D.IJ.W. de Graaff-Nauta

Foto D.IJ.W. de Graaff-Nauta
Bescheiden intelligente lerares, die veel gezag verwierf als wethouder van Sneek en gedeputeerde van Friesland. Typische vertegenwoordigster van de progressieve Friese vleugel van de CHU. In de periode 1986-1994 staatssecretaris en minister van Binnenlandse Zaken in achtereenvolgende kabinetten. Bracht diverse herindelingswetten, een nieuwe Kieswet, Provinciewet en Gemeentewet tot stand. Gaf een belangrijke aanzet tot bestuurlijke vernieuwing rond grote gemeenten. Wijze, vertrouwenwekkende, degelijke bestuurder, die het in debatten meer van haar kennis van zaken dan van haar presentatie moest hebben.

CDA
in de periode 1986-1994: staatssecretaris, minister

[ V ][ ^^ ]

voornamen (roepnaam)

Dieuwke IJtje Willemke (Dieuwke)

[ V ][ ^^ ]

personalia

wijziging in naam en/of titulatuur
D.IJ.W. Nauta

geboorteplaats en -datum
Sneek, 22 mei 1930

overlijdensplaats en -datum
Sneek, 10 juni 2008

[ V ][ ^^ ]

partij/stroming

partij(en)
-   CHU (Christelijk-Historische Unie), tot 11 oktober 1980
-   CDA (Christen-Democratisch Appèl), vanaf 11 oktober 1980

[ V ][ ^^ ]

loopbaan

-   onderwijzeres Christelijke lagere school te Parrega, van 1949 tot 1951
-   lerares algemene vorming, Christelijke huishoudschool te Utrecht, van 1951 tot 1953
-   lid Provinciale Staten van Friesland, van 3 juli 1962 tot 14 juli 1986
-   lid gemeenteraad van Sneek, van 6 september 1966 tot 4 juli 1978
-   wethouder (van onderwijs, volksgezondheid en milieu) van Sneek, van 1 september 1970 tot 4 juli 1978 (tevens loco-burgemeester)
-   lid Gedeputeerde Staten (belast met algemene zaken, interpovinciale samenwerking, bestuurlijke organisatie, toezicht op de gemeentebesturen, planning, coördinatie en voorlichting) van Friesland, van 6 juli 1982 tot 14 juli 1986
-   staatssecretaris van Binnenlandse Zaken (onder meer belast met financiën lagere overheden, gemeentelijke herindelingen, informatievoorziening, kiesrecht en tot 1989 rampenbestrijding en hulpverlening), van 14 juli 1986 tot 27 mei 1994
-   minister van Binnenlandse Zaken, van 27 mei 1994 tot 22 augustus 1994

[ V ][ ^^ ]

partijpolitieke functies

-   afgevaardigde namens de Federatie van CH-jongerengroepen in het hoofdbestuur van de CHU, omstreeks 1952 en nog in 1956
-   fractievoorzitter voor de ARP/CHU/KVP, Provinciale Staten van Friesland, van 1970 tot 1982 (later CDA-fractie)
-   vicevoorzitter CDA, van 11 oktober 1980 tot 14 juli 1982

[ V ][ ^^ ]

nevenfuncties

overzicht
-   voorzitter Stuurgroep Waddenprovincies, tot juli 1986
-   plaatsvervangend voorzitter coördinatiecollege voor het waddengebied, tot juli 1986
-   lid bestuurscommissie Noorden des Lands, tot juli 1986
-   lid onderzoekscommissie financiële gedragingen GroenLinks-Tweede-Kamerlid Oedrayaj Singh Varma, van november 1994 tot januari 1995
-   lid Rfv (Raad voor de financiële verhoudingen), tot 1 maart 2004
-   lid bestuur Stichting Bijzondere Leerstoel "De overheid als arbeidsorganisatie" (Ien Dales-leerstoel)

[ V ][ ^^ ]

opleiding

hogerberoepsonderwijs
-   Kweekschool voor onderwijzers te Sneek, tot 1949 (akte L.O.)
-   Kweekschool voor onderwijzers te Sneek, van 1949 tot 1951 (hoofdakte)

[ V ][ ^^ ]

activiteiten

takenpakket (bewindspersoon)
-   Was als staatssecretaris in het tweede kabinet-Lubbers belast met 1. de financiële aangelegenheden betreffende de onder het ministerie ressorterende lagere publiekrechtelijke lichamen; 2. aangelegenheden betreffende de Provinciewet, de Gemeentewet en Wet gemeenschappelijk regelingen, 3. de voorbereiding en behandeling van gemeentelijke herindelingen; 4. de aangelegenheden beteffende de Friese taal; 5. de decentralisatieprojecten: a. sanering specifieke uitkeringen, b. sanering wegenbeheer, c. beperking circulairestroom algemene en specifieke uitkeringen; 6. aangelegenheden betreffende het kiesrecht; 7. aangelegenheden betreffende de brandweer, alsmede de rampenbestrijding en hulpverlening; 8. de coördinatie van het beleid met betrekking tot de civiele verdediging; 9. de aangelegenheden betreffende het Staatsdrukkerij- en Uitgeverij; 10. de aangelegenheden betreffende de Centrale Archiefselectiedienst; 11. onderwerpen die van geval tot geval werden toegewezen.
-   Was als staatssecretaris in het derde kabinet-Lubbers belast met aangelegenheden betreffende 1. de financiën en organisatie van de onder het ministerie ressorterende lagere publiekrechtelijke lichamen, waaronder vielen a. aangelegenheden betreffende de Provinciewet, de Gemeentewet en Wet gemeenschappelijk regelingen, b. de aangelegenheden betreffende de schorsing en vernietiging van besluiten; c. de voorbereiding en behandeling van gemeentelijke herindelingen; d. de sanering van het bestuursinstrumentarium; 2. documentaire informatievoorziening en archiefbeleid, waaronder vielen het DIS-programma, vervolg VIASU-project en de aangelegenheden betreffende de Centrale Archief Selectiedienst; 3. de wet- en regelgeving met betrekking tot en vervaardiging van het paspoort en de coördinatie van de productie van identificatiedocumenten; 4. de Friese taal; 5. het kiesrecht; 6. onderwerpen die van geval tot geval werden toegewezen.

als bewindspersoon (beleidsmatig)
-   In 1987 verwierp de Eerste Kamer het door haar verdedigde wetsvoorstel Gemeentelijke herindeling Midden-Betuwe
-   Bracht in 1990 en 1991 samen met minister Dales de nota's "Bestuur op niveau" 1 en 2 uit, waarin plannen inzake regiovorming werden ontvouwd. De nota, die mede was gebaseerd op een advies van de commissie-Montijn, ging uit van 'maatwerk', waarbij het lokale bestuur zelf het initiatief moest nemen voor het inrichten van een doeltreffende bestuursvorm. Samenwerking tussen gemeenten zou daarop vooruitlopend worden vereenvoudigd.
-   Bracht in 1993 samen met minister Dales de nota "Bestuur op niveau" 3 uit, waarin onder meer vorming van een provincie-nieuwe-stijl in het Rijnmondgebied werd aangekondigd

als bewindspersoon (wetgeving)
-   Bracht in 1986 samen met staatssecretaris Koning een wijziging van de Financiële-Verhoudingswet 1984 tot stand, waardoor het criterium 'woning' werd vervangen door 'woonruimte' en de vier grote gemeenten werden ingedeeld in één uitkeringsgroep
-   Bracht in 1988 de wet tot privatisering van de Staatsdrukkerij- en uitgeverij tot stand. Er komt een NV SDU, die de wettelijke taken van het Staatsbedrijf overneemt en daarnaast andere werkzaamheden op het gebied van drukkerij en uitgeverij kan verrichten.
-   Bracht in 1988 een gemeentelijke herindeling tot stand in het westelijk deel van de provincie Utrecht (onder andere uitbreiding van de gemeenten Oudewater, Woerden en Breukelen, vereniging van Wilnis, Mijdrecht en Vinkeveen tot de gemeente De Ronde Venen en overgang van Woerden van Zuid-Holland naar de provincie Utrecht)
-   Bracht in 1989 een gemeentelijke herindeling tot stand in de provincie Groningen. Hierbij werden 26 gemeenten opgeheven (waaronder Finsterwolde, Uithuizen, Muntendam en Oude Pekela) en nieuwe gemeenten gevormd als Eemsmond, Pekela, Reiderland, Menterwolde en De Marne.
-   Bracht in 1989 een gemeentelijke herindeling tot stand in de Kop van Noord-Holland. Hierbij werden onder meer de gemeenten Schoorl en Callantsoog opgeheven.
-   Bracht in 1989 een algehele, hoofdzakelijk technische, herziening van de Kieswet (Stb. 423) tot stand. Belangrijkste oogmerk hiervan is het overzichtelijker maken van de sinds 1951 veelvuldig gewijzigde wet en het schrappen van overbodige bepalingen. Door technische voorschriften over te brengen van de Kieswet naar het kiesbesluit behoeft minder vaak gebruik te worden gemaakt van de omslachtige wetsprocedure. Inhoudelijke wijzigingen zijn: de registratie van kiesgerechtigden die in het buitenland wonen, wordt gecentraliseerd in de gemeente 's-Gravenhage en de reguliere Tweede-Kamerverkiezingen vinden in maart plaats (maar worden naar mei verschoven als er in die maand al andere verkiezingen zijn). Verder wordt bij registratie van een politieke partij betaling van een waarborgsom verlangd. Bij de voorkeursdrempel van 50% tellen de in alle kieskringen behaalde stemmen mee.
-   Bracht in 1990 een gemeentelijke herindeling tot stand in noordoostelijk en midden Zuid-Holland. Hierbij werden onder andere de gemeenten Rijnwoude, Jacobswoude en Liemeer gevormd.
-   Bracht in 1990 een gemeentelijke herindeling tot stand in Midden-Limburg, waarbij onder meer de gemeente Roermond werd uitgebreid en de nieuwe gemeenten Ambt Montfort en Roerdalen werden gevormd.
-   Bracht in 1990 een gemeentelijke herindeling tot stand in Waterland (onder meer vereniging van Monninckendam, Katwoude, Broek in Waterland en Marken tot de gemeente Waterland).
-   Bracht in 1991 Wet algemene regelen herindeling (a.r.h.i.) (Stb. 315) tot stand, die de procedures voor gemeentelijke en provinciale herindeling vereenvoudigt en versnelt. Grenscorrecties kunnen ook door Provinciale Staten worden vastgesteld.
-   Bracht in 1991 de Paspoortwet (Stb. 498) tot stand. Deze wet regelt de aanspraken op en verstrekking, weigering en inhouding van reisdocumenten.
-   Bracht in 1992 een herziening van de Gemeentewet (Stb. 96) tot stand. De positie van de gemeenteraad wordt versterkt door haar ook een beleidsbepalende taak op hoofdlijnen te geven. Verder vervalt een aantal goedkeurings- en inzendverplichtingen en wordt het toezicht door de provincie beperkt. De wet wordt via een Invoeringswet (Stb. 1993, 610) ingevoerd. Het wetsvoorstel was in 1986 ingediend door minister Rietkerk.
-   Bracht in 1992 een herziening van de Provinciewet (Stb. 550) tot stand, die vooral betrekking heeft op een betere systematiek en op aansluiting van bepalingen op de Gemeentewet. De wet wordt via een invoerinsgwet (Stb. 1993, 667) ingevoerd.
-   Bracht in 1992 samen met minister Maij-Weggen en staatssecretaris Van Amelsvoort de Wet herverdeling wegenbeheer (Stb. 563) tot stand, die de Wet Uitkeringen Wegen verving. De wet zorgt voor een efficiëntere organisatie van de wegenzorg door Rijk, provincies, gemeenten en waterschappen en moet bijdragen aan het streven naar decentralisatie. Provinciale Staten stellen een herverdelingsplan vast over het beheer van wegen. De nieuwe beheerder krijgt de middelen voor het beheer van de weg. Bij het Rijk komen de wegen in beheer die verbindingen vormen van nationaal belang; bij de provincies de wegen die verbindingen vormen van bovenregionaal belang, en de wegen die verbindingen vormen van regionaal belang.
-   Bracht in 1993 een gemeentelijke herindeling tot stand in het noordoostelijk deel van Noord-Brabant (gebied rond Oss, Cuijk, Boxmeer en Veghel)
-   Bracht in 1994 een rijkswet (Stb. 78) tot stand tot wijziging van de Paspoortwet in verband met de invoering van de Europese identiteitskaart als reisdocument van Nederland en als nationale identiteitskaart
-   Bracht in 1994 samen met minister Van Thijn de Kaderwet bestuur in verandering (Stb. 397) en een aanscherping van de Wet gemeenschappelijke regelingen (Stb. 399) tot stand. Hierdoor krijgen gemeenten in stedelijke gebieden de mogelijkheid provincies-nieuwe-stijl op te richten.
-   Bracht in 1994 samen met staatssecretaris Van Amelsvoort een wijziging (Stb. 419) van de Gemeentewet met betrekking tot materiële belastingbepalingen tot stand
-   Bracht in 1994 als minister de Wet Gemeentelijke Basisadministratie (GBA) persoonsgegevens in het Staatsblad (Stb. 494). De wet regelt hoe gemeenten persoonsgegevens (zoals naam, geboorte, burgerlijke staat, nationaliteit, adres, sociaal-fiscaal nummer) moeten opnemen en wijzigen in hun administratie en op welke wijze inzage kan worden verkregen. Het College bescherming persoonsgegevens houdt toezicht op naleving van de wet, en met name op bescherming van de persoonlijke levenssfeer.

[ V ][ ^^ ]

wetenswaardigheden

algemeen
-   Behoorde in 1973 tot een groep van 48 CHU'ers die in een brief hun ongenoegen kenbaar maakten over de scheiding tussen ARP/KVP enerzijds en CHU anderzijds bij de kabinetsformatie
-   Speelde in 1986 als gedeputeerde van het CDA een belangrijke rol bij het verhinderen van terugkeer van Hans Wiegel in de landelijke politiek. Na het overlijden van minister Rietkerk wilde de VVD Wiegel als diens opvolger. Wiegel wilde echter de optie openhouden na het ministerschap terug te keren als Commissaris van de Koningin, hetgeen het CDA in Friesland weigerde.

uit de privé-sfeer
Zus van de PvdA-politicus en filosoof Lolle Nauta

niet-aanvaarde politieke functies
-   minister van Binnenlandse Zaken, 1986 (zag op tegen de onderhandelingen met de ambtenarencentrales)

woonplaats(en)/adres(sen)
-   Utrecht, Oudenoord 26, omstreeks 1951
-   Sneek, De Bourbonstraat 94, omstreeks 1954 en nog in 1956
-   Sneek, Sytingawiersterleane 10, omstreeks 1967
-   Sneek, Loëngasterlaan 360, omstreeks 1989

ridderorden
-   Ridder in de Orde van Oranje-Nassau
-   Commandeur in de Orde van Oranje-Nassau, 8 oktober 1994

[ V ][ ^^ ]

publicaties/bronnen

literatuur/documentatie
-   Friesch Dagblad, 12 juli 1986
-   Vrij Nederland, 27 september 1986

[ V ][ ^^ ]

familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm
gehuwd, 1953

naam echtgeno(o)t(e)/partner
Drs. C. de Graaff

kinderen
2 kinderen



Gegevens hebben - zeker voor wat het recente verleden betreft - vooral betrekking op de periode waarin iemand politiek en bestuurlijk actief was. (Gemotiveerde) aanvullingen of correcties ontvangen wij graag. U kunt hiervoor de "reageer-knop" gebruiken.


personalia
partij/stroming
loopbaan
partijpolitieke functies
nevenfuncties
opleiding
activiteiten
wetenswaardigheden
publicaties/bronnen
familie/gezin
Nieuws
TXT/Print-versie voor correct en passend afdrukken (verschijnt in een nieuw venster)Reageer op deze pagina. Aanvullingen en suggesties zijn altijd welkom!
homeHome           Route