Mr. J. Terpstra

Foto Mr. J. Terpstra
Antirevolutionaire jurist en onderwijsdeskundige. Werd vrij onverwacht minister van Onderwijs in het derde kabinet-Ruijs de Beerenbrouck, nadat eerst prof. Woltjer was aangezocht. Was oud-onderwijzer en secretaris van de schoolraad voor de scholen met de Bijbel. Kenner van het lager onderwijs. Zorgvuldig administrateur, die vanwege de economische crisis niet aan onderwijshervormingen toekwam. Later ARP-Tweede Kamerlid en ondervoorzitter van de Tweede Kamer. Beminnelijke, integere en nauwgezette man, die een afkeer had van oppervlakkigheid.

ARP
in de periode 1933-1952: lid Tweede Kamer, minister

[ V ][ ^^ ]

voornaam
Jan

[ V ][ ^^ ]

personalia
geboorteplaats en -datum
Scheemda (Gr.), 8 juni 1888

overlijdensplaats en -datum
's-Gravenhage, 14 december 1952

levensbeschouwing
Gereformeerd

[ V ][ ^^ ]

partij/stroming
partij(en)
ARP (Anti-Revolutionaire Partij)

[ V ][ ^^ ]

loopbaan
-   onderwijzer Christelijke MULO-school te Stadskanaal, van 1913 tot 1918
-   secretaris Unie "Een school met de Bijbel", van 1 mei 1918 tot 10 augustus 1929
-   secretaris Schoolraad voor de scholen met de Bijbel, van 1 mei 1918 tot 10 augustus 1929
-   directeur Bond van Vereenigingen van Christelijk middelbaar en voorbereidend hoger- en middelbaar onderwijs, van 1 mei 1918 tot 1 september 1929
-   lid gemeenteraad van Voorburg, van 2 september 1919 tot november 1920
-   minister van Onderwijs, Kunsten en Wetenschappen, van 10 augustus 1929 tot 26 mei 1933
-   lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 9 mei 1933 tot 14 december 1952
-   geïnterneerd gijzelaarskamp te Sint-Michielsgestel, van mei 1942 tot 17 september 1944
-   waarnemend voorzitter Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 7 augustus 1948 tot 12 augustus 1948

[ V ][ ^^ ]

partijpolitieke functies
-   voorzitter AR kiesvereniging "Nederland en Oranje III" te 's-Gravenhage
-   lid dagelijks bestuur en secretaris Dr. Abraham Kuyperstichting
-   fractiesecretaris ARP Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 6 juni 1946 tot 14 december 1952

[ V ][ ^^ ]

nevenfuncties
-   lid Staatscommissie inzake een minder kostbare toepassing van het stelsel der financiële gelijkstelling bij het lager onderwijs (Staatscommissie-Rutgers), van 1926 tot augustus 1929
-   lid Vereniging tot bevordering van Christelijke opvoeding en onderwijs aan doofstomme kinderen en jongelieden "Effatha" te Voorburg, tot 1929
-   lid bestuur Christelijke Kweekschool te 's-Gravenhage, tot 1929
-   lid bestuur ds. H. Piersonschool te 's-Gravenhage, tot 1929
-   lid plaatstelijke commissie voor studiebeurzen te 's-Gravenhage, tot 1929
-   secretaris college van directeuren van de Vrije Universiteit te Amsterdam, van 1936 tot 1951
-   lid Staatscommissie inzake concentratie van scholen voor bijzonder lager onderwijs, van 4 februari 1936 tot 16 december 1936

gedelegeerde commissies
-   voorzitter vaste commissie voor Privaat- en Strafrecht (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van juli 1937 tot juni 1946
-   lid parlementaire delegatie naar Duitsland (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van februari 1950 tot maart 1950
-   voorzitter Commissie van Voorbereiding voor de ontwerp-Kleuteronderwijswet (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van oktober 1950 tot 1951
-   lid Huishoudelijke Commissie (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van juli 1948 tot december 1952
-   voorzitter vaste commissie voor Onderwijs (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van juli 1948 tot december 1952
-   voorzitter vaste commissie voor Privaat- en Strafrecht (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van september 1952 tot december 1952

[ V ][ ^^ ]

opleiding
hogerberoepsonderwijs
-   Kweekschool voor onderwijzers

academische studie
-   rechtsgeleerdheid (gepromoveerd op dissertatie) Vrije Universiteit te Amsterdam, tot 16 april 1918

[ V ][ ^^ ]

activiteiten
als parlementariër
-   Hield zich in de Tweede Kamer vooral bezig met justitie en onderwijs

als bewindspersoon (beleidsmatig)
-   Voerde diverse bezuinigingen door in het onderwijs (onder andere verhoging door middel van een noodwetje van het maximaal aantal leerlingen per klas tot 50 à 55 en de verplichting wachtgelders aan te stellen)
-   Voerde in 1930 de spelling-Terpstra in, waarbij de naamsvals-n alleen nog bij personen en dieren van het mannelijk geslacht behoeft te worden gespeld ('den groten stier')
-   Diende in 1931 een omvangrijk wetsvoorstel tot hoofdzakelijk technische herziening van de Lager-Onderwijswet, dat mede beoogde tot bezuinigingen te komen. Dit voorstel bleef onafgedaan.

als bewindspersoon (wetgeving)
-   Bracht in 1930 de Wet op het toegepast natuurwetenschappelijk onderzoek (Stb. 416) tot stand. Hierdoor moest er meer eenheid komen in activiteiten op het gebied van natuurwetenschappelijk onderzoek. Samenwerking tussen rijks- en particuliere instellingen werd bevorderd. Er werd een centrale organisatie (T.N.O.) in het leven geroepen en er kwamen sectorale instellingen en laboratoria.

[ V ][ ^^ ]

wetenswaardigheden
algemeen
-   Werd vrij onverwacht minister, omdat prof. Woltjer die eerst was aangezocht, niet tijdig uitsluitsel kon geven over zijn beschikbaarheid
-   Werd in juli, augustus en september 1948, in september 1949, 1950 en 1951, en in juli en september 1952 als derde op de voordracht voor het Tweede-Kamervoorzitterschap gezet

uit de privé-sfeer
Zijn vader was graanhandelaar

niet-aanvaarde politieke functies
-   minister van Onderwijs, Kunsten en Wetenschappen, augustus 1939 (tijdens formatie-De Geer, vanwege bezwaren van zijn partij)

woonplaats(en)/adres(sen)
-   's-Gravenhage, Ruychrochlaan 64, omstreeks 1931
-   's-Gravenhage, Sweelinckstraat 96 (later 72), omstreeks 1934 en nog in 1951

ridderorden
Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 30 augustus 1933

[ V ][ ^^ ]

publicaties/bronnen
publicaties
"Reallasten in het Nederlands Burgerlijk Wetboek" (dissertatie, 1918)

literatuur/documentatie
Winkler Prins Jaarboek 1954

archivalia via site Nationaal Archief
vindplaatsen en beschrijvingen verzameld door het Nationaal Archief

[ V ][ ^^ ]

familie/gezin
huwelijk/samenlevingsvorm
gehuwd te Onstwedde, 13 juni 1918

naam echtgeno(o)t(e)/partner
A.J. Beuker, Albertha Jantina

naam vader
S. Terpstra, Sijmen

geboorteplaats en/of -datum vader
Sijbrandahuizen (gem. Dantumadeel), 28 augustus 1854

naam moeder
A. Hekman, Annechien

geboorteplaats en/of -datum moeder
Scheemda (omstreeks 1862)

beroep grootvader (vaderskant)
kastelein

beroep grootvader (moederskant)
dagloner



Gegevens hebben - zeker voor wat het recente verleden betreft - vooral betrekking op de periode waarin iemand politiek en bestuurlijk actief was. (Gemotiveerde) aanvullingen of correcties ontvangen wij graag. U kunt hiervoor de "reageer-knop" gebruiken.


personalia
partij/stroming
loopbaan
partijpolitieke functies
nevenfuncties
opleiding
activiteiten
wetenswaardigheden
publicaties/bronnen
familie/gezin
TXT/Print-versie voor correct en passend afdrukken (verschijnt in een nieuw venster)Reageer op deze pagina. Aanvullingen en suggesties zijn altijd welkom!
homeHome           Route