks bestuur Atlantische Commissie (nog in 2002)
lid Raad van Beheer Hogeschoolfonds 1920, Erasmus Universiteit Rotterdam
lid Editorial Board Inter-Parliamentary Council Against Antisemitism (nog in 2002)
lid Raad van Advies Stichting Kinderhulp Suriname (nog in 2002)
lid Raad van Advies Platform Beeldvorming Nederland (nog in 2002)
voorzitter bestuur Stichting "Oranjehotel"
voorzitter curatorium Internationaal Perscentrum "Nieuwspoort", van 2002 tot 2006
lid Nationaal Comité Zilveren Regeringsjubileum Koningin Beatrix, van 21 februari 2004 tot 1 maart 2006
lid Raad van Toezicht Trustfonds Erasmus Universiteit
voorzitter jury Prijs voor de Dagbladjournalistiek
voorzitter Raad van Toezicht Stichting "Workmate" Rotterdam
lid bestuur Nationaal Comité "Herdenking Capitulaties 1945 Wageningen"
lid Raad van Commissarissen "Huntsman Holland" B.V., van 29 mei 2009 tot 2021
voorzitter jury Thorbeckeprijs
voorzitter bestuur Stichting Rotterdams Comité ter Behartiging van Nationale Belangen
voorzitter Raad van Toezicht Stichting "Rijnlands Lyceum" te Wassenaar, van 1 september 2010 tot 1 september 2018
voorzitter jury Rotterdamse politicus van het jaar
voorzitter Raad van Toezicht ARQ Nationaal Psychotrauma Centrum, van 2012 tot 2020
voorzitter Stichting Geuzenverzet 1940-1945, van 2013 tot 7 september 2018
lid Raad van Toezicht Stichting Sponsorfonds Rotterdamse Schouwburg, tot 2020
voorzitter Theatergroep "Siberia" te Rotterdam
lid bestuur Stichting Bernard Mandeville, Erasmus Universiteit Rotterdam
afgeleide functies, presidia etc.
lid Presidium (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 21 september 1994 tot 28 mei 2002
tweede ondervoorzitter Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 13 juni 1995 tot 19 mei 1998
eerste ondervoorzitter Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 20 mei 1998 tot 23 mei 2002
lid Parlementaire Assemblée van de NAVO, omstreeks november 1999 tot mei 2002
voorzitter Presidium (Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 28 mei 2002 tot 30 november 2006
voorzitter Commissie voor de Werkwijze (Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 28 mei 2002 tot 30 november 2006
comités van aanbeveling, erefuncties etc.
lid diverse comité's van aanbeveling (o.a. Nationaal Monument Kamp Vught, Rotterdamsch Studenten Corps en Philips Innovation Awards)
ambassadeur "Terre des Hommes"
ambassadeur "Aardbesie"
Opleiding
primair onderwijs
Openbare lagere school te 's-Gravenhage
Openbare lagere school te Wassenaar
voortgezet onderwijs
h.b.s.-b, Openbaar "Rijnlands Lyceum" te Wassenaar, tot mei 1963
academische studie
economie, Nederlandse Economische Hogeschool te Rotterdam, van 1963 tot 1970
cursussen
leergang buitenlandse betrekkingen, NGIZ (Nederlands Genootschap voor Internationale Zaken) te 's-Gravenhage, van 1970 tot 1971
Activiteiten
als parlementariër
Hield zich voor hij Kamervoorzitter werd vooral bezig met buitenlandse zaken, ontwikkelingssamenwerking en Europese zaken
Diende in 1991 samen met zijn fractiegenoot Jan-Kees Wiebenga een initiatiefwetsvoorstel om het mogelijk te maken in het buitenland stembureaus in te stellen voor het stemmen per brief. Dit voorstel werd in 1993 wet. (22.315)
Bracht in 1991 samen met Frits Bolkestein een studievoorstel uit over associatie van Oost-Europese landen en de NAVO
Interpelleerde op 29 januari 1992 minister Van den Broek over voorgesteld uitstel van een bezoek van een kabinetsdelegatie aan Zuid-Afrika
Interpelleerde op 19 mei 1992 minister-president Lubbers en de ministers Van den Broek en Pronk over de procedurele gang van zaken bij de afronding van de nota buitenlanduitgaven en de daarbij gevoerde openbare discussies tussen bewindslieden
Was in november 1992 eerste woordvoerder van zijn fractie bij de behandeling van het wetsvoorstel tot goedkeuring van het Verdrag van Maastricht
opvallend stemgedrag
Stemde in 2002 als enige van zijn fractie vóór een motie-Rosenmöller waarin afkeuring werd uitgesproken over de uitspraak van minister Nawijn dat de Tweede Kamer één groot ritueel was
Stemde in 2004 als enige van zijn fractie tegen een motie-Van der Laan (D66) waarin om intrekking van een artikel in het WvS over godslastering werd gevraagd
Stemde in 2006 als enige van zijn fractie vóór het voorstel tot het opnemen in het Kamerreglement van de mogelijkheid van burgerinitiatieven, waardoor burgers onderwerpen op de Kameragenda kunnen laten plaatsen. Hij had als voorzitter van het Presidium het voorstel mede ingediend en verdedigde het voorstel in de Tweede Kamer.
Wetenswaardigheden
algemeen
Versloeg op 28 mei 2002 bij de verkiezing van de Tweede Kamervoorzitter zijn fractiegenote Annemarie Jorritsma. Kreeg zelf 80 stemmen, terwijl mevrouw Jorritsma 41 stemmen behaalde; de heer Janssen van Raaij (LPF) kreeg 24 stemmen.
Versloeg op 4 februari 2003 bij de verkiezing van de Tweede Kamervoorzitter in twee stemmingsrondes de CDA'er Gerda Verburg en D66'er Thom de Graaf. Kreeg bij de eerste stemmingsronde 61 en bij de tweede stemmingsronde 79 stemmen. In de tweede ronde kreeg Verburg 49 en De Graaf 17 stemmen.
Stond als Kamervoorzitter in 2004 aan de wieg van de regel dat 30 Kamerleden een spoeddebat of interpellatie kunnen aanvragen
Werd in oktober 2007 benoemd tot ambassadeur in Zwitserland, maar zag in januari 2008 af van aanvaarding van de functie. Het ambassadeurschap zou moeilijk te combineren zijn met de beroepsactiviteiten van zijn echtgenote.
uit de privésfeer
Zijn ouders waren joods, maar werd zelf niet joods opgevoed
Zijn vader was onder meer hoogleraar Europese studies aan de Gemeentelijke Universiteit te Amsterdam
Zijn echtgenote is kinderarts
ridderorden
Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 28 april 1995
Ridder in de Orde van Oranje-Nassau, 29 november 2006
buitenlandse onderscheidingen
Grootkruis in de Orde van de Eikenkroon van Luxemburg, 24 april 2006
Commandeur in de Leopoldsorde van België, 4 juli 2006
Grootkruis in de orde van de Onafhankelijkheid van Jordanië, 30 oktober 2006
overige onderscheidingen en prijzen
Wolfert van Borselenpenning, gemeente Rotterdam, 20 april 2007
Publicaties van/over
literatuur/documentatie
H. Visser, "Wie is Wie in de Tweede Kamer?" (1983)
T. van Rijckevorsel en H. Enkelaar, "Wie is Wie in de Tweede Kamer?" (1988)
