Mr. D.G.W. Spitzen

Secretaris-generaal van Verkeer en Waterstaat, die in 1948 als partijloze minister werd in het kabinet-Drees I. Doorliep een lange ambtelijke loopbaan, onder meer bij Binnenlandse Zaken. Was doordat hij partijloos was enigszins 'gehandicapt' in politieke debatten. Wist wel een wettelijke regeling voor het personenvervoer per auto(bus) en voor de verhouding van de Staat met de KLM tot stand te brengen. Artistiek begaafde minister, die zich meer thuis voelde in de anonimiteit van de ambtelijke wereld dan in de politiek. Werd door veel Kamerleden gewaardeerd vanwege zijn vakkennis.

partijloos
in de periode 1948-1951: minister, secretaris-generaal

voornamen

Derk Gerard Willem

personalia

geboorteplaats en -datum
Wageningen, 18 maart 1896

overlijdensplaats en -datum
's-Gravenhage, 26 januari 1957

levensbeschouwing

-		Rooms-Katholiek (aanvankelijk)
-		Nederlands Hervormd

partij/stroming

partij(en)
partijloos

loopbaan

-		adjunct-commies ministerie van Landbouw, Nijverheid en Handel, van 1920 tot 1 januari 1922
-		commies afdeling Staatsbosbedrijf en Renteambten, directie Landbouw, minister van Landbouw, Nijverheid en Handel, vanaf 1 januari 1922
-		hoofdcommies directie Landbouw, ministerie van Binnenlandse Zaken en Landbouw, tot 1 oktober 1928
-		chef afdeling Binnenlands Bestuur (rang: referendaris, later administrateur), ministerie van Binnenlandse Zaken (en Landbouw), van 1 oktober 1928 tot 1 december 1938
-		secretaris-generaal ministerie van Waterstaat, van 1 januari 1939 tot 15 augustus 1943 (ontslagen door Duitse bezetter)
-		secretaris-generaal ministerie van Verkeer (en Energie; na 1946 en Waterstaat), van mei 1945 tot 1 november 1948
-		minister van Verkeer en Waterstaat, van 1 november 1948 tot 15 maart 1951
-		secretaris-generaal ministerie van Verkeer en Waterstaat, van 18 maart 1951 tot 26 januari 1957

nevenfuncties

-		secretaris Rijkscommissie voor de ontwatering, omstreeks 1928
-		secretaris Staatscommissie inzake Land- en Tuinbouw, omstreeks 1930
-		lid Centrale Commissie voor ruilverkaveling, omstreeks 1931
-		lid Staatscommissie crisis-slachtoffers (Staatscommissie-Fockema Andreae), vanaf 6 januari 1938
-		voorzitter Haagse Kunstkring te 's-Gravenhage, tot 1948
-		voorzitter Vereniging van vrienden van het Residentie-Orkest te 's-Gravenhage
-		voorzitter Werkgroep Haags Cultureel Centrum te 's-Gravenhage
-		lid Raad van Commissarissen N.V. Nederlandse Spoorwegen, tot 1948
-		lid Raad van Commissarissen N.V. Nederlandse Spoorwegen, van 1952 tot 1957
-		voorzitter adviescommissie voor de doelmatige organisatie in de rijksdienst, van 1954 tot januari 1957
-		lid Raad van Commissarissen KLM (Koninklijke Luchtvaart Maatschappij), van 1956 tot 1957

opleiding

voortgezet onderwijs

gymnasium te 's-Gravenhage, tot 1915

academische studie

rechtsgeleerdheid (gepromoveerd op stellingen) Rijksuniversiteit Leiden, van 22 september 1915 tot 17 januari 1919

overige opleidingen

studie piano (bij Marinus Flipse tijdens rechtenstudie, met geld verdiend als repetitor)

activiteiten

als bewindspersoon (beleidsmatig)

-		Voerde in 1950 de in 1935 tot stand gekomen Wegenverkeerswet en een nieuw Verkeersreglement in. Hierdoor werd de kentekenregistratie en afgifte van rijbewijzen gecentraliseerd en verdwenen de provinciale letters uit kentekenplaten. Daarnaast worden bromfietsen gelijkgesteld aan fietsen, komt er een vijfjarig rijbewijs, wordt het instellen van parkeerverboden mogelijk en komen er verkeersborden voor onder ander wegversmalling, voetgangersoversteekplaatsen en parkeerzones
-		Besloot in 1950 tot droogmaking van de (Zuid-)oostpolder in het IJsselmeer
-		Stelde in 1950 de Raad voor de Waterstaat in

als bewindspersoon (wetgeving)

-		Bracht in 1949 een herziening Wet Autovervoer Personen tot stand, waarmee bij de vergunningverlening aan vervoersorganisaties het streekvervoerprincipe wordt ingevoerd. De minister kan de Commissie Vergunningen Personenvervoer richtlijnen geven bij de uitgifte van vergunningen aan particuliere bedrijven.
-		Bracht in 1950 de Wet nadere regeling van de verhouding tussen het Rijk en de KLM tot stand. Het financiële toezicht van het Rijk op de KLM wordt verscherpt. Tevens kwam er een wet waarbij de verliezen van de KLM door het Rijk werden overgenomen.

wetenswaardigheden

algemeen

-		Werd in 1943 door de bezetter ontslagen, omdat hij niet wenste mee te werken aan maatregelen ten voordele van de Duitse oorlogsvoering
-		Stemde op 14 december 1948 in de ministerraad met Stikker en de PvdA-ministers tegen het direct starten van een militaire actie tegen de Republiek Indonesië. Koos ook daarna steeds de zijde van de PvdA-ministers die aanstuurden op het heropenen van besprekingen om een nieuwe gewapende actie te voorkomen.

uit de privé-sfeer
Zijn vader was leraar aan een HBS Hij schreef onder het pseudoniem Geert Teis Pzn. in Gronings dialect.

woonplaats(en)/adres(sen)
Wassenaar, Storm van 's-Gravenzandeweg 67, omstreeks 1955

ridderorden

-		Officier in de Orde van Oranje-Nassau, 14 september 1931
-		Commandeur in de Orde van Oranje-Nassau, 3 april 1951

hobby's
bijzonder getalenteerd pianospeler

publicaties/bronnen

literatuur/documentatie

-		J. Vos Dzn., "Spitzen, Dirk Gerard Willem (1896-1957)", in: Biografisch Woordenboek van Nederland, deel II, 530
-		C.C. van Baalen, "Spitzen kleurloze minister van Verkeer en Waterstaat", in: P.F. Maas (ed.), "Het kabinet-Drees-Van Schaik 1948-1951", band B, 10-14

Biografisch Woordenboek(en)
biografie opgenomen in het Biografisch Woordenboek van Nederland

familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm

-		gehuwd, 22 juni 1920 (huwelijk ontbonden 7 november 1941)
-		gehuwd (tweede huwelijk) te Wassenaar, 25 juni 1942

naam echtgeno(o)t(e)/partner
G.C.A. Helderman, Geertruida Cornelia Antonia

naam 2e partner
H.S.E.A. Schill, Henriëtte Sophie Elisabeth Auguste

kinderen

-		1 zoon (uit eerste huwelijk)
-		1 zoon (uit tweede huwelijk)

naam vader
G.W. Spitzen, Gerhardus Wilhelmus

geboorteplaats en/of -datum vader
Wildervank

naam moeder
J.E. Brouwer, Jantina Elsina

geboorteplaats en/of -datum moeder
Onstwedde

beroep vader
leraar landbouwschool

beroep grootvader (moederskant)
vervener

Gegevens hebben - zeker voor wat het recente verleden betreft - vooral betrekking op de periode waarin iemand politiek en bestuurlijk actief was. (Gemotiveerde) aanvullingen of correcties ontvangen wij graag. U kunt hiervoor de "reageer-knop" gebruiken.




	personalia

	partij/stroming

	loopbaan

	nevenfuncties

	opleiding

	activiteiten

	wetenswaardigheden

	publicaties/bronnen

	familie/gezin



Home Route