Jhr.Mr. A.C.D. de Graeff

Gouverneur-Generaal en Minister van Buitenlandse Zaken in het kabinet-Colijn II en het kabinet-Colijn III. Onorthodoxe man van remonstrantse huize, van wie ten onrechte werd verondersteld dat hij CHU-sympathisant was. Werd na een Indische loopbaan gezant in Tokio en was in de jaren 1926-1931 Gouverneur-Generaal van Nederlandsch-Indië. Trachtte daar tevergeefs een ethisch bewind te voeren dat tegemoet kwam aan de gematigde nationalisten. Tijdens zijn ministerschap keerde Nederland terug tot de zuivere neutraliteitspolitiek.

partijloze liberaal
in de periode 1917-1937: minister, Gouverneur-Generaal van Nederlands-Indië, vicepresident Raad van Nederlands-Indië

voornamen

Andries Cornelis Dirk

personalia

geboorteplaats en -datum
's-Gravenhage, 7 augustus 1872

overlijdensplaats en -datum
's-Gravenhage, 24 april 1957

levensbeschouwing
Remonstrants

partij/stroming

stroming(en)
liberaal

loopbaan

-		ambtenaar ter Algemene Secretarie te Buitenzorg (Ned.-Indië), ter beschikking gesteld van Gouverneur-Generaal Van der Wijck, vanaf 19 augustus 1895
-		hoofdcommies ter Algemene Secretarie te Buitenzorg, van 1900 tot 1902
-		referendaris ter Algemene Secretarie te Buitenzorg, van 1902 tot september 1905
-		secretaris Gouvernement te Buitenzorg, van 27 september 1905 tot 1909
-		verlof in Nederland, tijdelijk in dienst van ministerie van Koloniën, 1907
-		tijdelijk eerste secretaris Gouvernement te Buitenzorg, 1909
-		eerste secretaris Gouvernement te Buitenzorg, van 27 augustus 1909 tot 19 juli 1913
-		tijdelijk algemeen secretaris Gouvernement te Buitenzorg, 1913
-		algemeen secretaris Gouvernement te Buitenzorg, van 19 juli 1913 tot 1914
-		lid Raad van Nederlandsch-Indië, van juli 1914 tot januari 1917 (benoemd bij K.B. van 15 juni 1914)
-		vicepresident Raad van Nederlandsch-Indië, van 2 januari 1917 tot 2 september 1918
-		gepensioneerd (teruggekeerd in Nederland)
-		buitengewoon gezant en gevolmachtigd minister te Tokio, van 1 januari 1920 tot november 1922
-		buitengewoon gezant en gevolmachtigd minister te Washington, tevens geaccrediteerd bij de republiek Cuba, van 16 november 1922 tot augustus 1926
-		Gouverneur-Generaal van Nederlandsch-Indië, van 7 september 1926 tot 11 september 1931 (benoemd 26 maart 1926)
-		ambteloos (teruggekeerd in Nederland), van september 1931 tot mei 1933
-		minister van Buitenlandse Zaken, van 26 mei 1933 tot 24 juni 1937

nevenfuncties

-		lid College van Curatoren Technische Hogeschool te Delft, van 1932 tot 1933
-		vertegenwoordiger van de Nederlandse regering op de negenmogendhedenconferentie te Brussel, 1937
-		lid College van Curatoren Technische Hogeschool te Delft, van 7 september 1937 tot 1941
-		lid curatorium Nederlands Lyceum te 's-Gravenhage, omstreeks 1938
-		commissaris-generaal wereldtentoonstelling New York, 1938
-		lid conciliatiecommissie Nederland-Polen en Chili-Noorwegen, 1938
-		voorzitter raad van beheer gemengde mijnbouwmaatschappij "Billiton"
-		gedelegeerde bij volkenbondsvergaderingen te Genève

opleiding

voortgezet onderwijs

gymnasium te 's-Gravenhage, tot 1890

hogerberoepsonderwijs

opleiding Indische bestuursdienst, tot 12 juni 1895

academische studie

rechtsgeleerdheid (gepromoveerd op dissertatie) Rijksuniversiteit Leiden, van 29 september 1890 tot 12 juni 1894

activiteiten

als bewindspersoon

-		Was mede-initiatiefnemer voor de aanstelling van een Hoge (Volkenbonds-)Commissaris van de Vluchtelingen
-		Was voorstander van steun voor de toelating van de Sovjet-Unie in de Volkenbond, maar wist hiervoor geen steun te verwerven in de ministerraad. Nederland stemde (met Zwitserland) als enige tegen toetreding.
-		Onder zijn verantwoordelijkheid werd een Nederlands contingent militairen ingezet bij het bewaren van de rust bij een volksstemming in Saarland over terugkeer van dat land naar Duitsland
-		Steunde na de bezetting van Abessinië in 1935 het instellen van economische sancties in Volkenbondsverband tegen Italië
-		Na opheffing van die sancties in 1936 verklaarde Nederland, met Noorwegen, Zweden, Denemarken, Spanje en Zwitserland, zich niet langer gebonden te achten aan de Volkenbondsverplichting tot handhaving van de collectieve veiligheid. Daarmee werd teruggekeerd naar de politiek van strikte neutraliteit.

wetenswaardigheden

algemeen

-		Tijdens zijn bewind als Gouverneur-Generaal werden 600 communistische nationalisten verbannen naar het interneringskamp Boven-Digoel op Nieuw-Guinea.
-		Verleende in 1927 als G.G. gratie aan drie ter dood veroordeelde nationalisten, wat hem op kritiek uit conservatieve hoek kwam te staan
-		De Tweede-Kamerfractie van de CHU veronderstelde tijdens de formatie van 1933 enige tijd dat De Graeff CHU'er was. Het Tweede-Kamerlid Snoeck Henkemans had informatie ingewonnen, maar later bleek dat de persoon die hij benaderd had de broer van A.C.D. de Graeff was!

uit de privé-sfeer

-		Zijn vader was zaakgelastigde te Pruisen, gezant in Denemarken, Zweden en Noorwegen, en minister-resident in Japan
-		Bij K.B. van 10 maart 1885, nr. 12 werd Dirk de Graeff verheven in de Nederlandse adel

woonplaats(en)/adres(sen)
's-Gravenhage, Raamweg 21, omstreeks 1938

ridderorden

-		Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 30 augustus 1913
-		Commandeur in de Orde van de Nederlandse Leeuw, april 1930
-		Grootkruis Orde van Oranje-Nassau, 10 september 1931

inkomenspositie

-		jaarwedde als gezant in Washington f. 12.000,-
-		jaarwedde als Gouverneur-Generaal f. 80.000,-

publicaties/bronnen

publicaties
"Artikel 126 der grondwet" (dissertatie, 1894)

literatuur/documentatie

-		"Voor u persoonlijk. Brieven van minister van Buitenlandse Zaken jhr. A.C.D. de Graeff aan gezant J.P. graaf van Limburg Stirum (1933-1937)", Ned. Hist. Genootschap (1986)
-		C. Fasseur, "Graeff, jhr. Andries Cornelis Dirk de (1872-1957)", in: Biografisch Woordenboek van Nederland, deel II, 190
-		B. de Graaff, "Een 'welwillend man met een vrij gering werkelijkheidsbegrip'", in: "De Nederlandse ministers van Buitenlandse Zaken in de twintigste eeuw" (1999)
-		Wie is dat? 1938

Biografisch Woordenboek(en)
biografie opgenomen in het Biografisch Woordenboek van Nederland

familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm
gehuwd te Buitenzorg, 25 maart 1897

naam echtgeno(o)t(e)/partner
Jkvr. C.A. van der Wijck, Caroline Angelique

kinderen
1 zoon en 4 dochters

naam vader
Jhr. D. de Graeff, Dirk

geboorteplaats en/of -datum vader
Amsterdam, 28 augustus 1833

naam moeder
B.E. Royer, Bonne Elisabeth

geboorteplaats en/of -datum moeder
Zwolle, 27 maart 1847

beroep grootvader (vaderskant)
lid gemeenteraad van Amsterdam

beroep grootvader (moederskant)
kapitein-ter-zee

familierelaties
Schoonzoon van jhr. C.H.A. van der Wijck, Gouverneur-Generaal en Eerste-Kamerlid

Gegevens hebben - zeker voor wat het recente verleden betreft - vooral betrekking op de periode waarin iemand politiek en bestuurlijk actief was. (Gemotiveerde) aanvullingen of correcties ontvangen wij graag. U kunt hiervoor de "reageer-knop" gebruiken.




	personalia

	partij/stroming

	loopbaan

	nevenfuncties

	opleiding

	activiteiten

	wetenswaardigheden

	publicaties/bronnen

	familie/gezin



Home Route