Dr.Mr. B. de Gaay Fortman

Foto Dr.Mr. B. de Gaay Fortman
Voorman en later senator van de PPR en deskundige op het gebied van ontwikkelingssamenwerking. Stapte in 1970 als één van de weinige ARP-spijtstemmers over naar de PPR. Hoogleraar in Afrika en daarna jarenlang hoogleraar aan het Institute voor Social Studies. In 1971 Tweede Kamerlid. Was als enigszins geaffecteerd sprekende wetenschapper op het eerste gezicht een wat a-typisch PPR-lid. Wist in 1972 mede dankzij zijn populariteit onder de jeugd zijn partij naar verkiezingswinst en regeringsdeelname te leiden. Verruilde in 1977 de Tweede Kamer voor de Eerste Kamer, waarvan hij steeds meer een verdediger zou worden. Zoon van ARP-senator en minister W.F. de Gaay Fortman.

PPR, GroenLinks
in de periode 1971-1991: lid Tweede Kamer, fractievoorzitter TK, lid Eerste Kamer, fractievoorzitter EK

[ V ][ ^^ ]

voornaam (roepnaam)

Bastiaan (Bas)

[ V ][ ^^ ]

personalia

geboorteplaats en -datum
's-Gravenhage, 6 november 1937

levensbeschouwing
Gereformeerd

[ V ][ ^^ ]

partij/stroming

partij(en)
-   ARP (Anti-Revolutionaire Partij), tot 1970
-   PPR (Politieke Partij Radikalen), van 1970 tot 16 februari 1991
-   GroenLinks, vanaf 20 juni 1989

lid tussentijds gevormde fractie(s)
fractie GroenLinks, van 13 februari 1990 tot 1 februari 1991

[ V ][ ^^ ]

loopbaan

-   repetitor burgerlijk recht, handelsrecht en staathuishoudkunde, van 1960 tot 1963
-   wetenschappelijk medewerker sociale faculteit Vrije Universiteit te Amsterdam, van 1965 tot 1967
-   senior lector Universiteit van Zambia te Lusaka (hoofd economische faculteit), van 1967 tot 1971
-   lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 25 mei 1971 tot 8 juni 1977
-   buitengewoon hoogleraar ontwikkelingseconomie ISS (Institute of Social Studies) te 's-Gravenhage, van 1971 tot 1977
-   fractievoorzitter PPR Tweede Kamer der Staten Generaal, van 30 november 1972 tot 25 mei 1977
-   hoogleraar politieke economie ISS (Institute of Social Studies) te 's-Gravenhage, van 1977 tot 1 december 2002
-   lid Eerste Kamer der Staten Generaal, van 20 september 1977 tot 1 februari 1991
-   hoogleraar politieke economie van de rechten van de mens, Universiteit Utrecht, vanaf 2000

[ V ][ ^^ ]

partijpolitieke functies

-   lijstaanvoerder PPR Tweede-Kamerverkiezingen 1971 (kieskringen Arnhem, Nijmegen, Leiden, Leeuwarden, Zwolle, Groningen en Assen)
-   politiek leider PPR, van 9 september 1972 tot 25 mei 1977
-   lijsttrekker PPR Tweede-Kamerverkiezingen 1972, van 9 september 1972 tot 29 november 1972
-   fractievoorzitter PPR Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 20 september 1977 tot 12 februari 1990 (in 1981-1986 en vanaf 1987 een eenmansfractie)

[ V ][ ^^ ]

nevenfuncties

huidige
-   lid permanente commissie Ontwikkelingssamenwerking AIV (Adviesraad Internationale Vraagstukken), vanaf 1 januari 2002
-   vicevoorzitter Prins-Clausleerstoel Universiteit van Utrecht en ISS (Institute for Social Studies), vanaf 6 maart 2003

vorige
-   lid bestuur SNV (Stichting Nederlandse Vrijwilligers)
-   lid commissie Ontwikkelingssamenwerking Gereformeerde Kerken in Nederland
-   lid Adviesraad Defensie-aangelegenheden
-   lid redactieraad weekblad "Hervormd Nederland"
-   voorzitter NOVIB (Nederlandse Organisatie voor Internationale Ontwikkelingssamenwerking (was 'Bijstand'), van 1977 tot 23 maart 1984
-   voorzitter Stichting Toneelgroep "Theater", van 1979 tot 1989
-   deputaat voor evangelisatie van de Gereformeerde Kerken in Nederland
-   voorzitter Commissie Mondiale Aktiviteiten Jeugdbeleid, vanaf 1 november 1990
-   afgevaardigde Gereformeerde Kerken op de assemblée van de Wereldraad van Kerken te Canberra, vanaf februari 1990 (trad om deze reden af als Eerste-Kamerlid)
-   voorzitter Pugwash Nederland, van 1995 tot 2004

gedelegeerde commissies
ondervoorzitter vaste commissie voor Defensie (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van juni 1973 tot september 1975

[ V ][ ^^ ]

opleiding

lager onderwijs
-   Openbare lagere school

voortgezet onderwijs
-   gymnasium-b, "Christelijk Gymnasium" te 's-Gravenhage tot 1956

academische studie
-   rechten Vrije Universiteit te Amsterdam, van 1956 tot september 1963 (cum laude)
-   economie Vrije Universiteit te Amsterdam, van 1956 tot januari 1963 (cum laude)

promotie
-   economische wetenschappen Vrije Universiteit te Amsterdam, 16 december 1966

[ V ][ ^^ ]

activiteiten

als parlementariër
-   Hield zich in de Tweede Kamer in het bijzonder bezig met ontwikkelingssamenwwerking, justitie, buitenlandse zaken, economische zaken en defensie
-   Diende in 1972 een initiatiefvoorstel inzake het invoeren van cassatie, van cassatie in het belang der wet en tot herziening van het militair strafrecht in. Dit voorstel werd in 1973 door de Eerste Kamer verworpen. Een tweede, enigszins aangepast, in 1975 door Jurgens ingediend voorstel werd wel aanvaard.
-   Wijzigde in 1974 samen met zijn fractiegenoot Jurgens via een initiatiefwetsvoorstel de Wet gewetensbezwaren militaire dienst, waardoor tewerkstelling van gewetensbezwaarden werd overgeheveld van Defensie naar Sociale Zaken.
-   Diende in 1976 als initiatiefwetsvoorstel een novelle in op het in 1975 aanvaarde voorstel inzake de herziening van het militair strafrecht. Dit voorstel werd in 1977 wet.
-   Interpelleerde in 1982 samen met mevrouw Bischoff van Heemskerck minister-president Van Agt over het kasplafond bij ontwikkelingssamenwerking

opvallend stemgedrag
-   Stemde in 1976 als enige van zijn fractie tegen het initiatiefvoorstel-Geurtsen/Lamberts inzake afbreking zwangerschap
-   Stemde in 1981 als Eerste-Kamerlid, anders dan de Tweede-Kamerfractie, tegen een voorstel in eerste lezing tot herziening van de grondwettelijke bepaling over het voorzitterschap van de Verenigde Vergadering

[ V ][ ^^ ]

wetenswaardigheden

algemeen
-   Eén der zogenaamde "spijtstemmers"; dit waren antirevolutionairen die in 1967 teleurgesteld waren over het totstandkomen van een kabinet waarin onder meer de VVD vertegenwoordigd was.
-   Was in april 1971 in het alternatieve kabinet-Den Uyl/Van Mierlo/Aarden minister voor Ontwikkelingssamenwerking
-   Voerde in 1972 een geïmproviseerde, maar ook succesvolle campagne met enkele stunts. Zo verbleef hij een nacht in een gekraakt slooppand.

uit de privé-sfeer
Zat tegelijkertijd met zijn vader in de Eerste Kamer

verkiezingen
-   Werd in 1977 en 1981 tot Eerste-Kamerlid gekozen door Groep II: Gelderland, Overijssel, Groningen en Drenthe

pseudoniemen, bij-, koos- en schuilnamen
Leendert Lagendonk (pseudoniem)

woonplaats
Ermelo

ridderorden
-   Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 27 april 1984
-   Commandeur in de Orde van Oranje-Nassau, 29 januari 1991

verenigingen, sociëteiten, genootschappen
lid Américan Groep, van 22 maart 1967 tot februari 1968 (overleg van christen-radicalen uit KVP, ARP en CHU)

militaire dienst
-   dienstplichtig militair: commandant peloton stoottroepen, van 1963 tot 1965

[ V ][ ^^ ]

publicaties/bronnen

publicaties
-   "Theory of competition policy" (dissertatie, 1966)
-   "Christendom en Oorlog" (samensteller met J. v.d. Berg (1966))
-   "Christen-radikaal" (samensteller met W. in 't Veld (1967))
-   "After mulungushi, the economics of Zambian humanism" (1969)
-   "Op weg naar de ontknoping" (samensteller met W. in 't Veld (1970))
-   "Derde wereld in beweging", bericht uit Zambia (1972)
-   "De winst van een democratische economie' (samensteller met H. Thomas (1976))
-   "Help, wij zijn ontwikkeld!" (samensteller met W. van Dieren en H. Thomas (1978))
-   "De kunst van het ivoordraaien" (1979)
-   "Onderweg genoteerd" (1981)
-   "Nieuwe vooruitgang" (1984) (samen met Bouma en Van Dieren)
-   "De politieke pendukle (1987) (met W. van Dieren)
-   "Het smalle pad tussen macht en moraal" (1989)
-   "Internal conflicts, security and development, RAWOO (Advisory Council for Scientific Research in Development Problems)", Publication No.14, (1997) (redactie met Marijke Veldhuis)
-   "God and the Goods. Global Economy in a Civilizational Perspective", (Geneva: World Council of Churches publications, 1998) (met Berma Klein Goldewijk)
-   "Where Needs Meet Rights. Economic, Social and Cultural Rights in a New Perspective", (Geneva: World Council of Churches Publications, 1999) (met Berma Klein Goldewijk)
-   "Globalization and Its New Divides: Malcontents, Recipes, and Reform", (Amsterdam: Dutch University Press & West Lafayette (Ind.) Purdue University Press, 2003) (met Paul van Seters and Arie de Ruijter)
-   "From Warfare to Welfare. Human Security in a Southern African Context" (Assen, 2004) (met Marie Muller)

literatuur/documentatie
-   H. van der Werf, "Bas de Gaay Fortman: Profiel van een politicus" (Baarn 1973)
-   Parlementsenquête 1972

[ V ][ ^^ ]

familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm
gehuwd

naam vader
Mr. W.F. de Gaay Fortman, Wilhelm Friederich

naam moeder
M.T.H. Woltjer, Margaretha Titia Hillegonda

beroep grootvader (vaderskant)
rechter

familierelaties
-   Zoon van W.F. de Gaay Fortman, Eerste-Kamerlid en minister
-   Kleinzoon van R.H. Woltjer, Eerste-Kamerlid



Gegevens hebben - zeker voor wat het recente verleden betreft - vooral betrekking op de periode waarin iemand politiek en bestuurlijk actief was. (Gemotiveerde) aanvullingen of correcties ontvangen wij graag. U kunt hiervoor de "reageer-knop" gebruiken.


personalia
partij/stroming
loopbaan
partijpolitieke functies
nevenfuncties
opleiding
activiteiten
wetenswaardigheden
publicaties/bronnen
familie/gezin
Nieuws
TXT/Print-versie voor correct en passend afdrukken (verschijnt in een nieuw venster)Reageer op deze pagina. Aanvullingen en suggesties zijn altijd welkom!
homeHome           Route