P. Zandt

Orthodox-hervormde predikant, die door zijn kenmerkende zwarte pak en conservatief-protestantse opvattingen jarenlang een opvallende figuur in de Tweede Kamer was. Pleitbezorger van een protestants, volgens bijbelse normen geregeerd Nederland. Antipapistisch. Maakte bijvoorbeeld bezwaar tegen een bankbiljet, omdat daarop een kleine afbeelding van Sint Maarten stond. Als nestor van de Kamer diverse keren waarnemend Kamervoorzitter. Raakte nooit zijn spreekangst kwijt, maar kon wel met Gronings accent scherp uit de hoek komen, bijvoorbeeld over de Indiëpolitiek. Was ook lange tijd gemeenteraadslid in Delft.

SGP
in de periode 1925-1961: lid Tweede Kamer, fractievoorzitter TK

voornaam

Pieter

personalia

geboorteplaats en -datum
Stedum (Gr.), 6 maart 1880

overlijdensplaats en -datum
Delft, 4 maart 1961

begraafplaats en -datum
IJsselmuiden, 8 maart 1961 (na rouwdienst in Kampen)

levensbeschouwing
Hervormd: orthodox

partij/stroming

partij(en)
SGP (Staatkundig-Gereformeerde Partij), vanaf 1922

loopbaan

-		predikant Nederlandse Hervormde Kerk te Kamperveen (Ov.), van 22 april 1906 tot 27 juni 1909
-		predikant Nederlandse Hervormde Kerk te Loon op Zand (N.Br.), van 4 juli 1909 tot 16 oktober 1910
-		predikant Nederlandse Hervormde Kerk te IJsselmuiden-Grafhorst (Ov.), van 23 oktober 1910 tot 24 oktober 1915
-		predikant Nederlandse Hervormde Kerk te Ede, van 31 oktober 1915 tot 21 september 1919
-		predikant Nederlandse Hervormde Kerk te Delft, van 21 september 1919 tot 15 september 1925 (beroepen in januari 1919)
-		lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 15 september 1925 tot 4 maart 1961
-		lid gemeenteraad van Delft, van 6 september 1927 tot 1 september 1941
-		lid Provinciale Staten van Zuid-Holland, van 7 juli 1931 tot 1 september 1941
-		fractievoorzitter SGP Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 18 september 1945 tot 4 maart 1961
-		lid tijdelijke gemeenteraad van Delft, van 8 november 1945 tot 6 september 1946
-		lid Provinciale Staten van Zuid-Holland, van 20 juni 1946 tot 4 maart 1961
-		lid gemeenteraad van Delft, van 6 september 1946 tot 4 maart 1961

partijpolitieke functies

-		lid hoofdbestuur SGP, van 1923 tot 1940
-		hoofdredacteur partij-weekblad "De Banier", vanaf september 1945
-		politiek leider SGP, van 14 september 1945 tot 4 maart 1961
-		voorzitter SGP, van 1946 tot 4 maart 1961

lijsttrekkerschap etc.

-		lijsttrekker SGP Tweede Kamerverkiezingen 1946
-		lijsttrekker SGP Tweede Kamerverkiezingen 1948
-		lijsttrekker SGP Tweede Kamerverkiezingen 1952
-		lijsttrekker SGP Tweede Kamerverkiezingen 1956
-		lijsttrekker SGP Tweede Kamerverkiezingen 1959

opleiding

lager onderwijs

lagere school te Stedum

voortgezet onderwijs

"Gereformeerd Gymnasium" te Kampen, van 1894 tot 1900

academische studie

theologie (proponentsexamen), Rijksuniversiteit Utrecht, van 1900 tot november 1905

wetenswaardigheden

algemeen

-		Toen in februari 1939 de overleden paus Pius XI in de Tweede Kamer werd herdacht, verliet hij samen met Kersten de vergaderzaal
-		Vroeg in oktober 1953 de intrekking van het bankbiljet van vijfentwintig gulden, omdat daar de figuur van Martinus van Tours (het hoofd omgeven door een stralenkrans) op stond. Zag in dit bankbiljet een bewijs voor de toenemende verroomsing van ons land.
-		Bleef ook na zijn emeritaat veelvuldig prediken
-		Op de dag van zijn begrafenis vergaderde de Tweede Kamer niet; dat was nooit eerder voorgekomen

uit de privésfeer

-		Zijn vader was boer
-		Ging altijd gekleed in een zwart pak, met grijze streepjes broek
-		Werd eind december 1929 door het classicaal bestuur van de Hervormde kerk in Den Haag berispt, omdat hij op een beledigende wijze de collecte had afgekondigd. Hij had gesproken van collega's die verraders waren van de gereformeerde zaak in de Nederlandse Hervormde kerk.

anekdotes

-		Trad als oudste lid enige malen op als waarnemend Tweede Kamervoorzitter. Toen hij in november 1950 de Tweede Kamer tijdens een debat over de wijziging van de Loterijwet waarnemend Kamervoorzitter was, noemde minister Lieftinck dat - nogal ironisch - "een lot uit de loterij".
-		Op 20 februari 1953 trok hij zich achter de gordijnen terug toen zijn fractiegenoot Van Dis per abuis tegen een motie-Van Rijckevorsel had gestemd. Hij wilde voorkomen dat de indruk ontstond dat de tweemansfractie van de SGP verdeeld was. Omdat de indiener van de motie, de KVP'er Van Rijckevorsel, vergeten was de presentielijst te tekenen, zorgde dit spel der vergissingen ervoor dat de motie niet met 39 tegen 38 stemmen werd aangenomen, maar met 39 tegen 36 stemmen werd verworpen.

woonplaats(en)/adres(sen)

-		Kamperveen, van 1906 tot 1909
-		Kaatsheuvel, van 1909 tot 1910
-		IJsselmuiden, van 1910 tot 1915
-		Ede, van 1915 tot 1919
-		Delft, vanaf 1919
-		Delft, Phoenixstraat 50, omstreeks 1931 tot 1961

ridderorden

-		Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 30 augustus 1933
-		Commandeur in de Orde van Oranje-Nassau, 20 september 1960

verenigingen, sociëteiten, genootschappen etc.
lid Nationaal Comité Handhaving Rijkseenheid, van 14 december 1946 tot 1950

publicaties/bronnen

publicaties
"Verzamelde geschriften van ds. P. Zandt" (3 delen, 1980-1986)

literatuur/documentatie

-		H. Hille, "Als een vogel uit een boom geschoten - Leven en werk van ds. P. Zandt" (Houten, 1998)
-		H. Florijn, "Zandt, Pieter", in: Biografisch lexicon voor de geschiedenis van het Nederlands protestantisme, deel 3, 411
-		W. Slagter, "Zandt, Pieter (1880-1961)", in: Biografisch Woordenboek van Nederland, deel IV, 563
-		D. Hillenius, "Ds. P. Zandt (1880-1961)", in: VNG-Magazine, 2000, nr. 50
-		A.W. Abspoel, "Van Binnen- en Buitenhof" (1956)

Biografisch Woordenboek(en)

-		biografie opgenomen in het Biografisch Woordenboek van Nederland
-		biografie opgenomen in Biografisch Lexicon voor de geschiedenis van het Nederlands Protestantisme

familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm
gehuwd te Kampen, 19 april 1906

echtgeno(o)t(e)/partner
J.G.H. Pruissen, Jantienne Gerharda Helene

kinderen
kinderloos

vader
P. Zandt Pzn., Pieter

geboorteplaats en/of -datum
Westeremden, gem. Stedum (Gr.), 9 november 1850

moeder
H. Boerema, Hillechien

geboorteplaats en/of -datum
Stedum, 13 december 1855

beroep grootvader (vaderskant)
landbouwer

beroep grootvader (moederskant)
landbouwer

De gegevens zijn ontleend aan het biografisch archief van het Parlementair Documentatiecentrum (PDC) van de Universiteit Leiden en betreffen vooral de periode waarin iemand politiek en bestuurlijk actief is of was, met de nadruk op activiteiten in de landelijke politiek.

Aanvullingen en gemotiveerde correcties ontvangt PDC graag. U kunt hiervoor de "reageer-keuze" aan de rechterzijde van deze pagina gebruiken of uw reactie per email sturen aan info@biografieen.com.




	voornaam

	personalia

	partij/stroming

	loopbaan

	partijpolitieke functies

	opleiding

	wetenswaardigheden

	publicaties/bronnen

	familie/gezin



Home Route