Mr.dr. P.J. Witteman

Foto Mr.dr. P.J. Witteman
Noord-Hollandse gedeputeerde, minister en senator. Advocaat in Amsterdam. Onafhankelijk en tolerant katholiek met veel invloed in de politiek en het maatschappelijk middenveld. Door zijn schoonfamilie ook goed thuis in kringen van kunstenaars. Volgde in 1947 Beel op als minister van Binnenlandse Zaken en bracht o.m. een noodregeling voor de gemeentefinanciën tot stand. Na zijn ministerschap nog vijftien jaar lid van de Eerste Kamer. Onderhield jarenlang nauwe banden met de KRO.

RKSP, KVP
in de periode 1947-1963: lid Eerste Kamer, minister

[ V ][ ^^ ]

voornamen
Petrus Johannes

[ V ][ ^^ ]

personalia
geboorteplaats en -datum
Nieuwendam (thans gem. Amsterdam), 26 februari 1892

overlijdensplaats en -datum
Haarlem, 28 september 1972

levensbeschouwing
Rooms-Katholiek

[ V ][ ^^ ]

partij/stroming
partij(en)
-   RKSP (Roomsch-Katholieke Staatspartij), tot 22 december 1945
-   KVP (Katholieke Volkspartij), vanaf 22 december 1945

[ V ][ ^^ ]

loopbaan
-   advocaat en procureur te Amsterdam, van 1921 tot 1947
-   lid gemeenteraad van Bloemendaal, van 1932 tot juli 1935
-   lid Provinciale Staten van Noord-Holland, van 24 april 1935 tot 1 september 1941
-   lid Gedeputeerde Staten van Noord-Holland, van 3 juli 1935 tot 1 oktober 1941
-   geïnterneerd gijzelaarskamp te Sint-Michielsgestel, van 1942 tot 1943
-   lid Gedeputeerde Staten van Noord-Holland, van mei 1945 tot 15 september 1947
-   lid Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 20 november 1945 tot 23 juli 1946
-   lid Provinciale Staten van Noord-Holland, van 5 juni 1946 tot 15 september 1947
-   minister van Binnenlandse Zaken, van 15 september 1947 tot 6 augustus 1948
-   advocaat te Haarlem, vanaf 1948
-   lid Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 25 augustus 1948 tot 5 juni 1963

[ V ][ ^^ ]

partijpolitieke functies
-   lid Raad voor Studie en Documentatie RKSP, van 1935 tot 1936 (o.a. studie naar herziening van de Grondwet in corporatistische zin)
-   vicevoorzitter RKSP, van februari 1938 tot 1939
-   waarnemend voorzitter KVP, van 22 december 1945 tot 9 november 1946
-   lid partijbestuur KVP, vanaf 1947

[ V ][ ^^ ]

nevenfuncties
-   lid Grote Adviescommissie der Illegaliteit
-   kantonrechter-plaatsvervanger te Amsterdam, van 11 april 1923 tot 15 september 1947
-   secretaris KRO (Katholieke Radio-Omroep) (voor de oorlog)
-   lid Raad van Commissarissen N.V. Drukkerij "De Tijd", van juni 1931 tot september 1931
-   lid uitvoerend comité Hulpverlening aan kinderen in Spanje, 1939
-   lid Nationale Advies Commissie (adviescollege voor de samenstelling van de Voorlopige Staten-Generaal), van 20 juli 1945 tot 16 november 1945
-   lid Staatscommissie inzake de Grondwetsherziening (Staatscommissie-Van Schaik), van april 1950 tot januari 1954
-   lid Televisieraad, vanaf december 1951
-   lid Zuiderzeeraad, omstreeks 1954
-   voorzitter voorlopige Raad voor de Kunst
-   voorzitter Raad van de Kunst, vanaf 1955
-   voorzitter PTT-raad, omstreeks 1958
-   raadsheer-plaatsvervanger Gerechtshof te Amsterdam, omstreeks 1958
-   lid Raad van Commissarissen Zwanenberg/Organon
-   lid Raad van Commissarissen De Nederlandsche Bank
-   lid Raad van Commissarissen DAG
-   lid Raad van Commissarissen Van der Grinten
-   juridisch adviseur KRO (Katholieke Radio-Omroep), tot 1962
-   lid adviescommissie inzake radio- en televisiewetgeving, van april 1961 tot oktober 1963
-   lid Raad van Bestuur Unilever, vanaf 1964
-   lid College van Beroep voor aannemers
-   lid Staatscommissie inzake herziening van de Nederlandse Burgerlijke Wetgeving
-   voorzitter Produktschap voor gedistilleerde dranken, vanaf 1 januari 1964 (nog in 1966)

[ V ][ ^^ ]

opleiding
voortgezet onderwijs
-   gymnasium R.K. "Sint Ignatius College" te Amsterdam

academische studie
-   rechtswetenschap (gepromoveerd op stellingen) Gemeentelijke Universiteit te Amsterdam, van 1910 tot 1918
-   staatswetenschappen (gepromoveerd op dissertatie) Gemeentelijke Universiteit te Amsterdam, 27 april 1921

[ V ][ ^^ ]

activiteiten
als parlementariër
-   Was woordvoerder justitie, binnenlandse zaken en kunsten van de KVP-Eerste-Kamerfractie

als bewindspersoon (beleidsmatig)
-   Had in 1948 een belangrijk aandeel in het totstandkomen van de partiële Grondwetsherziening. Hierdoor wordt de functie van staatssecretaris ingevoerd.
-   Belangrijke benoeming tijdens zijn ministerschap: De Casembroot (ARP, Commissaris van de Koningin in Zeeland)

als bewindspersoon (wetgeving)
-   Bracht in 1948 samen met minister Lieftinck de Wet Noodvoorziening Gemeentefinanciën tot stand. Deze bepaalt dat gemeenten inkomsten kunnen krijgen uit het eigen gemeentelijk belastinggebied, uitkeringen uit het Gemeentefonds voor wedden en voor onderwijs en armenzorg, een algemene uitkering per inwoner en bijzondere uitkeringen voor hulpbehoevende gemeenten.
-   Bracht in 1948 een wijziging van de Enquêtewet tot stand, waardoor ook oud-bewindslieden kunnen worden gehoord, verhoor ook buiten het Tweede-Kamergebouw kan plaatsvinden en de werkzaamheden van de enquêtecommissie niet meer vervallen bij kamerontbinding. De wetswijziging is nodig vanwege de parlementaire enquête naar het regeringsbeleid in de jaren 1940-1945.

[ V ][ ^^ ]

wetenswaardigheden
uit de privé-sfeer
-   Zijn vader was koopman
-   Zijn echtgenote was een zuster van de componist Hendrik Andriessen, de pianist Willem Andriessen en de beeldhouwer Mari Andriessen
-   Vader van de t.v.-presentator Paul Witteman

anekdotes
-   Zat in de Eerste Kamer op de voorste rij tegenover de perstribune in één bank met de eveneens kaalhoofdige oud-minister-president Schermerhorn. Beide oudere staatslieden plachten, na enig vriendschappelijk onderling gekeuvel, in de loop van de middag enige tijd een uiltje te knappen.

verkiezingen
-   Werd in 1948, 1952, 1955 en 1956 gekozen door Groep III: Noord-Holland en Friesland

woonplaats(en)/adres(sen)
Overveen, Bloemendaalseweg 189, omstreeks 1945 en nog in 1963

ridderorden
-   Ridder in de Orde van Oranje-Nassau
-   Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 13 oktober 1948

[ V ][ ^^ ]

publicaties/bronnen
publicaties
"De grens tussen recht en feit in de burgerlijke cassatie" (dissertatie, 1921)

literatuur/documentatie
-   Wie is dat? 1956
-   M.D. Bogaarts, "De periode van het kabinet-Beel 1946-1948. Parlementaire Geschiedenis van Nederland na 1945", Band C (Nijmegen, 1989), p. 1789 e.v.

[ V ][ ^^ ]

familie/gezin
huwelijk/samenlevingsvorm
gehuwd te Haarlem, 28 juni 1923

naam echtgeno(o)t(e)/partner
J.C. Andriessen, Johanna Cecilia

kinderen
6 zoons en 1 dochter

naam vader
P.G. Witteman, Petrus Gerardus

geboorteplaats en/of -datum vader
Nieuwer-Amstel (thans Amstelveen), 1865

naam moeder
W. Boer, Wilhelmina

geboorteplaats en/of -datum moeder
Haarlemmermeer (omstreeks 1866)

beroep grootvader (vaderskant)
koopman

beroep grootvader (moederskant)
leerhandelaar



Gegevens hebben - zeker voor wat het recente verleden betreft - vooral betrekking op de periode waarin iemand politiek en bestuurlijk actief was. (Gemotiveerde) aanvullingen of correcties ontvangen wij graag. U kunt hiervoor de "reageer-knop" gebruiken.


personalia
partij/stroming
loopbaan
partijpolitieke functies
nevenfuncties
opleiding
activiteiten
wetenswaardigheden
publicaties/bronnen
familie/gezin
TXT/Print-versie voor correct en passend afdrukken (verschijnt in een nieuw venster)Reageer op deze pagina. Aanvullingen en suggesties zijn altijd welkom!
homeHome           Route