J.H. Scheps

Foto J.H. Scheps
Markant en welsprekend PvdA-Tweede Kamerlid, die altijd 'het gehoor' van de vergadering had. In zijn jonge jaren evangelist en straatprediker. Moedig verzetsstrijder. Belangenbehartiger van Nederlanders in West-Duitsland. In de PvdA-fractie jarenlang woordvoerder binnenlandse zaken en justitie, met speciale belangstelling voor de nasleep van de Tweede Wereldoorlog. Voorstander van vergaande gemeentelijke herindeling. Verhinderde in 1964 vorming van een aparte Bijlmergemeente. Fel gekant tegen strijdwijze van Nieuw Links. Steunpilaar van de Republiek Zuid-Molukken. Was ook actief in de gemeentepolitiek van Zeist.

PvdA
in de periode 1946-1967: lid Tweede Kamer

[ V ][ ^^ ]

voornamen (roepnaam)

Johannes Hermanus (Johan)

[ V ][ ^^ ]

personalia

geboorteplaats en -datum
's-Gravenhage, 13 juli 1900

overlijdensplaats en -datum
Utrecht, 3 oktober 1993

levensbeschouwing
-   Gereformeerd (opgevoed), tot 1926
-   Nederlands Hervormd: vrijzinnig, vanaf 1928

[ V ][ ^^ ]

partij/stroming

partij(en)
-   CSP (Christelijk-Sociale Partij), van 1921 tot 1931
-   SDAP (Sociaal-Democratische Arbeiderspartij), van 1931 tot 9 februari 1946
-   PvdA (Partij van de Arbeid), vanaf 9 februari 1946

[ V ][ ^^ ]

loopbaan

-   lijstenmaker en timmerman, van 1912 tot 1915
-   kantoorbediende Nederlandse Overzee Trust-Maatschappij, van 1915 tot 1919
-   kantoorbediende Nederlandse Christelijke Zeeliedenbond, vanaf 1919
-   evangelist Belgian Gospelmission te Brussel, van 1923 tot 1928
-   straatpredikant te Rotterdam, van 1928 tot 1933
-   straatpredikant te Den Dolder, vanaf 1933
-   lid gemeenteraad van Zeist, van 3 september 1935 tot augustus 1940
-   eigenaar uitgeverij te Den Dolder, vanaf 1940
-   redactie-secretaris "Zeister Post", vanaf 1945 (oprichter)
-   gevangenschap te Amsterdam, van februari 1944 tot april 1944 (gevangenis aan de Weteringschans)
-   gevangenschap Polizeiliches Durchgangslager te Amersfoort, van april 1944 tot februari 1945
-   lid gemeenteraad van Zeist, van 9 november 1945 tot 1 september 1970
-   wethouder (van sociale zaken) van Zeist, van november 1945 tot 1946
-   lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 4 juni 1946 tot 22 februari 1967
-   wethouder (van huisvesting, onderwijs en jeugdzaken) van Zeist, van 6 september 1966 tot 1 september 1970

[ V ][ ^^ ]

partijpolitieke functies

-   lid ereraad SDAP, 1945
-   lid bestuur PvdA afdeling Zeist
-   lid bestuur PvdA gewest Utrecht, van 1947 tot 1964
-   secretaris PvdA, van 1947 tot 1965
-   secretaris PCWG (Protestants- Christelijke Werkgemeenschap in de PvdA), van 1947 tot december 1964 (nam ontslag uit protest tegen reorganisatieplannen)
-   redacteur maandblad "Doorbraak" (blad van de PCWG)

[ V ][ ^^ ]

nevenfuncties

overzicht
-   hoofdredacteur "Geloofsgetuigenis"
-   hoofdredacteur weekblad "Op Korte Golf"
-   lid Vreemdelingen Adviescommissie
-   voorzitter Commissie Internationaal Hulpwerk
-   lid Adviescommissie voor de crematie (derde commissie-Kan), van 16 januari 1964 tot 17 mei 1965
-   ambtenaar van de burgerlijke stand te Zeist, van 1946 tot 1971 (onbezoldigd)
-   ambtenaar van de burgerlijke stand te Zeist, vanaf 1971 (nog in juli 1988, bezoldigd)
-   voorzitter Algemene Vereniging voor Democratie, vanaf 1977 (oprichter)

gedelegeerde commissies
-   ondervoorzitter vaste commissie voor Binnenlandse Zaken (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van november 1956 tot 22 februari 1967
-   voorzitter Commissie van Rapporteurs voor de voorstellen tot wijziging van de Grondwet (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van juni 1963 tot juli 1963

[ V ][ ^^ ]

opleiding

lager onderwijs
-   lager onderwijs (uitsluitend)

[ V ][ ^^ ]

activiteiten

als parlementariër
-   Was woordvoerder binnenlandse zaken van de PvdA-Tweede-Kamerfractie. Hield zich verder onder meer bezig met justitie, maatschappelijk werk (opvang Ambonezen) en buitengewone pensioenen.
-   Een door hem ingediend en aangenomen amendement om de Bijlmermeer bij de gemeente Amsterdam te voegen, leidde op 27 en 28 oktober 1964 tot de zogenoemde 'Nacht van Scheps'. Minister Toxopeus vroeg na de aanneming met 74 tegen 67 stemmen om schorsing van de verdere behandeling. Voor het amendement stemden behalve PvdA, CPN en PSP ook 2 CHU-leden, 2 ARP-leden, 19 KVP'ers en mevrouw Van Someren (VVD.).
-   Was in 1966 woordvoerder van zijn fractie bij het debat over de herziening van het Reglement van Orde

opvallend stemgedrag
-   Stemde in 1946 als enige van zijn fractie vóór een (verworpen) amendement-Zandt/Van Dis over het schrappen van gelden voor het gezantschap bij de Paus
-   Behoorde in 1946 tot de minderheid van zijn fractie die tegen een wetsvoorstel over tijdelijke benoeming van een regeringscommissaris in de gemeente Opsterland stemde. De gemeenteraad van Opsterland weigerde terugkeer van een 'gestaakte' burgemeester. Beel wilde hem eervol ontslaan, na eerst de staking te hebben opgeheven.
-   Behoorde in 1949 tot de minderheid van zijn fractie die tegen het wetsvoorstel inzake de grenscorrecties met Duitsland stemde
-   Stemde in januari 1951 als enige van zijn fractie vóór een (verworpen) motie-Tilanus over de positie van Nederlands Nieuw-Guinea
-   Stemde in 1962 als enige van zijn fractie tegen het wetsontwerp Goedkeuring Overeenkomst inzake Westelijk Nieuw-Guinea
-   Behoorde in 1963 tot de 19 leden van zijn fractie die tegen het wetsvoorstel tot goedkeuring van het 'Generalbereinigungs-verdrag' met Duitsland stemde
-   In 1967 stemden hij en Bommer als enigen van hun fractie tegen een (verworpen) motie-Voogd over afschaffing van keuring van tv-films

[ V ][ ^^ ]

wetenswaardigheden

algemeen
-   Verzette zich tegen het besluit van minister-president Drees om de jaarlijkse viering van de vijfde mei af te schaffen (1954)
-   In 1961 één van de 12 parlementsleden, die een verklaring ondertekende waarin werd aangedrongen op het nakomen door Nederland van de belofte inzake het zelfbeschikkingsrecht van Nieuw-Guinea.

uit de privé-sfeer
-   In 1928 oprichter van de Vereniging Protestant Vlaanderen
-   Werd ontslagen als medewerker van de Belgische Evangelische Zending na een conflict met de kerkeraad van de Gereformeerde Kerk van Brussel
-   Ontwikkelde zich tot spreker op openluchtbijeenkomsten; stond bekend als de beste zeepkistredenaar sinds Troelstra
-   Gaf tussen september 1940 en februari 1944 onder eigen naam een reeks illegale brochures (totaal 130.000 exemplaren) uit waarin hij de NSB en het Nationaal Front bestreed en tot verzet opriep tegen het nationaal-socialisme
-   Dook begin 1942 onder
-   Werd in februari 1944 gearresteerd
-   In de zomer van 1944 verhinderde de illegaliteit dat Scheps naar een Duits kamp zou worden afgevoerd door zijn dossier te lichten
-   Werd in februari 1945 vrijgelaten en hervatte toen zijn illegale activiteiten
-   Zijn vader was winkelier, huurophaler en vertegenwoordiger

anekdotes
-   Het verhaal ging dat wanneer hij het woord ging voeren alle kamerbodes kwamen luisteren
-   Als voorzitter van de vaste commissie voor Binnenlandse Zaken reisde hij het hele land af, om zich ter plekke op de hoogte te stellen van vraagstukken rond gemeentegrenzen en herindelingen

pseudoniemen, bij-, koos- en schuilnamen
-   Protestant (pseudoniem voor 1940)
-   "Jelle Harmen Schepers" (schuilnaam tijdens bezetting)
-   "Hermans Schuurman" (schuilnaam tijdens bezetting)
-   "Pieter Boon" (schuilnaam tijdens bezetting)
-   "Darshan" (schuilnaam tijdens bezetting)
-   "G.K. Resocidem" (schuilnaam tijdens bezetting)
-   "Jan Ronduit" (schuilnaam tijdens bezetting)

woonplaats(en)/adres(sen)
-   Brugge, van 1923 tot 1933
-   Den Dolder,, vanaf 1933
-   Den Dolder, Hertenlaan, van 1940 tot 1941
-   Den Dolder, Paltzerweg 158, 1941
-   Den Dolder, Baarnseweg 36, vanaf 1941

ridderorden
geen: weigerde tweemaal een onderscheiding

verenigingen, sociëteiten, genootschappen
-   lid Gereformeerde Jongelingsvereeniging
-   lid Religieus Sociaal Verbond, vanaf 1928
-   lid ARJA (Anti-Revolutionaire Jongeren Actie)

[ V ][ ^^ ]

publicaties/bronnen

publicaties
-   "Ons zelf zijn en blijven" (1940)
-   "Een woord tot one weifelende en aanpassende landgenoten" (1940)
-   "Een ernstig woord tot de leden van de Gemeenteraden" (1940)
-   "Door de kracht van het geloof"
-   "Persdans der charlatans" (1941)
-   "Eer en ideaal" (1941)
-   "De groote kuisch" (1945)
-   "Plaats en taak van de Illegale Beweging na den oorlog" (1945)
-   "Het progressieve als waardeloze pronk" (1971)
-   "Twaalf over drie" (1972)
-   "Scheps inventariseert", 2 dln (1973 en 1977)
-   "Kink in de kabel:scheuring en polarisatie PVDA-DS'70" (Apeldoorn, 1972)
-   "Van arbeiderspartij tot volkspartij (1940-1945)", in: J. Bank en S. Temming, "Van brede visie tot smalle marge. Acht prominenten over de SDAP en de PvdA" (1981)
-   "Meer dan tweeduizend huwelijken voltrokken" (Utrecht, 1988)

literatuur/documentatie
-   R. Hartmans, "Scheps, Johannes Hermanus", in: "Biografisch Woordenboek van het Socialisme en de Arbeidersbeweging in Nederland", deel VII, 203
-   L. de Jong, "Het Koninkrijk der Nederlanden in de Tweede Wereldoorlog", deel III (tweede helft)

archivalia
archief-Scheps, IISG

Biografisch Woordenboek(en)
biografie opgenomen in het Biografisch Woordenboek van het Socialisme en de Arbeidersbeweging in Nederland

[ V ][ ^^ ]

familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm
ongehuwd

naam vader
N. Scheps, Nicolaas

naam moeder
W.C. Stoel, Wilhelmina Cornelia

broers en zusters
7 broers en/of zusters (zelf vierde kind)



Gegevens hebben - zeker voor wat het recente verleden betreft - vooral betrekking op de periode waarin iemand politiek en bestuurlijk actief was. (Gemotiveerde) aanvullingen of correcties ontvangen wij graag. U kunt hiervoor de "reageer-knop" gebruiken.


personalia
partij/stroming
loopbaan
partijpolitieke functies
nevenfuncties
opleiding
activiteiten
wetenswaardigheden
publicaties/bronnen
familie/gezin
TXT/Print-versie voor correct en passend afdrukken (verschijnt in een nieuw venster)Reageer op deze pagina. Aanvullingen en suggesties zijn altijd welkom!
homeHome           Route